داوود طهماسب زاده شیخلار

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش برنامه توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی سرد و گرم در دانش آموزان دختر با اختلال اضطراب ریاضی بود. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و ازنظر روش جمع آوری اطلاعات، آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل و دوره پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس شهرستان جلفا (استان آذربایجان شرقی) در سال تحصیلی1403- 1402 بود که از میان آن ها 30 دانش آموز دختر با اختلال اضطراب ریاضی با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری قرار گرفتند. ابزارهای اندازه گیری شامل پرسش نامه اضطراب ریاضی و پرسش نامه درجه بندی رفتاری کارکردهای اجرایی بودند. گروه آزمایش به صورت هفتگی دو جلسه یک و نیم ساعته تحت برنامه توانبخشی شناختی کاپیتان لاگ قرار گرفت؛ ولی گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. نتایج آزمون تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که در پس آزمون و پیگیری، میانگین نمره نارسایی کارکردهای اجرایی سرد و گرم گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل کاهش یافته است. می توان نتیجه گرفت که برنامه توانبخشی شناختی می تواند بر کاهش و بهبود نارسایی کارکردهای اجرایی سرد و گرم در دانش آموزان دختر دارای اضطراب ریاضی موثر واقع شود.

پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب برنامه درسی مبتنی بر درک طراحی محور در دوره متوسطه انجام شد. جامعه پژوهشی شامل کلیه اسناد علمی معتبر مرتبط با موضوع بود که با جستجوی منظم در پایگاه های اطلاعاتی و بر اساس معیارهای ورود، تعداد 286 پژوهش شناسائی و بر اساس معیارهای خروج، تعداد 39 پژوهش برای بررسی نهایی انتخاب شدند. برای جمع آوری، ثبت و گزارش اطلاعات اولیه پژوهش ها از فرم کاربرگ محقق ساخته استفاده شد. تحلیل یافته ها با استفاده از الگوی هفت مرحله ای هورد (1983) و روش کدگذاری باز و محوری انجام شد. جهت اطمینان از نحوه کدگذاری، از دو نفر ارزشیاب برای کدگذاری مجدد یافته ها استفاده شد و برای تایید پایایی فرمول ضریب کاپای کوهن بکار برده شد. یافته ها نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر الگوی درک طراحی محور برنامه ای پیامد محور است که با مطرح کردن مفهوم معلم طراح، برای تمامی عناصر برنامه درسی نقشی نوین و متفاوت از الگوهای سنتی تعریف می کند.

هدف از این مطالعه، شناسایی ابعاد اساسی چالش های اجرای تربیت جنسی نوجوانان بود. این پژوهش از دیدگاه هدف، کاربردی و از نظر راهبرد و روش، تحقیقی ترکیبی از نوع اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل پژوهشگران حوزه تربیت جنسی نوجوانان، دبیران، مربیان بهداشت، مشاوران، روانشناسان مدارس و اولیای دانش آموزان استان آذربایجان غربی در سال 1398 و در مرحله کمّی دبیران دوره اول و دوره دوم متوسطه شهرستان های خوی و چایپاره در سال تحصیلی 1399-1398 بودند. حجم نمونه در مرحله کیفی 20 نفر با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند بر اساس اصل اشباع و در مرحله کمّی 345 با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، بر حسب جنسیت و مقطع تدریس، براساس جدول کرجسی و مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده های پژوهش در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمّی، پرسشنامه محقق ساخته بود. یافته های به دست آمده از بخش کیفی منجر به شناسایی شش مقوله اصلی موانع سیاست گذاری، موانع خانوادگی، موانع اطلاعاتی نامعتبر، موانع مذهبی- اعتقادی، موانع اجتماعی- فرهنگی و موانع آموزشی_سازمانی در رابطه با چالش های اجرای تربیت جنسی نوجوانان گردید و در قالب مقیاسی 18 گویه ای به جامعه آماری در بخش کمّی ارائه شد. یافته های حاصل از تحلیل داده ها در بخش کمّی نشان داد که الگوی عناصر استخراج شده از شاخص های برازش مطلوبی برخوردار است. با عناصر طراحی شده برای چالش های ارائه آموزش تربیت جنسی می توان به عنوان معیار، نسبت به سنجش اثرگذاری هر یک از چالش ها اقدام کرد، در فاصله های زمانی معین بر مبنای این عناصر، وضعیت موجود موانع آموزش تربیت جنسی را مورد سنجش قرار داد و با وضعیت مطلوب مقایسه نمود و در صورت وجود فاصله، برنامه ها، روش ها و راهکارهایی برای آموزش، تغییر و بهبود وضعیت موجود پیشنهاد داد.

