مریم عبدالشاهی

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین نقش سیستم های مغزی رفتاری و عدم تقارن نیمکره ای بر خلاقیت حرکتی در نوجوان بود. موارد و روش ها: 239 دانش آموز دختر و پسر (با میانگین سنی0.6±15.4) به روش نمونه گیری هدفمند پرسشنامه های جمعیت شناختی، دست برتری ادینبرگ ویلیامز (1986) و سیستم های مغزی رفتاری کارو و وایت (1994) را تکمیل، سپس 207 نوجوان بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و با توجه به نمرات پرسشنامه های سیستم های مغزی رفتاری و دست برتری در گروه های راست برتر_فعال ساز (58 نوجوان)، راست برتر_ بازدارنده (64 نوجوان)، چپ برتر_ فعال ساز (37 نوجوان) و چپ برتر_ بازدارنده (48 نوجوان) قرار گرفتند. سپس آزمون خلاقیت حرکتی نوجوانان (مارتینز و فرنانندز ریو،2019) را اجرا کردند. یافته ها: یافته های تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد نوجوانان با سیستم فعال ساز رفتاری در مقایسه با سیستم بازداری رفتاری دارای میانگین بالاتری در مولفه های روانی (P= 0/03)، ابتکار (P= 0/001)، انعطاف پذیری (P= 0/01) و خلاقیت حرکتی ((P=0/001 هستند. همچنین نوجوانان چپ برتر دارای میانگین بالاتری در مولفه های روانی، ابتکار، تخیل و خلاقیت حرکتی در مقایسه با نواجوان راست برتر بودند. نتیجه گیری: افراد چپ برتر که نیمکره غالب آنها راست و دارای سیستم فعال ساز رفتاری می باشند دارای خلاقیت حرکتی بهتری نسبت به افراد راست برتر با سیستم مغزی رفتاری بازدار می باشند.

هدف: در حیطه روانشناسی ورزش، فراشناخت به عنوان دانش و نظارت بر فرآیندهای شناختی نقش تعیین کننده ای در عملکرد ورزشی دارد. پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا(MPPQ) توسط لاو و همکاران(2019) برای سنجش سه بعد هماهنگی شناختی، ارزیابی شناختی و کنترل افکار طراحی شده است. با این حال، با توجه به تأثیرپذیری سازه های روان شناختی از عوامل فرهنگی و نبود ابزار معتبر بومی برای سنجش این فرآیندها در ورزشکاران ایرانی، پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا (MPPQ) در جامعه ورزشکاران ایرانی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود که بر روی 244 ورزشکار زن و مرد حرفه ای و نیمه حرفه ای استان تهران از رشته های ورزشی مختلف انجام گرفت. برای ترجمه پرسشنامه از پروژه بین المللی IQOLA استفاده شد. روایی پرسشنامه (محتوایی، سازه، همگرا، تشخیصی و پیش بین) و پایایی آن (همسانی درونی با آلفای کرونباخ و پایایی زمانی با ضریب همبستگی درون طبقه ای) مورد ارزیابی قرار گرفت. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS-24 و Lisrel-8 تحلیل شدند. یافته ها: شاخص روایی محتوایی(CVR=0.81) و شاخص روایی محتوا (CVI>0.79) برای تمامی گویه ها مطلوب بود. تحلیل عاملی تأییدی، برازش مطلوب مدل سه عاملی اصلی (شامل هماهنگی شناختی، ارزیابی شناختی و کنترل افکار) را تأیید کرد (شاخص های برازش مانند CFI=0.97, RMSEA=0.045). همبستگی معنادار نمرات MPPQ با پرسشنامه های معیار (مانند MCQ، MAI، FFMQ ، CFS , OMSAT-3) روایی همگرا، تشخیصی و پیش بین را تأیید نمود. پایایی با ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 0.89 و برای خرده مقیاس ها بین 0.77 تا 0.89 و پایایی زمانی با ضریب ICC بین 0.76 تا 0.89 به دست آمد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که نسخه فارسی پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا(MPPQ) از روایی و پایایی مطلوبی در جامعه ورزشکاران ایرانی برخوردار است و می تواند به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش فرآیندهای فراشناختی در حین عملکرد ورزشی مورد استفاده محققان و متخصصان روانشناسی ورزش قرار گیرد.

