مطالب

مسأله زبان زنانه در نظریه های بسیاری از فمینیست ها مطرح شده است. براساس آن، نگارش زنان -به شکلی جوهری- با نگارش مردانه متفاوت است. به همین منظور، نظریه پردازان فمینیست، تلاش کردند که سبک زنانه را در نوشتار بپرورند و در این مورد، آرای پراکنده و متکثری را بیان کردند. با گسترش نظریه های نقدی فمینیستی، بسیاری از زنان نویسنده و شاعر از آن تأثیر پذیرفتند و آثارشان را با زبانی زنانه نوشتند و سرودند. شاعر و نویسنده سوری، غاده السمّان به سبب تحصیل در غرب و آشنایی با جنبش های زنانه، توانست نگارش زنانه یگانه ای را در نوشته هایش خلق کند. برخی از شعرهای او به فارسی ترجمه شده اند. عبدالحسین فرزاد در «غمنامه ای برای یاسمن ها» و «علیه تو اعلان عشق می دهم» گزیده ای از شعرهای او را به فارسی ترجمه کرده است. در پژوهش حاضر سعی شده تا با استناد به آرای ارائه شده درخصوص نگارش زنانه، ترجمه های فوق نقد شود. برای این منظور، ابتدا آرای متکثری که ناقدان فمینیست در مورد نگارش زنانه مطرح کرده اند، فهم و استخراج و با در نظر گرفتن آن، ترجمه های مدنظر بررسی شده است. نتیجه های تحلیل بیانگر این است که در ترجمه های مورد بحث به مواردی چون واژگان زنانه، سیالیت، انحراف از ساختارهای حاکم بر جمله، شیوه نگارش، ساختارشکنی و وارونه سازی ارزش های مردانه دقت نشده است.

تکواژها در هر زبانی موضوع اصلی علم «ساخت شناسی واژگانی» به شمار می روند و به دوگروه وابسته و غیروابسته (آزاد) تقسیم می شوند. تکواژ وابسته «غیر» از تکواژهای معروف و پرکاربرد زبانی و از زمره ادوات رایج استثنا در علم نحو عربی است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی بر آن است تا ساختارهای مختلف جدید و قدیم زبانی این تکواژ را شناسایی و معادل های ترجمه ای آن ها را ارائه کند و کاربرد اختصاصی هر یک را برای زبان آموزان عربی و مترجمین این زبان تبیین کند. این بررسی نشان داد تکواژ وابسته «غیر» از 10 ساختار و به تبع آن 10 معادل ترجمه ای در زبان عربی برخوردار است و ساختارهای «غیر + من + اسم جنس» و «غیر أنّ»، ساختار «غیر + ضمیر + من + اسم جنس/ اسم جمع» وساختار «من + غیر + مصدر موول / صریح» از جمله ساختارهای معاصر برای این تکواژ محسوب می شوند و هر یک معادل ترجمه خاص خویش را دارد. همچنین مشخص شد برخی ساختارهای جدید، جایگزین ساختارهای قدیمی این تکواژ هستند.

اندیشه های فمینیستی که در دوران معاصر و پس از انقلاب صنعتی از اروپا آغاز شد و در سراسر جهان گسترش پیدا کرد، در حوزه ادبیات نیز، راه یافت و نویسندگان بسیاری فارغ از جنسیّت، به حقوق تضییع شده زنان در جوامع مردسالار پرداختند و دغدغه های زنانه را در سطوح خرد و کلان بازگو کردند. با توجه به ریشه دوانیدن باورهای مردسالارنه در جوامع عربی، پرداختن به مسائل زنانه در ادبیات این کشورها روایی داشته است. از این بین، عفاف البطاینه در رمان خارج الجّسد تحت تأثیر باورهای فمینیستی و ساختار مردسالار جوامع خود، با رویکردی انتقادی سعی در تشریح وضعیّت نابسامان زنان و ارائه راهکارهایی برای برون رفت این قشر از شرایط موجود دارد. در این تحقیق، با کاربست مبانی فمینیسی (نگرش آسیب شناسانه) و روش توصیفی تحلیلی، دیدگاه های نویسنده در رمان مذکور بازگو و تبیین شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که البطاینه به مسائلی چون: انقیاد کامل جنس زن در برابر مردان؛ ازدواج سنّتی در جوامع شرقی؛ احساس سرشکستگی از مؤنث بودن؛ سرکوب عشق و عاطفه در جوامع شرقی از ترس قضاوت های نادرست جامعه؛ ارائه چهره ای خشن و منفی از مرد؛ مساوات طلبی؛ انتقاد به باورهای نادرست جامعه اشاره کرده است. منی به عنوان شخصیّت اصلی رمان، با سفر به کشورهای غربی و تغییر نام و چهره خود، به طور کامل دچار استحاله فرهنگی شده و مؤلّفه های فرهنگ زن ستیز و مردسالار جامعه عربی را نفی کرده است.