هدف مطالعه حاضر آزمون ساختار عاملی و سنجش همسانی درونی مقیاس معلم رهبری در بین معلمان عراقی بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده ها توصیفی-همبستگی (تحلیل عاملی) بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان متوسطه اول استان صلاح الدین کشور عراق در سال 2025 بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، 416 معلم از 10 مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها در مطالعه حاضر، مقیاس معلم رهبری هویدا و همکاران بود. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس نشان داد مقیاس معلم رهبری دارای 8 عامل دانش و توانایی، چشم انداز توسعه ای، اخلاق، تقویت مسئولیت پذیری دانش آموزان، نفوذ، همکاری، ایجاد محیط مثبت و قدردانی است. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نیز نشان داد بار عاملی تمامی 43 گویه در حد مطلوبی قرار داشته و همچنین تمامی زیرمقیاس ها دارای همبستگی معنادار با یکدیگر هستند؛ از این رو درستی ساختار عاملی مورد تایید بود. همچنین تمامی شاخص های برازندگی (بزرگتر از 90/0)، نشانگر برازش مناسب مدل با داده ها بودند. همچنین شاخص های مربوط به روایی و پایایی شامل ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (بزرگتر از 87/0)، میانگین واریانس استخراجی (بزرگتر از 67/0) و شاخص روایی یگانه-دوگانه (کوچک تر از 68/0) نیز نشانگر همسانی درونی، روایی واگرا و روایی همگرای مطلوب مقیاس بودند. مطابق نتایج، مقیاس معلم رهبری ابزاری روا و پایا برای سنجش معلم رهبری در معلمان متوسطه اول در کشور عراق بوده و می تواند برای بسط نظری این حوزه در بستر فرهنگی کشور عراق و مطالعات بررسی روابط با متغیرهای هدف در زمینه کاربردی، برای پژوهشگران، تصمیم گیرندگان و معلمان مفید باشد.