هدف: پژوهش حاضر به مقایسه کمالگرایی، سرسختی ذهنی و پرخاشگری رزمی کاران و تکاورانِ ارتش پرداخت. روش شناسی: شرکت کنندگان شامل 74 نفر از ورزشکاران مرد باشگاه های شهر تهران (منطقه 5، 9، 22) با بیش از 7 سال سابقه ورزشی در ده رشته رزمی (کاراته، تکواندو، ووشو، کیگ بوکسینگ، بوکس، جودو، کشتی، کیوکشین، هاپکیدو، کنگ فو) و 78 نفر از تکاورانِ نیروهای ویژه تیپ 65 ارتش ایران با بیش از 7 سال سابقه بود که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. پرسش نامه های استاندارد سرسختی ذهنی ورزشی (گلبی و شیرد)، کمالگرایی چندبعدی ورزشی ۲ (کالاتوس و همکاران) و خشم و پرخاشگری رقابتی (ماکسول و موریس) استفاده شدند. یافته ها: نتایج آزمون تی گروه های مستقل نشان داد دو گروه از لحاظ میانگین سنی و تجربه ورزشی تفاوت نداشتند. همچنین متغیرهای خشم، پرخاشگری و خشم کلی؛ و متغیرهای معیار شخصی، اهمیت به اشتباه، فشار مربی و کمالگرایی کلیِ گروه تکاوران بطور معناداری از گروه ورزشکاران رزمی بالاتر بود. اما سرسختی ذهنی ورزشی و خرده مقیاس های آن در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. نتیجه گیری: یافته ها تأکید می کنند که احتمالا متغیرهای روانشناختی تحت تأثیر رشته های ورزشی رزمی قرار نگرفته اند، بلکه شاید محیط، نوع و شدت تمرینات یا ویژگیهای شخصیتی تکاوران موجب بالاتر بودن میزان پرخاشگری و کمالگرایی آنان شده است.

هدف از مطالعه حاضر مقایسه ادراک فاصله ورزشکاران سالنی و خارج سالنی در محیط های سرپوشیده و روباز در فواصل دور و نزدیک بود. تعداد40 ورزشکار مرد (سابقه ورزشی حدود 5 سال و دامنه سنی بین20 تا 35 سال)، شامل 10 نفر تکواندوکار (انفرادی و سرپوشیده)،10نفر ورزشکار تنیس خاکی (انفرادی و روباز)، 10 نفر والیبالیست (تیمی و سرپوشیده) و10 نفر فوتبالیست (تیمی و روباز) انتخاب شدند. آزمون استاندارد راه رفتن با چشم بسته جهت سنجش ادراک فاصله، در چهار شرایط متفاوت (محیط های سرپوشیده و روباز، در فاصله 3 و 10 متر) انجام شد. میزان خطا برای رسیدن به هدف (شاخص ادراک فاصله) و زمان حرکت و طول گام (شاخص عملکرد) ثبت گردید. نتایج آزمون تحلیل واریانس مرکب با اندازه گیری مکرر (2 نوع ورزش ×2 محیط × 4 شرایط آزمون) نشان داد میزان خطای ورزشکاران ورزش های روباز و سرپوشیده تفاوت معناداری نداشت اما خطای ورزشکاران انفرادی بطور معناداری از تیمی بیشتر بود. زمان حرکت ورزشکاران گروه روباز و گروه تیمی در فاصله 10 متر محیط باز، به ترتیب بیشتر از ورزشکاران گروه سرپوشیده و گروه انفرادی بود. طول گام ورزشکاران ورزش های روباز و سرپوشیده تفاوت معناداری نداشت، اما طول گام ورزشکاران انفرادی بطور معناداری بیشتر از تیمی بود. این یافته ها نشان می دهند که نوعِ تیمی یا انفرادی بودن رشته ورزشی و محیط اجرای ورزش به دلیل ماهیت رشته ورزشی، ترس از برخورد با دیوار و یادگیری پارامترهای فضایی- زمانی تمرین شده بر بهبود ادراک فاصله و عملکرد ورزشکاران تأثیر دارد