ضعف دانش آموزان در مهارت های چهارگانه زبان عربی و شناسایی موانع یادگیری و ارتقاء انگیزش با رویکرد مغز محوری، پژوهشگر را به یک بررسی علمی و میدانی ضمن شیوه ای تحلیلی-آماری با هدف تعیین این مشکلات از دید دانش آموزان، ترغیب کرد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دختر دبیرستان تربیت منطقه 15 تهران تشکیل می دهند. از بین دانش آموزان، 165 نفر به صورت رندوم انتخاب شده و در این راستا پرسشنامه ای شامل 25 سوالِ 5 گزینه ای مرتبط با محتوای کتب، نحوه تدریس و ارزشیابی و دیگر محورها، طراحی و در بین دانش آموزان پایه دهم و یازدهم توزیع شد که بعد از تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل ممیزی)، نتایج زیر بدست آمد: تعداد دانش آموزان ، نبود امکانات آموزشی، استاندارد نبودن سؤالات، عدم تمرکز دانش آموزان، مشکلات خانوادگی، کم سوادی برخی خانواده ها، تدریس ناکارآمد، عدم جذابیت متون از عوامل کاهش سطح یادگیری است و مهم ترین راه های افزایش انگیزه می توان به مسئله محوری ، پربارسازی محیط آموزشی، بازخورد تعاملی، بکارگیری حافظه دیداری و شنیداری و الگوسازی معنادار اشاره نمود..یافته های پژوهش، نتایج مطالعات قبلی را مورد تأیید قرار می دهدو نشان می دهد که آموزش یادگیری مغزمحور بر میزان یادگیری دانش آموزان و افزایش انگیزش آن ها تأثیر دارد.

در تاریخ ادبیات عرب، پیوسته شاعرانی بوده اند که برای ادبیات، غیر از وظیفه ی لذت آفرینی وخلق زیبایی، وظیفه ای فرا هنری نیز قائل بوده و از آن در جهت تهذیب اخلاق و برپایی ارزش های انسانی در جامعه بهره برده اند. این موضوع در شعر معاصر عرب به روشنی مشاهده می شود. پژوهش حاضر سعی دارد به بررسی منشأ آموزه های اخلاقی و تبیین مهم ترین مؤلفه های آن در شعر این دوره بپردازد. شیوه پژوهش، توصیفی و روش تحلیل اطلاعات کیفی می-باشد. یافته ها نشان می دهد شاعران معاصر عرب علاوه بر گرایش فطری به فضایل انسانی و اخلاق کریمه، به دلیل بروز تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در این عصر؛ و تسلط فرهنگ استعماری غرب بر سرزمین های خود، با الهام از تعالیم الهی و اسلامی، و با درک رسالت خویش در هدایت جامعه به سمت کمال و مبارزه با ضدّ ارزش ها، موضوعات اخلاقی، به ویژه اخلاق اجتماعی را از مقاصد شعری خود قرار داده اند.