هدف: انتخاب رشته و شغل تصمیم مهمی است. سیستم آموزشی با چالش هایی در کمک به افراد برای پیدا کردن نقش های مناسب حرفه ای و اجتماعی روبرو است. خدمات مشاوره تحصیلی می توانند به طور مؤثری از این امر حمایت کنند. این مطالعه تجربیات امنا های آموزشی را با مشاوره تحصیلی ارزیابی می کند تا به اهداف سند تحول بنیادین دست یابند و برنامه ریزی آموزشی را بهبود بخشند.   روش شناسی: این تحقیق از رویکرد مختلط کاربردی استفاده می کند و روش های کمی (توصیفی-پیمایشی) و کیفی (پدیدارشناسی تفسیری) را ترکیب می کند. مطالعه کمی شامل 450 امین آموزشی از مدارس دوره متوسطه سال اول آذربایجان شرقی بود که از طریق نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. در بخش کیفی، 25 مشاور انتخاب شدند تا به اشباعت برسند. یک پرسشنامه ساخته شده توسط پژوهشگر که توسط کارشناسان تأیید شده و دارای آلفای کرونباخ 0.86 بود، برای جمع آوری داده ها در بخش کمی استفاده شد. داده های کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته جمع آوری شد که اعتبار آن از بازخورد کارشناسان تأمین شد. تحلیل داده ها شامل آمار توصیفی و استنباطی در SPSS27 و تحلیل تماتیک برای دستیابی به بینش های کیفی بود. نتایج: یافته ها نشان می دهند که تحقق تمام شش شاخص طرح آموزشی، به طور متوسط، بالاتر از میانگین توسط امناهای آموزشی درک شده است. با این حال، کیفیت تحقق آن ها نشان دهنده چندین ضعف و چند قدرت است. شاخص اولویت دار برای تحقق، منابع، امکانات و تجهیزات بود در حالی که پایین ترین آن، تقویم اجرایی، ارزیابی و نظارت بود. بنابراین، ذینفعان بر نیاز به توجه جدی به بهبود کیفیت تمام شاخص ها، به ویژه تقویم اجرایی و فرآیندهای ارزیابی تأکید می کنند. نتایج و پیشنهادات : این مطالعه نتیجه گیری می کند که هرچند سطح اجرایی طرح مشاوره تحصیلی قابل قبول است، کیفیت آن رضایت بخش نیست و نیاز به نظارت و تجدیدنظر مستمر دارد. ن وآوری و اصالت : این مطالعه به طور منحصر به فردی رویکردهای کمی و کیفی را برای بررسی دامنه و کیفیت اجرای طرح مشاوره تحصیلی ترکیب کرده و راه حل هایی برای بهبود و اصلاح برنامه ریزی آموزشی ارائه می دهد، موضوعی که پیش از این به این شکل مورد بررسی قرار نگرفته است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین وضعیت مؤلفه های تربیت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی و میزان انطباق پذیری آن با واقعیت های اجتماعی از دیدگاه دانش آموزان، معلمان و والدین آنها در سال تحصیلی 1398 انجام یافته است. روش پژوهش: برای تعیین وضعیت مؤلفه های تربیت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم از تحلیل محتوای کمی و برای بررسی میزان انطباق پذیری آن با واقعیت های اجتماعی از دید دانش آموزان، معلمان و والدین از روش تحقیق توصیفی-پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدائی و همچنین دانش آموزان، والدین آنها و معلمان پایه ششم شهر صوفیان بود. درجامعه اول به دلیل محدود بودن جامعه، نمونه برابر جامعه بود و در جامعه دوم از 195 نفر دانش آموز بر اساس جدول مورگ ان تعداد 125 نف ر و اولیای آنها و تعداد 30 نفر از معلمان از بین 30 نفر آنان انتخاب شدند. ب رای جم ع آوری داده ها از چک لیست و پرسشنامه استفاده شد. جهت تعیین روایی ابزارها از روایی محتوایی با استفاده از دیدگاه اساتید راهنما و مشاور و همچنین اساتید گروه علوم تربیتی بهره گرفته شد. جهت تعیین پایایی چک لیست از ضریب توافق لاشه و پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که 0/92 به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از تحلیل محتوا و آزمون t تک متغیره استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل محتوا نشان داد کتاب مطالعات پایه ششم همه مؤلفه های مورد بررسی تربیت اجتماعی را پوشش داده است و نتایج آزمون t تک متغیره نیز نشان داد که میزان انطباق پذیری مؤلفه های هفت گانه تربیت اجتماعی بالاتر از حد متوسط بوده است. نتیجه گیری: براساس یافته های می توان نتیجه که مولفه های تربیت اجتماعی با واقعیت های اجتماعی سازگاری دارد و آنچه که در کتاب های درسی در این زمینه آموزش داده می شود توسط دانش آموزان عملیاتی می شود.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدائی به لحاظ توجه به مولفه های دموکراسی و میزان انطباق آن با واقعیت های اجتماعی از دید معلمان و والدین انجام یافته است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و به لحاظ ماهیتی، از نوع توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری بخش اول شامل کتاب های درسی مطالعات اجتماعی پایه های سوم تا ششم دوره ابتدایی و بخش دوم شامل معلمان و والدین دانش آموزان در نوشین شهر ارومیه بودند. نمونه آماری بخش اول به دلیل محدود بودن حجم جامعه، برابر جامعه و کتاب های درسی مطالعات اجتماعی پایه های سوم تا ششم ابتدایی انتخاب شدند. ب رای جم ع آوری داده ها از چک لیست وارسی و پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. جهت تعیین روایی ابزارها از روایی محتوایی با استفاده از دیدگاه اساتید گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز بهره گرفته شد. برای تحلیل داده ها نیز از تحلیل محتوای متن و آزمون t تک متغیره استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که فراوانی مولفه-های آزادی، برابری، مشارکت و همکاری، مسئولیت پذیری، قانون گرایی، حق انتخاب و تصمیم-گیری، حقوق شهروندی، تفکر انتقادی در تحلیل متن کتاب درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی برابر با 513 فراوانی، تحلیل سوال با 67 فراوانی و تحلیل عکس با 52 فراوانی کمترین فراوانی را از لحاظ توجه به مولفه های دموکراسی در کتاب درسی مطالعات اجتماعی را داشته است. همچنین نتایج آزمون t همبسته نشان داد که بین دیدگاه معلمان و اولیاء دانش آموزان به لحاظ میزان انطباق پذیری مولفه های دموکراسی در کتاب های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدائی با واقعیت های اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد.