شناسایی و رتبه بندی عوامل بروز فساد اقتصادی در خریدهای دولتی با رویکرد تاپسیس فازی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش به شناسایی و رتبه بندی عوامل مؤثر بر فساد اقتصادی در خریدهای دولتی با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون و روش تاپسیس فازی پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، ارائه چهارچوبی ساختاریافته برای درک بهتر این پدیده و شناسایی مؤلفه های کلیدی تأثیرگذار بر فرایندهای تدارکاتی بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان این حوزه و بررسی اسناد و گزارش های معتبر گردآوری شدند. نتایج پژوهش نشان داد عوامل فساد در سه دسته اصلی فردی، قانونی و ساختاری طبقه بندی می شوند. در بخش فردی، عواملی همچون عدم تعهد مأموران خرید، تبانی با فروشندگان و نبود مهارت های کافی برجسته شدند. در بخش قوانین و مقررات، ابهامات قانونی، اختیارات بیش از حد مأموران و عدم وجود قوانین بازدارنده به عنوان چالش های اصلی شناسایی شدند. درنهایت، در بخش ساختاری، عواملی مانند نبود شفافیت، ناکارآمدی نهادهای نظارتی و انحصاری بودن برخی از خریدهای دولتی، تأثیر به سزایی داشتند. رتبه بندی نهایی بر اساس مدل تاپسیس فازی نشان داد که تعارض منافع، ناکارآمدی نهادهای نظارتی، انحصاری بودن برخی خریدهای دولتی، تبانی مأموران خرید و فروشندگان کالا و فقدان شفافیت بیش ترین سهم را در ایجاد فساد دارند. این یافته ها بر اهمیت تقویت شفافیت، بازنگری در قوانین و ارتقای کارآمدی نظارت در کاهش فساد تأکید دارد. درنهایت پیشنهاد می شود پژوهش های آتی به بررسی نقش فناوری های نوین و دولت الکترونیک در ارتقای شفافیت و کاهش فساد بپردازند. همچنین، توجه به فرهنگ سازمانی و آموزش مأموران خرید می تواند گام مؤثری در پیشگیری از فساد باشد. این پژوهش با ارائه بینش های نوین، ابزاری مؤثر برای تدوین سیاست های اصلاحی و مقابله با فساد در حوزه خریدهای دولتی فراهم کرده است.Identifying and Ranking the Factors Contributing to Economic Corruption in Public Procurement Using the Fuzzy TOPSIS Approach
This study aims to identify and rank the factors contributing to economic Corruption in public procurement using a thematic analysis approach and the Fuzzy TOPSIS technique. The primary goal is to provide a structured framework for better understanding this phenomenon and identifying key components influencing procurement processes. Data were collected through semi-structured interviews with experts in the field and by reviewing credible documents and reports.
The findings indicate that the factors contributing to corruption are categorized into three main groups: individual, legal, and structural. Within the individual category, issues such as lack of commitment among procurement officials, collusion with vendors, and insufficient skills were highlighted. In the legal domain, ambiguities in regulations, excessive discretionary powers of procurement officials, and the absence of deterrent laws were identified as significant challenges. Finally, in the structural category, the lack of transparency, inefficiency of oversight institutions, and the monopolistic nature of certain procurement activities had a significant impact.
The final ranking, based on the Fuzzy TOPSIS model, revealed that conflict of interest, inefficiency of oversight institutions, monopolistic procurement practices, collusion between procurement officials and vendors, and lack of transparency were the most influential factors in fostering corruption. These findings underscore the importance of enhancing transparency, revising legal frameworks, and improving oversight efficiency in reducing corruption.
The study recommends that future research explore the role of advanced technologies and e-government initiatives in promoting transparency and reducing corruption. Additionally, focusing on organizational culture and training procurement officials can be an effective step in preventing corruption. This research provides novel insights and an effective tool for designing reform policies and combating corruption in public procurement.
تبلیغات