شرم و حیاء به عنوان یک فضیلت اخلاقی مورد توجه تمامی ادیان بوده و هست. نویسنده این جستار قصد نموده است،با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به منابع مطالعاتی و کتابخانه ای به واکاوی آن دسته از اشعار جاهلی که محوریت آن زن است، بپردازد تا بازتاب حیاء وپاکدامنی زن ، به عنوان ارزنده ترین خصلت معنوی وی را برای مخاطب به نمایش بگذارد.شکی نیست که هنر واقعگرا تصویر زندگی است. شعر نیز، به عنوان یکی از مصادیق هنرهای زیبا در همه ی انواع و همه ی مراحلش انعکاس زندگی بشریّت بوده است. شعر جاهلی نیز به عنوان گونه ای از شعر غنائی،تصویری ازامیال واحساسات وعواطف شاعر است ،همچنین صحنه ای است که در آن،نمونه هایی ازفضائل وخصلتهای ارزنده ی شاعر ویا ممدوحانش به نمایش گذاشته شده است.صفات ارزشمندی که علاقه ی شدید به شرافت قبیله، باعث پدیدار گشتن آن بوده است. نویسنده، در این مجال اندک کوشده است ابتدا جلوه هایی از پاکدامنی زن جاهلی در شعر آن عصر را بیان نماید. سپس به ذکر مصادیقی از نمود عفت در رفتار و نگاه و کلام زن پرداخته و در بخش نهایی، به نوع پوشش زن جاهلی اشاره نموده است.

در دوره متوسطه دوم بعضی از مباحث فیزیک، مفهومی هستند و کاربرد های فراوانی از آن ها در محیط مشاهده می شود. در تدریس این مفاهیم مشاهده می شود که دانش آموزان ضعف هایی دارند. از این رو معلمان در فرآیند آموزش با مشکلاتی مواجه می شوند. برای رفع این گونه ضعف های آموزشی، ابتدائی ترین گام شناسایی آن ها می باشد. مبحث حرکت دایره ای یکنواخت در پایه دوازدهم رشته ریاضی از جمله مباحث مهم در دینامیک است. از آن جایی که این نوع حرکت در مسیرغیر مستقیم انجام می شود. امکان بروز اشتباهاتی برای دانش آموزان وجود دارد. هدف از این پژوهش بر روی دانش آموزان پایه دوازدهم رشته ریاضی مدرسه شهید فکوری منطقه 14 شهر تهران، شناسایی برخی از ضعف های آن ها در مبحث حرکت دایره ای یکنواخت و تحلیل نیرو و شتاب مرکز گرا است. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه شناسایی ضعف ها می باشد. داده های بدست آمده به صورت کیفی تحلیل و بررسی شده است، که نتایج نشان می دهد دانش آموزان در تشخیص نوع حرکت از منظر سینماتیک و شناسایی نیرو به عنوان عامل حرکت از دیدگاه دینامیکی دچار اشکالاتی هستند. تصویر سازی حرکت دایره ای برای دانش آموزان در فرآیند آموزش، بدون بهره مندی از ابزار های آموزشی، احتمال کج فهمی در تشخیص نیروی مرکز گرا و تحلیل شتاب مرکز گرا و سرعت در حرکت دایره ای یکنواخت را افزایش داده است.

عوامل موثردر وضعیت های آموزشی با درجه ای از فازی بودن یا عدم قطعیت (به عنوان مثال یادگیری، مدل سازی ریاضی و حل مسایل) پدیدار می شوند. در واقع، ادراک دانش آموز از جبنه های عمومی بهره می برد که به تدریج رشد نموده و لذا فازی هستند. از سوی دیگر، از نقطه نظر معلم، آن ها معمولا ابهام های موجود درباره درجه موفقیت دانش آموز در هر یک از مراحل وضعیت آموزشی متناظر هستند. همه این ها به ما ضرورت معرفی اصول منطق فازی و نظریه عدم قطعیت را در تلاش برای توصیف راه های موثرتر در فرآیند چنین وضعیت های کلاسی را گوشزد می کند. بنابراین، هدف ما در این مقاله، ساختن یک مدل فازی کلی است که بتواند در هر مرحله خاص برای نمایش فرآیند وضعیت آموزشی متناظر سازگاری داشته باشد.مفهوم عدم قطعیت بصورت طبیعی در چارچوب وسیعی از نظریه مجموعه های فازی ظاهر می شود،که با وضعیت های آموزشی سروکار داریم، بویژه زمانی که با مسایل دنیای واقعی مواجه می شویم. عدم قطعیت نتیجه پاره ای معایب اطلاعاتی است. در واقع، اطلاعات مربوط به مدل در یک وضعیت واقعی ممکن است بصورت ناقص، نامنظم، غیرقابل اتکا، مبهم، متناقض یا معیوب مفهومی سازی شود.

