مژگان صفا

هدف: فرقه سازمانی بر خلاف ماهیت آن در ساختارهای اجتماعی، نوعی تملک طلبیِ مجموعه ای از صاحبان قدرت تعریف می شود که با مصادره ساختارهای سازمانی، صرفاً کارکردهای شرکت را در راستای منافع خود مدیریت می نماید. یکی از این کارکردها که تحت تأثیر ترویج فرقه گرایی ساختاری زمینه برای تضییع حقوق دیگران را به وجود می آورد، کارکردهای حاکمیت شرکتی است. هدف این مطالعه، پسایندهای ترویج جوهره فرقه گرایی حاکمیت شرکتی در پایبندی به حقوق سهامداران است.   روش: در این مطالعه از طریق ترکیب دو مبنای قوم نگاری و پدیدارشناسی، تلاش شد تا در وهله ی اول با مرور نظام مند مبانی نظری، ابعاد ماتریس نقاط مرجع استراتژیک برای تعیین مسیر مصاحبه شناسایی شود. سپس از طریق مصاحبه نسبت به شناسایی پسایندهای منفی ترویج جوهره فرقه گرایی حاکمیت شرکتی در پایبندی به حقوق سهامداران با رعایت الگوی اتکینسون (2007) اقدام شد. سپس با هدف تبیین خوشه ها در بستر مطالعه اعتبارسنجی و پایایی ابعاد شناسایی شده صورت گرفت تا در نهایت بخش آخر مطالعه، طبق خوشه های قرار گرفته ماتریس نقاط مرجع استراتژیک، از فرایند رتبه بندی ماتریسی بهره برده شود تا براساس مقایسه ی زوجی هریک از خوشه های قرار گرفته در سطر «i» و ستون «j»، منفی ترین پسایند ترویج فرقه گرایی حاکمیت شرکتی از نظر رعایت حقوق سهامداران مشخص شود.   یافته ها: نتایج در فاز اول پژوهش براساس دو محور تبعیض گرایی و قدرت گرایی ساختاری در بستر ماتریس نقاط مرجع استراتژیک، حکایت از شناسایی 25 خوشه در قالب 4 مضمون اصلی پدیده مورد بررسی دارد.   نتیجه گیری: براساس فرایند ماتریسی مشخص شد، خوشه های مضمونِ تضییع حقوق اطلاعاتی در بستر شرکت های فعال در خودرو و ساخت قطعات، مهمترین پسایند منفی ترویج فرقه گرایی حاکمیت شرکتی محسوب می شود.

آموزش مالی، دانش مالی را افزایش داده و به افراد کمک کند تا رفتارهای متفاوتی داشته تا تصمیمات مالی بهتری را برای خود یا خانواده هایشان بگیرند. همچنین سواد مالی و نگرش نسبت به پول تأثیر زیادی بر رفاه مالی دارد و این مفهومی است که به ویژه برای افرادی که شروع به توسعه عادات مالی خود می کنند بسیار مهم است. بنابراین هدف از این مقاله بررسی تاثیر سواد مالی و نگرش نسبت به پول با نقش میانجی اخلاق مالی بر رفاه مالی می باشد. این مطالعه از یک رویکرد ترکیبی(کیفی و کمی) و توسعه ابزار (دلفی) استفاده می کند. تعداد اعضای نمونه از فرمول کوکران برای جامعه نامحدود استفاده و داده ها 398 نفر از طریق پرسشنامه در بین مدیران، کارشناسان، دانشجویان و افراد عادی ساکن شهر تهران و در قلمرو زمانی سال 1400 جمع آوری شد. برای آزمون فرضیه ها از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار پی ال اس استفاده گردید. نتایج نشان داد سواد مالی و نگرش نسبت به پول تأثیر مثبتی بر رفاه مالی دارد. همچنین سواد مالی و نگرش نسبت به پول با نقش میانجی اخلاق مالی بر رفاه مالی تاثیر دارد. نگاه مثبت به رفاه مالی ممکن است استرس را کاهش و این امر می تواند بر رشد تحصیلی، شخصی و اجتماعی افراد تأثیر بگذارد. علاوه بر این، ایجاد نگرش مثبت نسبت به پول که شامل ایجاد عادت پس انداز، پیگیری هزینه ها است، پیش بینی کننده قوی رفاه مالی می باشد و افرادی با سطح سوادمالی تمایل به نشان دادن اخلاق و رفتارهای مالی مطلوب تری دارند.

در سال‌های اخیر، سیاست رفع تعهد ارزی به‌عنوان ابزار کنترلی بانک مرکزی برای مدیریت منابع ارزی کشور در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، فقدان استانداردهای شفاف حسابداری و عدم انسجام نهادی در اجرای این فرآیند، چالش‌های متعددی را برای شرکت‌های صادرکننده، حسابرسان و نهادهای ناظر به‌وجود آورده است. این چالش‌ها منجر به کاهش شفافیت، کاهش قابلیت مقایسه گزارش‌های مالی و تضعیف کارایی سیاست‌های ارزی شده‌اند. لذا هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی فرآیند استانداردگذاری رفع تعهد ارزی در ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه حسابداری، حسابرسی و سیاست‌گذاری مالی، گردآوری و با تکنیک کُدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده‌اند. خبرگان مصاحبه شونده 16 نفر می‌باشند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فرآیند رفع تعهد ارزی با پنج تم اصلی مواجه است: ضعف چارچوب نظری و مقرراتی، ناهماهنگی نهادی و تضاد بین سازمانی، ناکارآمدی در گزارشگری مالی، چالش‌های اجرایی و ساختاری، کاستی در آموزش و توانمندسازی حرفه‌ای. هر یک از این تم‌ها با مجموعه‌ای از کُدهای محوری و مفهومی حمایت شده و به تبیین ریشه‌ای ناکارآمدی استانداردگذاری می‌پردازند. وجود خلاء جدی در حوزه استانداردهای حسابداری مرتبط با رفع تعهد ارزی و تعارضات بین بخشی، ضرورت بازنگری در نظام نظارتی و تدوین استانداردهای خاص در این حوزه را آشکار می‌کند. یکی از نتایج اجرایی مهم در این راستا ضرورت تدوین یک استاندارد اختصاصی برای رفع تعهد ارزی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نبود یک استاندارد حسابداری مستقل و شفاف در این زمینه منجر به برداشت‌های متفاوت شرکت‌ها و حسابرسان شده است و سازمان حسابرسی و هیئت تدوین استانداردهای حسابداری باید با همکاری بانک مرکزی، یک استاندارد ملی در حوزه رفع تعهد ارزی تدوین کنند و این استاندارد باید به صراحت روش‌های تسعیر ارز، زمان شناسایی درآمد و افشای کامل فرآیند بازگشت ارز صادراتی را مشخص نماید.

حسابرسی پایداری مزایای متعددی را ارائه می دهد که عملکرد سازمان، نظارت بر محیط زیست و اعتماد ذی نفعان را افزایش می دهد. با ادغام جنبه های زیست محیطی در شیوه های حسابرسی، سازمان ها می توانند خطرات را شناسایی کنند، انطباق را بهبود بخشند و نوآوری را تقویت کنند که در نهایت منجر به نتایج پایداری بهتر می شود. هدف این پژوهش مدل سازی بازنمایی سیستمی حسابرسی پایداری بر اساس تحلیل کیفی تعاملی بود. این مطالعه از نظر روش شناسی اکتشافی و به لحاظ تحلیلی ترکیبی قلمداد می شود. سپس با استفاده از تحلیل دلفی، پایایی ابعاد شناسایی شده مورد تحلیل قرار گرفت تا در نهایت در بخش کمی، بر اساس مدل سازی بازنمایی سیستمی، محرک ها و پیامدهای حسابرسی پایداری تعیین گردند. جامعه آماری پژوهش شامل 15 نفر از خبرگان دانشگاهی ، دارای تجربه حرفه ای در حوزه حسابرسی و همچنین اعضای کمیته تدوین استانداردهای حسابرسی بودند که بر اساس روش نمونه گیری هدفمند با رویکرد گلوله برفی انتخاب شدند. نتایج پژوهش حاضر، نشان دهنده ی 3 مضمون فراگیر ،6 مضمون سازمان دهنده و 31 مضمون پایه بود. یافته های ناشی از کسب نتیجه در بخش کمی نشان داد، محرک ترین بعد حسابرسی پایداری، کارکردهای محیط اجتماعی است که محرکی برآمده از الگوی مکانیزم های ارزشی حسابرسی پایداری قلمداد می شود. یافته های این پژوهش می تواند به نهادهای نظارتی همچون تدوین کنندگان استانداردهای حسابرسی کمک نماید، نسبت به حفظ حسابرسی پایداری، رهنمودهایی را تدوین و اجرا نمایند و با توسعه امکان تغییر شیوه های سنتی در حسابرسی به بلوغ شغلی و حرفه ای حسابرسان کمک نمایند تا از این طریق بتوانند نسبت به ارائه راه کارهای لازم تدابیری را اتخاذ نمایند.

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی اخلاق حرفه ای حسابداری مبتنی بر آراء خواجه نصیرالدین طوسی انجام شده است. اصول اخلاقی خواجه نصیرالدین طوسی که در آثار مختلف خود به ویژه در زمینه عدالت، صداقت، امانت داری و مسئولیت پذیری تأکید کرده، مبنای این پژوهش قرار گرفت و به تحلیل این اصول و ارتباط آن ها با حرفه حسابداری پرداخته شد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شد. بدین منظور نشریات منتشره در سه گروه فلسفه و کلام- علوم تربیتی و اخلاق از ابتدای انتشار تا پایان سال 1402 بررسی شد و در نهایت پس از بررسی 263 مقاله، از یافته های 9 مقاله مرتبط با دیدگاه های اخلاقی خواجه نصیرالدین طوسی جهت ارائه الگوی اخلاق حرفه ای حسابداری مبتنی بر دیدگاه وی استفاده شده است. تحلیل ها نشان داد که اصول اخلاقی خواجه نصیرالدین طوسی شامل چهار اصل کلیدی است. الگوی سه سطحی اخلاق حرفه ای حسابداری از نظریات وی عبارت است از: سطح مبانی فلسفی، سطح اصول اخلاقی و سطح احکام و راهبردها. نتایج اخلاقی این الگو شامل افزایش اعتماد عمومی، کاهش تخلفات مالی و بحران های مالی و توسعه مسئولیت اجتماعی در حسابداری است و پیاده سازی این الگو می تواند به بهبود رفتارهای اخلاقی حسابداران و ارتقاء و اعتماد در حرفه حسابداری منجر شود.

