مطالب

معرفت‏شناسى همواره یکى از مهمترین مباحث فلسفى به شمار رفته است. توجه فیلسوفان از آغاز تدوین فلسفه تاکنون به معرفت‏شناسى متفاوت بوده است، در این میان افلاطون یکى از برجسته‏ترین شخصیتهایى است که معرفت‏شناسى دغدغه اصلى و اساسى او بوده است. و اندیشه‏هاى بدیع و ژرفى را از طریق روش «دیالکتیک‏» پیرامون چیستى معرفت و ویژگیها و واقع نمایى آن ارائه نموده. اما با توجه به این که افلاطون مباحث گوناگونى را در معرفت‏شناسى مطرح نموده ابتدا باید عناصر و سازه‏هاى مختلف تفکر افلاطونى را در هر یک از مباحث فلسفى به دست آورد و سپس، با ترکیب آنها ساختمان فکرى او را در آن خصوص نشان داد. براساس این روش، سازه‏هاى معرفت‏شناسى افلاطون به ترتیب عبارتند از: 1- ادراک حسى و نقد آن 2- عقیده و پندار 3- ریاضیات 4- شناخت ایده‏ها و نیز آثار آنها و بیان روابط آنها با یکدیگر و با اشیاء محسوس 5- یادآورى 6- دیالکتیک. در این مقاله پیوند منطقى بین این مراحل در گذر از هر مرحله به مرحله بعدى آشکار گردیده است

در این مقاله با توجه به اهمیت‏شناخت قدرت خدا در فلسفه و کلام اسلامى تلاش شده است‏به چند سؤال اساسى در این باب بر مبناى دیدگاه‏هاى صدرالمتالهین پاسخ داده شود: 1- جایگاه قدرت در مجموعه صفات الهى کجاست؟ از صفات فعل است‏یا ذات؟ عین ذات است‏یا زاید بر ذات؟ 2- رابطه صفت قدرت با سایر صفات جمال الهى چگونه است؟ 3- قدرت خدا را چگونه باید تفسیر کرد که نه موجب تشبیه گرایى شود و نه مستلزم اشتراک لفظى مفهوم قدرت در انسان و خدا گردد. 4- ویژگیهاى قدرت حق تعالى و وجوه تمایز آن با قدرت انسان چیست؟ 5- قدرت مطلقه و به عبارت دیگر شمول قدرت الهى بر همه ممکنات با توجه به رحمت‏بى پایان او. اولا: با شرورى که در عالم مشاهده مى‏شود چگونه قابل جمع است؟ ثانیا: با اختیار انسان و شرور اخلاقى او چه سان قابل توجیه است.

مساله چیستى زمان از زیباترین و درعین حال بغرنج‏ترین مسائل فلسفى به شمار مى‏رود. از دیرباز فلاسفه براى شکافتن این مبحث از طبیعیات مدد مى‏جستند و در حال حاضر نیز بدون استمداد از یافته‏هاى علم فیزیک امکان بحث جدى در این زمینه وجود ندارد. در این مقاله سعى شده است‏بطور بسیار فشرده گزیده‏اى از آراء گوناگونى که در خصوص چیستى زمان در طول تاریخ مدون فلسفه ارائه شده است، مرور شود و با توجه به نتایج اخذ شده از نظریه‏هاى جدید فیزیکى، میزان معرفت ما به طبیعت زمان تا حدودى روشن گردد.

زمانی که مهندسان اولین رایانه‌ها را به صورت آزمایشی به هم متصل می‌کردند، شاید هرگز تصور نمی‌کردند که مدتی بعد، یک شبکه پیوسته جهانی به وجود آید و از طریق آن، میلیونها رایانه در سرتاسر جهان به هم مرتبط گردند. اکنون این شبکه وجود دارد و همان‌طور که همه ما می‌دانیم، نام آن اینترنت است. یکی از خدمات اینترنت، وب جهانی است؛ مجموعه‌ای عظیم از صفحات بی‌شمار وب که هرکدام از آنها اطلاعات خاصی را ارائه می‌کنند.

اخیرا بسیاری از رسانه‌های بدون درنگ (On line) بر موضوع کلاهبرداری اینترنتی متمرکز شده‌اند. ولی رهبران تجاری، متخصصان امنیت رایانه‌ها و وکلا هنوز در مورد انواع کلاهبرداریهایی که در اینترنت یا به کمک اینترنت صورت می‌گیرد و تبعات آن برای آینده بازرگانی الکترونیکی،‌اطلاعات کاملی ندارند. مقاله حاضر سه هدف مهم را دنبال می‌کند. نخست، تشخیص مهمترین انواع کلاهبرداریهای اینترنتی که مجریان قانون و قانون‌گذاران به آنها برخورده‌اند. دوم، تشریح فنون عمده نفوذ روانی مورد استفاده مجرمان دراین گونه کلاهبرداریها، ازجمله بررسی شباهتهای این فنون و «مهندسی اجتماعی» فنون مورد استفاده نفوذگران (hackers)و سوم، ارائه راهکارهایی برای این مسئله به دولت و بخش خصوصی. کلاهبرداری اینترنتی یکی از جرمهای یقه سفیدها است که همپای توسعه اینترنت گسترش می‌یابد. در این مقاله منظور از «کلاهبرداری اینترنتی» به‌طور کلی هرگونه کلاهبرداریی است که به کمک برنامه‌های رایانه‌ای یا ارتباطات اینترنت صورت گیرد.

