شناسایی و ارزیابی متغیرهای ساختاری تأثیرگذار در فرایند بودجه ریزی ایران: یک مطالعه بلندمدت (۱۳۷۰–۱۴۰۲) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی تأثیر متغیرهای ساختاری بر نظام بودجه ریزی ایران انجام شد. به این منظور از مدل خودرگرسیون برداری با وقفه توزیعی (ARDL) برای داده های سالانه در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ در اقتصاد ایران استفاده شد. در گام نخست متغیرهای ساختاری در اقتصاد کشور شناسایی شدند. در ادامه اثرهای متغیرهای ساختاری بر نظام بودجه ریزی ایران به کمک شاخص حکمرانی مالی دولت ارزیابی گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد که اندازه دولت در اقتصاد کشور و شاخص فساد سیاسی تأثیر کوتاه مدت منفی و همچنین درآمدهای نفتی تأثیرات مثبت فوری و منفی تأخیری بر بهبود عملکرد بودجه نویسی دارند. آزمون هم انباشتگی نیز ضمن تأیید وجود روابط بلندمدت متغیرهای ساختاری بر نظام بودجه ریزی ایران، حاکی از تأثیر بلندمدت منفی شاخص فساد سیاسی و تأثیر مثبت درآمد نفتی و اندازه دولت بر قدرت حکمرانی مالی دولت در بودجه ریزی است.Developing a Fiscal Governance Strength Index through Budget Analysis: A Composite Approach (1991–2023)
The budget, as a key policy tool, significantly impacts Iran's macroeconomic variables. In recent years, the country's economy has faced a persistent challenge of budget deficits. However, evaluating the performance of annual budgets based solely on a single indicator, such as the deficit, may lead to inaccurate and misleading judgments, as other critical budgetary dimensions are overlooked. To address this, the present study aims to provide a more comprehensive analysis of the government's financial performance by designing a composite index that incorporates several key budgetary variables. This index, focusing on government expenditure patterns and revenue efforts, analyzes budget data from 1991 to 2023, which cover more than three decades. The findings reveal significant fluctuations in the index over the study period, with a notable decline in recent years. This downward trend indicates a reduction in the government's financial efficiency and underscores the need for a multidimensional analysis of budget performance, moving away from single-factor approaches.
تبلیغات
