جامعه شناسی ارتباطات

جامعه شناسی ارتباطات

جامعه شناسی ارتباطات سال اول بهار 1400 شماره 3

یادداشت ها

۱.

باید و نبایدها در حوزه ارتباطات و روابط عمومی ها

نویسنده:

کلید واژه ها: روابط عمومی رسانه ارتباطات علوم ارتباطات

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۵۱
چندگاهی است که شماری از روابط عمومی ها، در فقدان یک سلسله ساز و کارهای الزام به اخلاق حرفه ای و عوامل بازدارنده خرد و کلانی که شوربختانه موجب انزوا و گسست بنیادین آنها از جامعه مخاطبین و مخدومین شده است، به کژراهه کشیده شده اند تا بدین منوال نه تنها از اهداف غایی و راهبردی خود دور شوند، بلکه در سراشیبی زوال و هبوط قرار گیرند. پل الوار، شاعر فرانسوی می گوید: «زخمی بر او بزن عمیق تر از انزوا». در جهان پر هیاهوی ارتباطات در عصر شتاب، گفتمان ها و مفاهیم جهانشمولی همچون همزیستی، هم اندیشی، همگرایی و همکاری مشترک ملل جهان در امر پیشبرد هدف های ارزشمند، رهایی بخش و بزرگی که متضمن توسعه پایدار متوازن، ثبات و پایداری صلح، رفع محرومیت های اجتماعی و پیشگری از جنگ افروزی های خانمانسوز از سوی استکبار در سرتاسر این گوی حاکی است، بیش از پیش ضرورت یافته است. ناگفته پیداست که نیل به این مقصود، بیش از هر عامل و پیش شرطی، مستلزم تحکیم و تثبیت روابط و مناسبات اجتماعی بر محوریت عقلانیت و معدلت در قلمرو جوامع شهری و روستایی است و در حقیقت صلح و آرامش جهان پر تلاطم و ناآرام امروز بیش از هر چیز در گرو ثبات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این گونه جوامع در محدوده های ملی است. با چنین خوانشی، به صراحت و آشکارا می توان گفت که روابط عمومی ها در جوامع شهری و روستایی، به منزله مهمترین و موثرترین نهادهای ارتباطی، نه تنها ستون های بنای جامعه مدنی را در راستای تحقق آن هدف های کلان و راهبردی پایدار و مستحکم می سازند، بلکه رسالت بزرگ و سرنوشت سازی را در تحقق آرمان های ملی و صیانت از اعتماد عمومی به عنوان ارزشمندترین سرمایه اجتماعی و ملی به دوش می کشند. حال باید مشعل دانایی و ژرف بینی بر افروخت و به واکاوی علل گسست روابط و مناسبات اجتماعی شماری از جوامع شهری که منشاء تعمیق و تشدید بحران ها و چالش های گوناگون، سلب تدریجی اعتماد عمومی از سازمان ها و نهادهای شهری و نیز گسست ارتباطی و تعامل گروه های اجتماعی که فرجام شوم و هراسناکی جز انزوا، اعتزال و کناره جویی مردم از تعیین سرنوشت خویش نداشته و نخواهد داشت. یکی از آسیب های جدی در این عرصه گاه، استفاده های ابزاری سازمان های شهری از روابط عمومی ها، با هدف های صرفاً تبلیغاتی و یکطرفه است که چنین رویکردی منجر به ناکارآمدی این نهاد در تحقق هدف های راهبردی، نقض اصول بنیادین ناظر بر اصل ارتباط متقابل و دو سویه بین مدیران از یک سو و شهروندان در مقام مخدومین جامعه از سوی دیگر، سلب اعتماد عمومی و تبعات زیانبار دیگر می شود. شاید طرح این موضوع در آغاز و بدو امر قدری شگفتی و ذهن خواننده را بر انگیزاند که به راستی چگونه و با کدامین استدلال و رویکرد روابط عمومی قادر است در این عرصه نقش آفرینی کند و افزون بر ایفای وظیفه شغلی در نهادها و سازمان های متبوع، رسالت بزرگی را در تحقق هدف های ملی به دوش بکشد؟! با اندکی تامل و ژرفش در باب جامعه شناختی شهری و مردم شناسی می توان به پاسخ قانع کننده ای دست یافت. البته واقعیت تلخ و تاسف بار در موقعیت کنونی این است که شماری از روابط عمومی ها، به ویژه روابط عمومی های نهادها و سازمان های مهم شهری به سبب ناکارآمدی، دوری جستن و فاصله گیری خواسته یا ناخواسته از هدف هایی که اعتمادسازی از مولفه های اصلی آن است، کشتی به خشکی می رانند و از توان دستیابی به مقاصد عالیه ای که مطمح نظر است، عاجزند. زیرا یا در حصارهای تنگ و تاریک یک سویه گرایی و تبعیت محض از دستگاه ها محصور و محبوسند و یا به دلیل تنگمایگی و فقدان دانش ارتباطی، فاقد اقتدار علمی و اندیشگی در ایجاد تحولات شگرف و مطلوب در فرایند توسعه و بهبود اوضاع می باشند. در فصل نامه شماره آتی در این باره بیشتر کند و کاو خواهیم کرد و زوایایی تاریک موضوع را روشن خواهیم ساخت.