بشر از دیرباز برای برقراری ارتباط با همنوع خود، شکلها و علامتهایی را برروی دیواره غارها و سنگها به وجود می‌آورد. بعدها که خط اختراع شد و نگارش پدید آمد، دیوارنویسی و کنده کاری بر روی سنگ مطرح شد. با اختراع پاپیروس، کاغذ و ماشین چاپ، بتدریج بستر نگارش کوچکتر، سبکتر و قابل حمل‌ونقل گشت و اکنون مدت مدیدی است که انواع مختلفی از کاغذهای چاپ شده در قالب کتاب، مجله، روزنامه و... مورد استفاده مردم قرار می‌گیرد. اما فن‌آوری پیشرفته ارتباطات، شرایط کاملا جدیدی را در عرصه نگارش و توضیح پیامهای نوشتاری پدید آورده است. امروزه با استفاده از خدمات متنوع اینترنت، می‌توان پیام مکتوب را در پهنه‌ای به وسعت جهان، با قابلیتهایی متنوع و جدید و با کیفیت و سرعتی به مراتب بالاتر از آنچه تاکنون وجود داشته است، تهیه و تولید و توزیع کرد. صحبت از روزنامه‌نگاری الکترونیک است.روزنامه‌نگاری الکترونیک یعنی انتشار اطلاعات در دوره‌های زمانی مشخص، در قالب صفحات وب برروی یک شبکه اطلاع‌رسانی داخلی (اینترانت) یا اینترنت.

روزنامه‌نگاری الکترونیک در دنیا جایگاه مناسبی یافته و روبه‌رشد است.اما این پدیده عصر اطلاعات در کشور ما چه وضعیتی دارد؟ برای کسب اطلاع بیشتر در این زمینه، به سراغ مهندس ملایری، طراح و مدیر مسئول (سابق)اولین روزنامه الکترونیکی ایران به نام «خانه‌ملت» رفتیم و دیدگاههای ایشان را در این زمینه جویا شدیم. در زیر، متن کامل این مصاحبه از نظر شما می‌گذرد.

امروزه ارتباطات فراتر از کلمات است. عکسها، تصاویر و اصوات به شما کمک می‌:نند تا پیام خود را به بهترین نحو به مخاطب خود برسانید. تا امروز شبکه‌های تلویزیونی موفق‌ترین رسانه در عرصه اطلاع‌رسانی بوده‌اند، اما اطلاع‌رسانی باید فراگیر، با صرفه و موثر باشد. در این بین با فراهم شدن امکانات پخش تصاویر ویدیویی و فایلهای صوتی و تصویری از طریق اینترنت، فرصت مناسبی برای شبکه های تلویزیونی فراهم شده است تا محصولات خود را روی اینترنت عرضه کنند. اینترنت می‌تواند یک رسانه بسیار مناسب برای برنامه‌های تولیدی باشد. بسیاری از خبرگزاریها مثل BBC، یک وب سایت جهانی راه‌اندازی کرده و برای ارسال برنامه‌های رادیویی خود قسمت Internet Audio سایتهای خود را فعال نموده‌اند. این به تمام کاربرانی که به اینترنت دسترسی دارند، امکان می‌دهد تا برنامه‌های رادیویی BBC را بشنوند.

در این مقاله مسائل حقوقی سه نوع از مهمترین قراردادهای بازرگانی مربوط به اینترنت را بررسی خواهیم‌کرد: قرارداد برای ایجاد پایگاه وب در شبکه؛ قرارداد تبلیغات یا حمایت مالی در یک سایت؛:؛ و قرارداد تامین دسترسی به اینترنت. سپس به‌طور مختصر قراردادهایی را که با ارائه‌کنندگان خدمات دسترسی به اینترنت بسته می‌شود و قراردادهای بین آنها را بررسی می‌کنیم. «کاربر» به شخصی حقیقی یا حقوقی اطلاق می‌شود که پایگاه وب برای او راه‌اندازی یا اداره می‌شود و یا به کسانی اطلاق‌ می‌شود که از خدمات دسترسی به اینترنت بهره‌مند می‌شوند. ISP (ارائه کننده خدمات اینترنت) نیز میزبان شبکه محسوب می‌شود و امکان دسترسی به اینترنت را فراهم می‌آورد. ارائه کننده خدمات اینترنت در ایجاد و راه‌اندازی پایگاه وب نیز نقش دارد.