این مطالعه به دنبال ارائه ی چارچوبِ زمینه های تسهیل فرآیندهای پیاده سازی توکنیزاسیون در بستر پلتفرم حسابداری ابری و ارزیابی زمینه های محوری و گزاره ای آن در سطح شرکت های بازار سرمایه می باشد. به لحاظ روش شناسی این مطالعه ترکیبی است که براساس رویکرد اکتشافی و توسعه ای تلاش نموده است تا در بخش کیفی اقدام به شناسایی زمینه های تسهیل فرآیندهای پیاده سازی توکنیزاسیون در بستر پلتفرم حسابداری ابری نماید. سپس با انجام تحلیل دلفی نسبت به ارزیابی حد اجماع نظری مبنی بر تعمیم مولفه های محوری و مضامین گزاره ای به بستر مطالعه اقدام شد تا پس از آن امکان تعمیم مضامین و مولفه های محوری به بستر مطالعه مقدور باشد و از طریق تحلیل شبکه ای فازی اولاً اثرگذارترین مولفه و ثانیاً مهمترین مضمون گزاره ای در سطح شرکت های بازار سرمایه انتخاب شوند. نتایج در بخش کیفی طی 12 مصاحبه و ایجاد 284 کد باز، حکایت از شناسایی سه مقوله؛ شش مولفه و سی و یک مضمون گزاره ای دارد. سپس از طریق تحلیل دلفی، شش مضمون گزاره ای طی دو راند حذف شدند و مجموعاً بیست و پنج مضمون گزاره ای به همراه شش مولفه ی محوری، برای تحلیل شبکه ای فازی مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج تحلیل شبکه ای فازی اولاً مشخص شد، دو مولفه ی پشتیبانی امنیتی و پشتیبانی سایبری در پیاده سازی توکنیزاسیون جهت اثربخشی بالاتر در ارتقاء امنیت حساب های ابری شرکت های بازار سرمایه از اثرگذاری بالاتری برخوردار می باشند. ثانیاً مشخص شد تعریف امضای دیجیتال برای هریک از کاربران جهتِ امنیت سازی حساب های ابریو تعریف احرازِ هویت کاربران جهتِ امنیت سازی حساب های ابری مهمترین مضامین گزاره ای در این رابطه تلقی می شوند.

در نظام های مالی مدرن، گاه دارایی هایی با ارزش کاهنده در صورت های مالی پدیدار می شوند که نه تنها بازدهی مطلوبی ایجاد نمی کنند، بلکه به تدریج به بار مالی برای شرکت ها تبدیل می شوند. لذا این مطالعه با درک بروز چنین رخدادی، با تمرکز بر بروندادهای ظهور دارایی های انجمادی در شرکت های بازار سرمایه، تلاش دارد تا از طریق آینده پژوهی تأثیراتی که این پدیده بر نظام بازار سرمایه می تواند داشته باشد را مورد کنکاش قرار دهد. روش شناسی این مطالعه آمیخته و برمبنای رویکردهای استقرائی و قیاسی است. در فاز کیفی از طریق نظریه داده بنیاد و مراحل سه گانه کدگذاری، بروندادهای ظهور دارایی های انجمادی در شرکت های بازار سرمایه ایران را شناسایی نمود. سپس از طریق دو مبنای میانگین و ضریب توافق در تحلیل دلفی، اقدام به تعیین پایایی مولفه ها و مضامین برآمده از فاز کیفی می نماید. در فاز کمّی مطالعه حاضر نیز با اتکاء به مجموعه ای از فرآیندهای ماتریسی، نسبت به سناریوپردازی بروندادی ظهور دارایی های انجمادی اقدام شده است. نتایج بدست آمده از طی فرآیندهای تحلیلی در بخش کیفی مطالعه، حکایت از تعیین بروندادهای احتمالی ظهور دارایی های انجمادی در سطح شرکت های بازار سرمایه ایران دارد. به طوریکه طی 14 مصاحبه انجام شده، جنبه هایی که می تواند توصیف کننده این پدیده باشند شناسایی شدند. سپس در بخش کمّی مطالعه با تمرکز بر وضعیت های بحرانی هریک از مضامین مورد ارزیابی عدم قطعیّت، مشخص شد 4 سناریو در دو محورِ بروندادهای عملیاتی و بروندادهای بازار ظهور دارایی های انجمادی وجود دارند که می تواند نشان دهنده وضعیت های بحرانی پیامدهای منفی ظهور دارایی های انجمادی در سطح شرکت های بازار سرمایه باشد.