مقالات

۱.

توسعه روابط عمومی الکترونیک در سازمان های دولتی و غیر دولتی(NGO)و سمن ها

نویسنده:

کلید واژه ها: دولت الکترونیک نهادهای دولت ی و غیر دولتی توسعه روابط عمومی الکترونیک سازمان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۵ تعداد دانلود : ۶۳
یکی از مهمترین ملزومات برقراری دولت الکترونیک و بهره گیری فراگیر از اینترنت در نهادهای دولت ی و غیر دولتی ، وج ود ش بکه گسترده با سرعت و پایایی مناسب و امنیت قابل قبول است، از آنجایی که شبکه های مخابراتی علی رغم تکمیل شبکه فیبر نوری توانایی سرویس دهی مناسب را اینترنت ندارند.در این مقاله به منظور توسعه روابط عمومی الکترونیک در سازمان های دولتی و خصوصی و ضرورت تأمین و بازآموزی نیروه ای ش اغل مستعد در سازمان های دولتی و غیر دولتی با توجه به کاهش فاصله دیجیتالی و فراهم شدن امکان براب ر اس تفاده از خدمات فن آوری اطلاعات برای همه ارایه خدمت بیشتر به اقشار جامعه در نگاه روابط عمومی و دریچه های علوم ارتباطات و رسانه های گوناگون پرداخته می شود .بررسی فعالیت های رواب ط عم ومی الکترونیک و پیمودن گام های ایجاد سازمان الکترونیک و درنهایت دولت الکترونیک با ضرورت داشتن رواب ط عم ومی ب ا توج ه ب ه ماهیت اطلاعاتی خود، جایگاه مناسبی است برای استفاده از تکنیک ها، ابزارها و روشهای فنآوری اطلاعات و ارتباط ات همسو با دانش مدیران و کارمندان سازمان ای دولتی و غیر دولتی فراهم خواهد شد.
۲.

اولویت بندی عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی و ارتباطات سازمانی با استفاده از تکنیکMADM (مطالعه موردی شرکت بیمه دی)

کلید واژه ها: بهره وری نیروی انسانی تصمیم گیری چند معیاره منطق فازی تکنیک سلسله مراتبی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۲ تعداد دانلود : ۶۸
تلاش برای بهبود و استفاده مؤثر و کارآمد از منابع گوناگون چون نیروی کار سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات، هدف تمامی مدیران سازمانهای اقتصادی و واحدهای تولیدی صنعتی و مؤسسات خدماتی می باشد. وجود ساختار سازمانی مناسب، روش های اجرائی کارآمد، تجهیزات و ابزار کار سالم، فضای کار متعادل و از همه مهم تر نیروی انسانی واجد صلاحیت و شایسته از ضروریاتی می باشند که برای نیل به بهره وری مطلوب باید مورد توجه مدیران قرار گیرد. مشارکت کارکنان در امور و تلاشهای هوشیارانه و آگاهانه آنان همراه با انضباط کاری می تواند بر میزان بهره وری و تغییر برای بهبود بهرهوری بویژه در یک محیط متلاطم و توأم با ناامنی تأثیر گذارد. روح فرهنگ بهبود بهره وری باید در کالبد سازمان دمیده شود که در آن میان نیروی انسانی هسته مرکزی را تشکیل می دهد. از آنجایی که تعدد و ترکیب عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی در سازمان های مختلف به دلیل اختلاف در ویژگی های محیط داخلی و خارجی متفاوت می باشد، لذا این پژوهش با هدف اولویت بندی عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی اجرا گردید، تا ضمن فراهم نمودن مبنایی برای تصمیمات مدیران منابع انسانی در زمینه برنامه ریزی و نگهداری نیروی انسانی، موجب کاهش هزینه های ناشی از ترک خدمت کارکنان گردد. روش تحقیق، از نوع توصیفی- پیمایشی بوده و برای این کار ازجامعه آماری 400 نفره شامل مدیران، رؤسا، سرپرستان و کارشناسان، تعداد250 پرسشنامه به صورت تصادفی بین آنها توزیع گردید که 196 مورد عودت گردیده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت .برای تحلیل داده ها از نرم افزار اس پی اس اس19 و در نهایت بر اساس تکنیک سلسله مراتبی فازی رتبه بندی عوامل مؤثر بر بهره وری انجام گرفت و پیشنهاداتی ارائه گردید.
۳.