مدیریت رسانه چیست، چه ویژگی‌ها و راهبردهایی دارد و انواع مدیران رسانه‌ای کدام‌اند؟ فصل نامه پژوهش‌ و سنجش، نشریه تخصصی سازمان صداوسیما درزمینه یافته‌های پژوهش‌های حوزه وسایل ارتباطات جمعی،‌این شماره را به «مدیریت رسانه» اختصاص داده است. دراین ویژه نامه، کارشناسان می‌کوشند، با تاکید بر تلویزیون، رادیو و مطبوعات، تصویری از مدیریت در رسانه ارائه کنند. ابتدا، با طرح پنج پرسش، از کارشناسان خواسته‌ شده مدیریت رسانه برای صداوسیما را تعریف کنند و ویژگی‌های آن را و تفاوت‌ها و شباهت‌هایش را باسایر مدیریت‌ها، ازجمله مدیریت مطبوعات و سایر رسانه‌ها، برشمارند و بگویند چگونه می‌توان، با حفظ مخاطبان داخلی، پوشش ارتباطی را گسترش داد. به علاوه، از این کارشناسان خواسته‌شده به این پرسش نیز پاسخ دهند که مدیریت رادیو و تلویزیون در ایران با چه محدودیت هایی روبه‌روست. این شکل از پرسش و پاسخ که میزگردی محدود را شکل می‌دهد، درواقع، در سایر مطالب نیز دنبال می‌شود و کارشناسان و پژوهشگران ارتباطات و مدیریت رسانه می‌کوشند به ابعاد گوناگون مدیریت رسانه نگاه کنند. درمقاله‌های راهبردی، صاحب‌نظران، با مرور سیر تحول توسعه علم و پژوهش درجهان، انگیزه‌های توسعه علمی را در ایران مورد توجه قرار می‌دهند و به تدویل راهبردها در برنامه‌ریزی رسانه‌ اشاره می‌کنند. مثلا«مدیریت معنی در گفتمان‌های رسانه‌ای» به یکی از پنهان‌ترین جوانب مدیریت رسانه، یعنی نقش زبان رسانه‌ای در ایجاد مفاهیم و شکل دهی به آن‌ها، اشاره دارد. همچنین، یکی از پژوهشگران، بابررسی انواع رسانه، مالکیت و مدیریت رسانه درجهان غرب، مدیریت رسانه‌های دولتی، مدیریت رسانه‌های عمومی یا مدیریت در رسانه‌های خصوصی یا تجارتی را مورد توجه قرار داده است. این کارشناس ویژگی‌ها و تفاوت‌های مدیریت سازمان‌های رسانه‌ای (رادیو تلویزیونی) را نیز با سایر سازمان‌ها بررسی کرده است. دراین بررسی‌ها، وجود رقابت فشرده در حوزه رسانه‌ها را باید محور اصلی تفاوت سازمان‌های رسانه‌ای با سایر سازمان‌ها دانست. این تمایز سبب می‌شود که تفاوت‌هایی چون حجم و کیفیت مخاطبان و سلیقه‌های فردی و جمعی آنان و نیز کارکنان و دشواری سنجش و اندازه‌گیری کیفیت فرآورده‌های رسانه‌ای به وجود آیند و، درنهایت، به بهره‌گیری و توجه به فناوری‌ها توجه شود. جنبه‌های کاربردی مدیریت رسانه با بررسی نقش کارشناسان و مشاوران در مدیریت رسانه و راه کارهایی که درعمل به موفقیت اقدامات مدیریتی کمک می‌کند ادامه یافته و با تاکید براصول و کاربردها در مدیریت رادیو و تلویزیون و مدیریت موسیقی درصداوسیما به سرانجام رسیده است. دربخش چشم‌اندازها، بحثی درباره مدیریت رسانه و پخش از طریق وب مطرح می‌شود که با مدیریت راهبردی بی‌بی‌سی و با تعیین و اعلام هدف‌ها در هزاره جدید، و همایش سیاره شبکه‌ای به پایان می‌رسد. این بحث‌ها، در واقع، نگاهی به مدیریت رسانه، باتوجه به تحولات فناوری‌های ارتباطی درآینده، محسوب می‌شوند. بدون تردید، تصویر این ویژه‌نامه از مدیریت رسانه کمبودهایی دارد که تاحدودی به نو و خالی بودن زمینه بحث در سطح دانشکده‌های ارتباطات و مراکز پژوهشی و علمی کشور برمی‌گردد. از این رو جای بسیاری از مطالب در زمینه‌های گوناگون مدیریت رسانه، خالی به نظر می‌رسد، که می‌توان برای مطرح‌کردن آن‌ها ویژه‌نامه‌های دیگری را تدوین کرد. بااین حال، همزمانی انتشار این ویژه نامه با برگزاری نخستین آزمون دوره دکتری «مدیریت رسانه» در دانشگاه‌تهران را می‌توان نشانی از اعلام نیاز مشترک در جامعه به شمار آورد که این احساس، امید فصل‌نامه را به سودمندی آن افزایش می‌دهد.