هدف از پژوهش حاضر مقایسه ی تیپ های شخصیتی آ و ب براساس انگیزه شرکت در فعالیت ورزشی دختران ورزشکار و غیرورزشکار بود. جهت انجام مطالعه حاضر تعداد100 نفر از دانشجویان دانشگاه الزهرا (س) در دو گروه تربیت بدنی (50 نفر) و غیر تربیت بدنی (50 نفر) در سال تحصیلی96 - 1395 بصورت تصادفی انتخاب شدند. روش پژوهش از نوع توصیفی بود. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه تیپ شخصیتی آ/ ب (برن رویتر) و پرسشنامه انگیزه مشارکت ورزشی ( PMQ ) استفاده شد. نتایج آزمون آماری تی گروه های مستقل نشان داد که انگیزش مشارکت ورزشی تیپ شخصیتی آ در ورزشکاران و غیرورزشکاران بطور معناداری از انگیزش مشارکت ورزشی تیپ شخصیتی ب در هر دو گروه بیشتر بود. همچنین در مقایسه ای دیگر نشان داده شد میزان انگیزش مشارکت ورزشی تیپ شخصیتی آ و ب بین ورزشکاران و غیر ورزشکار تفاوت معناداری نداشت. این نتایج ت أیید می کند که تیپ شخصیتی افراد می تواند در میزان انگیزه شرکت در فعالیت های ورزشی تأثیرگذار باشد.

هدف: هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر برنامه حرکتی اسپارک و بازی های بومی محلی بر تبحر حرکتی و رشد اجتماعی کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی بود. روش : این پژوهش از نوع کاربردی است که برای انجام آن از روش تحقیق نیمه تجربی بهره گرفته شده است. بدین منظور از بین 1288 دانش آموز ابتدایی دختر و پسر شهرستان پیرانشهر، 36 کودک (7 تا 10 ساله) مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی با استفاده از سیاهه اختلال هماهنگی رشدی ویژه والدین، سیاهه مشاهده حرکتی مخصوص آموزگاران غربال شدند و بطور تصادفی به سه گروه12 نفره تقسیم شدند. گروه های آزمایشی به مدت 4 هفته و هر هفته 4 جلسه به اجرای برنامه های تمرینی (برنامه تمرینی اسپارک و بازی های بومی محلی) پرداختند. ابزار مورد استفاده آزمون تبحر حرکتی برونینکس-اوزرتسکی، آزمون وکسلر و پرسشنامه رشد اجتماعی واینلند بود. آزمون تی همبسته و تحلیل واریانس یک طرفه جهت تحلیل داده ها استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد تفاوت معناداری بین پیش آزمون و پس آزمون در گروه های تمرین اسپارک و بازی بومی محلی وجود داشت. همچنین نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که اجرای گروه تمرین اسپارک و گروه بازی های بومی محلی در آزمون تبحر حرکتی و رشد اجتماعی تفاوت معناداری با گروه کنترل داشت. بطوریکه برنامه حرکتی اسپارک تاثیر بیشتری بر بهبود تبحر حرکتی و بازی های بومی محلی تاثیر بیشتری بر بهبود رشد اجتماعی این کودکان داشت. نتیجه گیری: این یافته ها پیشنهاد می نماید که از برنامه تمرینی اسپارک و بازی های بومی محلی جهت بهبود تبحر حرکتی و رشد اجتماعی کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی استفاده گردد.

نظریه خودمختاری بیان می کند که محیط اجتماعی فرد تعیین کننده اصلی در میزان انگیزش خودمختار برای شرکت در فعالیت ورزشی است. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی انگیزه شرکت در ورزش نوجوانان با استفاده از انگیزش دبیران تربیت بدنی، براساس نظریه خودمختاری بود. تعداد 102 دبیر زن تربیت بدنی و 510 دانش آموز دختر دوره متوسطه اول از چهار منطقه آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 94-1393 به روش تصادفی مرحله ای انتخاب شدند. پرسش نامه انگیزش مربیان (مک لین و همکاران، 2012) و پرسش نامه انگیزه شرکت در ورزش (گیل و همکاران، 1983) استفاده شدند. یافته ها نشان داد که همبستگی معنادار مثبتی بین انگیزش دبیران و انگیزه شرکت در فعالیت های ورزشی دانش آموزان دختر وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که انگیزش دبیران پیش بینی کننده مستقیم برای انگیزش شرکت در ورزش دانش آموزان است. مؤلفه تنظیم درون فکنی شده و بی انگیزشی بیشترین سهم نسبی را در پیش بینی انگیزه ورزشی دانش آموزان دارند. این یافته ها بر اهمیت توجه به ابعاد اثرگذار انگیزشی معلمان تربیت بدنی بر انگیزه شرکت در ورزش دانش آموزان تأکید می کنند.

پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی های روان سنجی نسخة فارسی "جدول سنجش عواطفورزشیبازنگری شده" که ابزاری کارآمد جهت سنجش احساس انگیختگی و اضطراب شناختی و تمایز آن ها در چهارچوب مدل فاجعه محسوب می شود، انجام گرفت. بدین منظور، 218 ورزشکار (102 مرد و 116 زن) در دو سطح مهارتی ماهر (96 نفر) و کم تجربه (122 نفر) در پنج رشتة ورزشی (تیروکمان، تنیس روی میز، بدمینتون، بسکتبال و والیبال) به صورت هدفمند انتخاب شدند و سه پرسش نامة "جدول سنجش عواطف ورزشی بازنگری شده"، "اضطراب حالتی رقابتی 2" و "اضطراب رقابت ورزشی" را پیش از شروع مسابقه تکمیل نمودند. شایان ذکر است که روایی صوری و محتوایی (91/0) و پایایی زمانی (از طریق ضریب هم بستگی درون طبقه ای به روش آزمون آزمون مجدد برای مؤلفة انگیختگی=77/0و اضطراب شناختی=86/0) تأیید گردید. روایی هم گرا، افتراقی و هم زمان نیز توسط ضریب هم بستگی پیرسون تأیید شد و روایی سازه توسط آزمون تی گروه های مستقل مورد تأیید قرار گرفت؛ بنابراین، نسخة فارسی این ابزار دارای ویژگی های روان سنجی معتبر جهت اندازه گیری احساس انگیختگی و اضطراب شناختی ورزشکاران پیش از مسابقه می باشد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاًثیر سطوح متفاوت فعالیت جسمانی بر عملکرد شناختی و کیفیت زندگی در سالمندان دارای اختلال خواب می باشد. این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون پس آزمون بود. آزمودنی ها شامل 100 سالمند دارای اختلال خواب با دامنه سنی 60 تا 80 سال بودند که در 5 گروه تمرین هوازی با شدت کم، متوسط، بالا، خیلی بالا و گروه غیرفعال قرار گرفتند. آزمودنی ها پرسش نامه های کیفیت زندگی، عملکرد شناختی و اختلال خواب را تکمیل کردند. نتایج تحلیل واریانس با اندازه های تکراری نشان داد گروه تمرین با شدت پایین، متوسط و بالا، دارای میانگین نمرات بیشتری در کیفیت زندگی و عملکرد شناختی نسبت به گروه های دیگر بودند (0.05P<). یافته های این پژوهش، اهمیت ورزش هوازی پیاده روی بر کیفیت زندگی و عملکرد شناختی سالمندان دارای اختلال خواب را نشان می دهد.