آموزش علوم بر گسترش یادگیری و انتقال مهارت ها به فراگیران تمرکز دارد به طوری که فراگیران بتوانند از دانش و مهارت های کسب شده در زندگی روزمره و فعالیت های حرفه ای به طور مؤثر استفاده کنند. تشبیه فرایندی است که فراگیر دانش و مهارت های مربوط به یک حوزه را با تشخیص شباهت ها و تفاوت های بین دو حوزه، در حوزه دیگر به کار می برد. تشبیه یک قابلیت اساسی شناختی است که در تدریس و یادگیری علوم به کار می رود. در این مقاله، تشبیه و مدل های تدریس با تشبیه و اهمیت استفاده از آن در آموزش علوم به اختصار معرفی خواهد شد. سپس به برخی از محدویت ها و چالش های استفاده از تشبیه در آموزش علوم اشاره می شود.

ضرورت درک صحیح مفاهیم علمی از سوی معلمان سبب شد تا پژوهش حاضر، با هدف شناسایی کج فهمی های دانشجو معلمان، درباره ی مفاهیم گرما، دما و تبادل گرمایی انجام شود. در این مطالعه، ابتدا 74 نفر از دانشجومعلمان علوم تربیتی پردیس دخترانه فاطمه الزهرا – اهواز، با مدارک دیپلم علوم انسانی، علوم تجربی و ریاضی فیزیک به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. سپس، از پرسش نامه ای مشتمل بر 5 سوال تشخیصی چهار گزینه ای درباره گرما، دما و تبادل گرمایی استفاده شد. پاسخ های دریافتی از دانشجومعلمان، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در گام نخست، کج فهمی های دانشجومعلمان شناسایی و سپس، با نوع دیپلم آنها مقایسه شد. بررسی ها نشان داد، کج فهمی هایی بالای 50 درصد در بین همه ی دانشجویان، خصوصا دیپلمه های انسانی وجود دارد. در گام بعدی، به مقایسه و بررسی نتایج بدست آمده از مرحله اول با کج فهمی دانش آموزان ابتدایی در رابطه با این موضوع پرداخته شد. یافته های این پژوهش، حاکی از بالاتر بودن درک کامل دانشجومعلمان نسبت به دانش آموزان بود.

هدف اصلی این پژوهش بررسی رویکردهای آموزش شیمی در مقطع متوسطه دوم است. این پژوهش در قالب رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدار شناسی انجام گرفته است. بر اساس نمونه گیری هدفمند 26 دانشجومعلم رشته آموزش شیمی دانشگاه فرهنگیان اصفهان پردیس شهید باهنر که در حال گذراندن درس کارورزی 4 در نیم سال دوم سال تحصیلی 1399-1398 بودند در این پژوهش مشارکت داشته اند. ﺑﺮای ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت، از مصاحبه های نیمه ساختار یافته استفاده شد و تحلیل داده ها از طریق کدگذاری و پیدا کردن مفاهیم و مضمون ها صورت گرفت. نتایج نشان داد که اگرچه برنامه های آموزشی تدریس شیمی در ایران بر مبنای روش های نوین و فعال هستند اما در عمل این برنامه ها در مدارس اجرا نمی شود. تحلیل داده ها نشان می دهد که عدم آشنایی معلمان با اهداف آموزشی، فراهم نبودن زیرساخت های مناسب، نتیجه محور بودن و بی انگیزگی معلمان و دانش آموزان باعث اجرای نادرست برنامه های درسی شده است. گذر از ساختار سنتی نیازمند آموزش حرفه ای معلمان در زمینه روش -های نوین یادگیری و فناوری ارتباطات، ایجاد سیستم نظارتی کارآمد بر عملکرد معلمان و فراهم کردن امکانات لازم می باشد.