جایگاه رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ در سازمان ها (ﺿﺮورت، وﻇﺎﯾﻒ، اﺻﻮل و اﻧﻮاع)

نویسنده:

کلید واژه ها: اصول روابط عمومی انواع روابط عمومی روابط عمومی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹۳ تعداد دانلود : ۸۳
روابط عمومی به عنوان یک علم دارای اصول منطقی، نظریه، الگو و معرفت شناسی بوده و از قدرت پیش بینی نتایج و ظرفیت بسیار بالا برای سازماندهی روابط اجتماعی و بهبود عملکرد سازمان های اجتماعی برخوردار است. اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪه و ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﻈﺎم اﺟﺘﻤ ﺎﻋﯽ ﺿ ﺮورت و ﻧﯿ ﺎز اﺟﺘﻤ ﺎع ﺑ ﻪ رواﺑ ط ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻓﺰوﻧﯽ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ، ﻧﻬﺎدی است ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾ ﺰی ﺷ ﺪه و ﺳﻨﺠﯿﺪه در ﺟﻬﺖ اﯾﺠﺎد، ﺣﻔﻆ و ﮔﺴﺘﺮش ﺗﻌﺎﻣﻞ و ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﺪﯾﺮان ﺑﺎ ﮐﺎرﮐﻨﺎن اﻗﺪام ﮐﻨ ﺪ، ﺑﺴﯿﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ اﺳت و اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﻘﺶ رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ را ﭼﺸﻢ گیرتر می سازد. هدف از این پژوهش بررسی جایگاه روابط عمومی در سازمان ها(ﺿﺮورت، وﻇﺎﯾﻒ، اﺻﻮل و اﻧﻮاع) است. در اﯾ ﻦ مقاله نخست به مفاهیم روابط عمومی، ﺑﯿﺎن وﻇﺎﯾﻒ ﻣﺨﺘﻠﻒ رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ، اﻧ ﻮاع رواﺑ ﻂ ﻋﻤ ﻮﻣﯽ ﺷ ﺎﻣﻞ رواﺑ ﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮔﺮ، ﺗﻮﺟﯿﻪ ﮔﺮ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﮔﺮ پرداخته می شود سپس وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﮐﺎرﮐﻨﺎن و ﻣﺪﯾﺮان رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻋﻮاﻣ ﻞ ﻣ ﺆﺛﺮ در ارﺗﻘﺎء رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮔﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.
۴.

روابط عمومی زندگی، ابزار توسعه اجتماعی

نویسنده:

کلید واژه ها: روابط عمومی مدیریت ارتباطات نخبگان روابط عمومی زندگی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۰ تعداد دانلود : ۶۹
روابط عمومی دانش اندیشه هاست. اندیشه های نابی که چراغ راه آینده اند. همچون فانوسی که سوسو کنان در شب ، راه را برای رهگذران روشن می کند، روابط عمومی نیز روشنگر راه پر پیچ و خم زندگی برای انسانهای سرگشته ایی است که دنبال حقیقت می گردند.حقیقتی که ریشه در «آگاهی» انسان دارد. دانش روابط عمومی درگذر از یکصد سال پیشینه ، تجاربی گرانقدر را اندوخته است. تجاربی که می تواند در کنار حوزه نظریه پردازی علمی ، ساختاری منسجم و مستحکم به این دانش ببخشد. این دانش دیگر آنقدر نوبنیاد نیست که به تجربه هر رهگذری دلخوش دارد بلکه نیازمند متخصصانی است که با عینک ارتباطات به جهان پیرامون نگریسته و آثار اندیشمندان عرصه های مختلف علمی را رصد کرده تا بتوانند جایگاه مشخص و معینی را در کنار سایر علوم برای آن تبیین نمایند. روابط عمومی اثربخش و فراگیر یا اجتماعی(همگانی) و یا به تعبیری «روابط عمومی زندگی» فرضی است که سعی نموده تا در این عرصه حرکت نماید. دیدگاه کلی این اثر به دانش روابط عمومی؛ رهایی بخشی انسان معاصر از یوق همه بردگی هاست که خود او برای خویشتن خویش ایجاد نموده است.دانشی که ابزارها و تکنیک هایش آنقدر قدرتمند هستند تا بشر قرن حاضر را به سوی حقیقت راهنمایی نمایند. تلاش آن بوده است تا با بسط دیدگاههای «رابرت مرتون» در دانش ارتباطات سطوح عمل روابط عمومی مشخص گردد تا شاید بسیاری اختلاف های متخصصان این عرصه در مورد سطح عمل این دانش برطرف گردد. روابط عمومی در سه سطح کلان، میانی و خرد با عناوین روابط عمومی سیاسی (کلان )، روابط عمومی سازمانی (سطح عمل میانی ) و روابط عمومی زندگی (سطح عمل خرد) مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه تحقیق بر اساس دیدگاههای نظریه پردازان علوم اجتماعی همچون فونکسیونالیسم ها و طرفداران مکتب فرانکفورت به طور اعم و یورگن هابرماس و سی رایت میلز به طور اخص سعی شده است تا به این مفهوم دست یابیم که تنها راه رهایی از یوق بردگی که بشر خود برای خود ساخته است دستیابی به آگاهی ناب است و این نیز نیازمند ابزاری قدرتمند جهت تحلیل رسانه ها و اطلاعات مدیریت شده گروه نخبگان است که در ادامه مقاله سعی شده است تا روابط عمومی اثربخش و فراگیر(زندگی) به عنوان این ابزار معرفی و تبیین گردد.
۵.

بررسی ضرورت و الزامات تشکیل سازمان نظام روابط عمومی و ارتباطات

نویسنده:

کلید واژه ها: سازمان نظام روابط عمومی روابط عمومی سازمان صنفی حرفه ای گرایی سازمان غیردولتی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۴۹
اهمیت توجه به روابط عمومی به عنوان یک نهاد تاثیرگذار ارتباطی بر صاحب نظران و فعالان حوزه ارتباطات بسیار روشن است اما این تصور که روابط عمومی ها مبلغ سازمان بوده و وظیفه ای جز برجسته سازی مدیران خود ندارد را باید پاک کرد و هویتی واقعی به روابط عمومی ها بخشید. روابط عمومی ها بخش مهم نظام اداری کشور و دولت به شمار می روند؛ با توجه به گستره روابط عمومی در کشور، این نهاد علاوه بر ایفای نقش مؤثر در سازمان خود، در مسائل اجتماعی و فرهنگی نیز نقش مهمی ایفا می کند. براین اساس، ظرفیت ها و قابلیت هایی که روابط عمومی در عرصه های مختلف و از همه مهم تر عرصه مدیریت کشور و نظام اداری دارند، باعث شده تا نگاه ها به سمت این بخش به عنوان بخشی اساسی و اثرگذار در سازمان جلب شود. نتایج پژوهش های انجام شده، نشان می دهد که مردم و مشارکت آن ها در تصمیم گیری و اجرای امور نقشی جدی و فعال داشته و در تشکیل حکومت، قانون گذاری، سیاست گذاری، اجرای قوانین و اداره کشور نیز تاثیرگذار بوده اند، بنابراین می توان دریافت که می توان حوزه تخصصی روابط عمومی و ارتباطات را با به کارگیری ظرفیت های بالقوه موجود در بین کارشناسان و فعالان این حوزه هویت صنفی روابط عمومی ها را ارتفا داده و ایماژه زیبایی از آن نشان داد و در جامعه گام های موثر برداشت. با توجه به وجود نهادهای صنفی، علمی، حاکمیتی، سیاسی در حوزه روابط عمومی اما جای یک نهاد حرفه ای همچون سازمان نظام روابط عمومی که موظف به توسعه حرفه ای روابط عمومی است در میان نهادهای روابط عمومی خالی است.