هدف تحقیق حاضر مقایسه تاثیر فاصله متفاوت آزمون خاطرآوری بر یادگیری و پردازش تحکیم مبتنی بر ارتقاء در حافظه حرکتی آشکار آشکار بود. آزمودنی های تحقیق را 36 دانشجو تشکیل می دادند که به طور تصادفی در سه گروه آزمایشی با فاصله آزمون خاطرآوری فوری، تاخیری 6 ساعت و تاخیری 24 ساعت تقسیم شدند. تکلیف زمان عکس العمل زنجیره ای در تحقیق حاضر مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله اکتساب گروه ها به اجرای تکلیف در 15 بلوک 80 کوششی (سه ایپوک 400 کوششی) پرداختند. سپس در آزمون خاطرآوری، گروه ها پنج بلوک 80 کوششی (یک ایپوک 400 کوششی) از تکلیف را اجرا کردند. داده ها با روش آماری تحلیل واریانس با اندازه های تکراری تحلیل شد. در مرحله اکتساب اثر اصلی گروه و اثر تعاملی گروه در ایپوک تمرینی معنی دار نبود اما اثر اصلی ایپوک تمرینی معنی دار بود و تمرین باعث افزایش میانگین تفاوت زمان عکس العمل توالی در ایپوک سوم نسبت به ایپوک های اول و دوم شده بود. در مرحله خاطرآوری اثر اصلی ایپوک تمرینی و اثر تعاملی گروه در ایپوک تمرینی معنی دار بود. نتایج آزمون تعقیبی دانکن نشان داد صرفا گروه با فاصله آزمون خاطرآوری 24 ساعت، در ایپوک آزمون خاطرآوری عملکرد بهتری نسبت به ایپوک سوم در مرحله اکتساب داشت. لذا، فاصله زمانی 24 ساعت برای اجرای آزمون خاطرآوری بهینه ترین فاصله برای ارتقاء حافظه حرکتی آشکار است.

این پژوهش به منظور مقایسه عملکرد حرکتی و مهارت های حرکتی دانش آموزان دختر و پسر 11 تا 16 ساله جنوب تهران انجام گرفت. آزمودنی ها 187 (87 دختر و 100 پسر) دانش آموز بودند که به طور تصادفی انتخاب شدند. با استفاده از آزمون های استاندارد، عملکرد حرکتی (آزمون قدرت عمومی بدن، قدرت پنجه، پرش عمودی و انعطاف پذیری) و مهارت های حرکتی (آزمون دریبل توپ فوتبال، دریبل توپ بسکتبال و شش ضلعی) آزمودنی ها اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون t گروه های مستقل (05/0 P<) انجام گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد عملکرد حرکتی پسران در آزمون های قدرت عمومی، قدرت پنجه و پرش عمودی به طور معنی داری از دختران بهتر بوده و عملکرد دو گروه در آزمون انعطاف پذیری تفاوت معنی داری نداشته است. زمان اجرای مهارت های حرکتی دریبل با پا و دریبل با دست پسران به طور معنی داری بهتر ازدختران، اما زمان اجرای آزمون شش ضلعی دختران از پسران بهتر بود.

مگیل و هال (1990) نظریه ای ارائه دادند، مبنی بر این که اثر تداخل زمینه ای تنها وقتی بروز می یابد که مهارتهای در حال یادگیری با برنامه حرکتی تعمیم یافته متفاوت کنترل شوند. از این رو، تحقیق حاضر به منظور آزمایش نظریه آنان اجرا شد. آزمودنیها را 52 دانشجوی دختر غیر تربیت بدنی دانشگاه تهران تشکیل دادند که همگی مبتدی و راست دست بودند (میانگین سنی 21.5 ± 1.23 سال)و به طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند. دو گروه، تمرین قالبی و تصادفی را با برنامه حرکتی تعمیم یافته GMP)) یکسان و تغییرات پارامتر مسافت و دو گروه دیگر تمرین قالبی و تصادفی رابا GMPمتفاوت انجام دادند. هر نفر 180 ضربه سرویس بدمینتون (در شش جلسه در شش هفته) را برای اکتساب و بعد از یک هفته بی تمرینی ، 18 کوشش را به طور بلوکهای تصادفی برای آزمون یاد داری اجرا کرد. نتایج آزمون t گروههای مستقل (P<0.05) نشان دادند که تفاوت معناداری بین میانگین آزمون یادداری گروه اول و دوم وجود ندارد، ولی بین میانگین تفاوت پیش آزمون و آزمون یادداری گروه سوم و چهارم تفاوت معناداری وجود دارد. این یافته ها نشان می دهد که تداخل زمینه ای اثر مثبتی بر یادگیری آن دسته از مهارتهایی دارد که با برنامه تعمیم یافته متفاوت کنترل می شوند، ولی اثر معناداری بر یادگیری مهارتها با برنامه حرکتی تعمیم یافته یکسان و تغییرات پارامتری ندارد. ازاین رو ، یافته های این تحقیق از فرضیه مگیل و هال (1990) و فرضیه بازسازی طرح عمل (لی و مگیل، 1985) حمایت می کند.