هدف پژوهش حاضر بررسی کتاب ریاضی پنجم ابتدایی براساس شاخص خلاقیت گیلفورد است. روش این پژوهش، کیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش، محتوای کتاب ریاضی پایه پنجم ابتدایی منتشر شده در بین سال های 98 – 1397 به چهار قسمت (اشکال، فعالیت ها، تمرین ها و کاردرکلاس ها و معما و سرگرمی) تقسیم شد. نمونه آماری مورد انتخاب، 282 واحد انتخابی از کتاب ریاضی پنجم ابتدایی است. بنابراین، این پژوهش با توجه به انواع اعمال ذهنی و فعالیت های معرفی شده توسط گیلفورد یعنی حافظه شناختی، تفکر همگرا، تفکر واگرا و تفکر ارزشیاب، به تحلیل کتاب ریاضی پایه پنجم ابتدایی می پردازد. هر قسمت بر اساس شاخص خلاقیت گیلفورد به صورت جداگانه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و نتایج به صورت جدول و نمودار نشان داده شد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که کتاب ریاضی پنجم ابتدایی به سطح حافظه واگرا و تفکر ارزشیاب توجه کمتری دارد. در فعالیت ها و کاردرکلاس ها و تمرین ها به تفکر واگرا و تفکر ارزشیاب به میزان کمی توجه شده است.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای مبحث تنفس سلولی در کتاب های زیست شناسی دوره دوم متوسطه در دو کشور ایران و ترکیه مبتنی بر روش ویلیام رومی به انجام رسیده است. این تحقیق ازلحاظ هدف، کاربردی و ازلحاظ روش تحقیق، بر مبنای روش تحلیل محتوا می باشد که در ارتباط با مبحث تنفس سلولی کتاب زیست شناسی کشورهای ایران و ترکیه انجام گرفته است نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که فصل پنجم کتاب زیست شناسی ایران و متن فصل چهارم کتاب زیست شناسی ترکیه در مبحث تنفس سلولی به صورت غیرفعال ارائه شده است. همچنین نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که تصاویر فصل پنجم کتاب زیست شناسی ایران و تصاویر فصل چهارم کتاب زیست شناسی ترکیه به صورت غیرفعال ارائه شده است. در مورد سؤالات پایان فصل چهارم کتاب زیست شناسی ترکیه نیز این سؤالات به صورت فعّال می باشند. نتایج تحقیق درزمینه فعالیت های فصل پنجم کتاب زیست شناسی ایران و فصل چهارم کتاب زیست شناسی ترکیه نشان داد که این فعالیت ها به صورت غیرفعال ارائه شده اند.

یافتن روش هایی نوین برای انتقال تجربیات گذشتگان و معرفی عظمت آیات قرآن به نسل جدید نیازمند کسب مهارت های لازم و تغییر دیدگاه نسبت به شیوه تدریس علوم پایه توسط اساتید و معلمین دارد. آنچه که باعث ایجاد فاصله در دو نسل مختلف شده است عدم پذیرش نصیحت و یا معارف دینی به سبک مرسوم است. مهارت یک استاد در استفاده از علاقمندی دانش آموز و یا دانشجو به علوم پایه و درج مصادیق تربیتی و معرفت دینی در ضمن تدریس این علوم می تواند رسالت یک معلم را از آموزش به پرورش ارتقا دهد. این مقاله که مبتنی بر تجربیات حاصل از تدریس در پایه های مختلف می باشد، سعی دارد تا بخشی از ضرب المثل ها، شعرها، جملات عامیانه و آیات قرآن قابل بیان حین تدریس فیزیک که باعث جذابیت و ماندگاری بیشتر درس در ذهن فراگیر شده و باعث تفکر در آموزه های دینی و تغییر در رفتار اجتماعی می شود را بیان کند. این نوع تدریس علاوه بر افزودن نشاط و معرفت دینی لازم به محیط کلاس، ذهن شنونده را برای درک مفهوم علمی جملات کنجکاو خواهد کرد و به او می آموزد که پس از شنیدن هر جمله و یا عبارتی در آن بیاندیشد.

شعر امروز علاوه بر حفظ رسالت پیشین خود، ابزاری است در دست اندیشمندان جوامع بشری تا با تکیه بر آن به مبارزه علیه کاستی ها و ناراستی ها دست یازند. احمد مطر، شاعر عراقی، از سخنورانی است که در جهت ساختن جامعه ای آرمانی، برای روشنگری و افشای دست زورگویان همچنین ترغیب و انگیزانندن آحاد جامعه، از سلاح سخن بهره می گیرد. فرمالیست ها شعر را با نگاه روانشناسانه و زبانشناسانه مورد مطالعه قرار می دهند. یکی از اصطلاحات رایج در تحقیقات این گروه وجه غالب است که به طور خلاصه، به نقطه برجسته ی جامع سروده های شاعر گفته می شود. مقاله حاضر شعر احمد مطر را از این منظر مورد بررسی قرار داده و در پایان بدین نتایج دست یافته است: وجه غالب شعر او از نظر موضوع، مبارزه با نابرابری و از نظر اندیشه، آرمان گرایی مطابق باورهای شاعر است. آرمان گرایی او در ترسیم آن آرمانشهر رویایی که او در خلال سروده هایش معرفی می کند زاییده ی بحران های سیاسی زمان و مکانی است که شاعر در آن می زید و معرفی وجوه مختلف آن، برآمده از اخلاق مداری و رسالت شاعرانه اوست. سرزمینی که تحقق جوانب آن با همان وسواس و سخت گیری که مورد نظر احمد مطر است گویی در عالم خارج تحقق یافتنی نیست.

هدف پژوهش، بررسی نقش معلمان در آزادسازی برنامه درسی و ضرورت توجه به اهمیت آنان برای نقش آفرینی بیش تر در تصمیم گیری های برنامه درسی در دوره ابتدایی بوده است. رویکرد پژوهش از نوع کیفی و به روش تحلیل محتوای عرفی بود. جامعه پژوهش، کلیه سرگروه های معلمان مدارس دوره ابتدایی استان آذربایجان غربی در سال تحصیلی 98-97 بوده است که به صورت نمونه گیری هدفمند از نوع شاخص انتخاب شدند و حجم نمونه ها تا زمان اشباع داده ها ادامه یافت. در این راستا، مصاحبه های نیمه سازمان یافته ای با 14نفر از سرگروه های آموزش ابتدایی صورت گرفت. جهت اطمینان و اعتباربخشی به دقت و صحت داده ها از تکنیک کنترل اعضا و تکنیک کسب اطلاعات دقیق موازی استفاده شد. مراحل تجزیه و تحلیل داده ها عبارتند از: درک و فهم متن و نوشتن اولیه، ایجاد و طبقه بندی کد های اولیه بر اساس شباهت ها و تفاوت ها، سازماندهی کدها به صورت خوشه های معنادار. یافته های این تحقیق، پنج مضمون اصلی گفتمان سازی، ارگانیک سازی دانش، پژوهش گری، خود رهبری مشارکتی و همیاران مهارتی و سیزده مضمون محوری و هفتاد و شش مضمون پایه را در بر می گیرد. در واقع، این معلمان هستند که با نقش پذیری های مختلف می توانند کیفیت اصلاحات برنامه درسی را بهبود ببخشند و تعادل یکنواختی، بین تفکر و عمل خود به وجود آورند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت مقابله با استرس بر فرسودگی شغلی و پرخاشگری معلمان انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع مطالعات مداخله ای نیمه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی معلمان شاغل در دبیرستان های شهر اهواز در سال تحصیلی 1398- 1397 بود که با استفاده از نمونه گیری در دسترس تعداد 40 نفر از آنان انتخاب و به دو گروه 20 نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه ای تحت مداخله آموزش مهارت مقابله با استرس قرار گرفت. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های فرسودگی شغلی (مسلش و جکسون، 1981) و پرخاشگری (باس و پری، 1992) استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و با نرم افزار SPSS نسخه 24 تجزیه وتحلیل شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که بین گروه های آزمایش و کنترل در تفاضل پیش آزمون و پس آزمون فرسودگی شغلی و پرخاشگری تفاوت معنی داری وجود دارد؛ بنابراین آموزش مهارت مقابله با استرس، فرسودگی شغلی و پرخاشگری را در معلمان کاهش می دهد. از این رو، به مدیران و مسئولان آموزش وپرورش و مدارس پیشنهاد می شود که به طور مستمر برای معلمان مقاطع مختلف، کارگاه های آموزش مهارت مقابله با استرس برگزار کنند و در این کارگاه ها از این برنامه برای بهبود سلامت روان معلمان استفاده شود زیرا کاهش فرسودگی شغلی و پرخاشگری و در نتیجه افزایش سلامت روان معلمان می تواند روی کیفیت تدریس، نحوه برخورد با دانش آموزان و حتی روی افزایش یادگیری دانش آموزان تأثیر بگذارد.