علی اکبر عنابستانی

علی اکبر عنابستانی

مدرک تحصیلی: استاد گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد

مطالب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین

فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۲۱ تا ۲۲۸ مورد از کل ۲۲۸ مورد.
۲۲۱.

Spatial Analysis of Factors Influencing the Development of Rural E-Tourism Approaches (Case Study: Tourism Destination Villages of Amol County)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۵۱
Purpose- E-tourism serves as a transformative tool for enhancing tourism services; by providing high-quality digital experiences, it significantly contributes to tourist attraction and satisfaction. This research aims to identify the factors influencing the formation of rural e-tourism approaches and to conduct a spatial analysis of these factors across the destination villages of Amol County. Design/methodology/approach- This study is applied in purpose and utilizes a descriptive-analytical methodology. Data collection was conducted through a combination of library research and field surveys using questionnaires. To analyze the spatial distribution and hierarchy of the sampled villages in the Larijan District, the Marcos method was employed. The dimensions of the e-tourism variable investigated include cultural acceptance, supportive-managerial policies, infrastructure, and information systems. To determine the relative importance of these dimensions, weights were assigned using the Analytic Hierarchy Process (AHP) based on expert opinions. Findings- The results indicate that the indicators of "support for private organizations for investment in e-commerce" (final weight: 0.06), "necessary legal and regulatory frameworks" (final weight: 0.05), and "utilization of specialized and trained human resources in e-tourism" (final weight: 0.04)—all subsets of the Supportive-Managerial Policies component—ranked first to third, respectively. These are identified as the most critical indicators for sustainable rural development. Consequently, "Supportive-Managerial Policies" emerged as the most influential component (weight = 0.49), followed by "Software/Information Systems" (0.22), "Infrastructure" (0.18), and "Cultural Acceptance" (0.09). Furthermore, the spatial analysis of the Larijan District reveals that the villages of Ab-e Garm, Ab-e Ask, and Ira fall within the green spectrum of the spatial model, indicating an unfavorable status regarding e-tourism development.
۲۲۲.

تحلیل اثرگذاری مؤلفه های اجتماعی بر الگوی مسکن روستاییان ترکمن نشین (مطالعه موردی: شهرستان رازوجرگلان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۹۸
مساکن روستایی در ایران با توجه به تنوع اقلیمی و جغرافیایی دارای تیپ های مختلفی است، این مساکن با توجه به ویژگی های جغرافیایی، وضعیت زمین، نوع معیشت، شیوه های زیستی، سبک زندگی و ویژگی های اجتماعی و فرهنگی هر ناحیه ساخته شده اند. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی مولفه های اجتماعی اثرگذار بر الگوی مسکن روستایی مناطق ترکمن نشین ایران و بویژه شهرستان راز و جرگلان در استان خراسان شمالی انجام شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و نوع آن از نظر هدفْ کاربردی است و برای جمع آوری اطلاعات از روش های اسنادی و میدانی استفاده شده است. جامعه آماری تحققیق، پانزده روستا از بین روستاهای ترکمن نشین واقع در شهرستان راز و جرگلان از توابع استان خراسان شمالی که دارای 13474 نفر حمعیت در قالب 3407 خانوار و با فرمول کوکران در سطح خطای 06/0، حجم نمونه 247 خانوار برآورد و این افراد با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای آزمودن مدل مفهومی پژوهش و بررسی تأثیر ابعاد پژوهش بر الگوی مسکن از رگرسیون چند متغیره و برای تحلیل فضایی از روش PSI استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد رابطه معنادار بین عوامل اجتماعی و الگوی مسکن با مقدار 479/0 در سطح معناداری کمتر از 05/0 و میزان اثرگذاری عوامل اجتماعی نیز بیانگر اثرگذاری بین 7/20 تا 23 درصد است. در تحلیل فضایی الگوی مسکن و عوامل اجتماعی نیز روستاهای یکه سعود سفلی، تش نفس و امانلی در عوامل اجتماعی و روستاهای اشرف الاسلام، گریشتلی باغلی و قره آقاج در الگوی مسکن روستایی وضعیت بهتری داشته و دو روستای امام دره و قره باطر در هر متغیر وضعیت نامناسبی دارند.
۲۲۳.

ارزیابی کیفیت محیطی روستاها پس از اجرای طرح هادی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان درگز)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۴۵
پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر طرح های توسعه ای بر کیفیت محیطی روستاهای بخش مرکزی شهرستان درگز، در قالب یک مطالعه توصیفی–تحلیلی طراحی و اجرا شده است. داده های مورد نیاز از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه و پرسشنامه جمع آوری شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 172 خانوار تعیین و انتخاب پاسخ دهندگان با روش نمونه گیری تصادفی ساده انجام گرفت. تحلیل داده ها با به کارگیری روش های آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و ArcGIS صورت پذیرفت. یافته ها نشان داد که 123 نفر از پاسخ دهندگان بهبود و 49 نفر کاهش کیفیت محیطی را پس از اجرای طرح ها گزارش کرده اند. آزمون آماری تفاوت معناداری بین وضعیت کیفیت محیطی قبل و بعد از اجرای طرح ها را تأیید کرد (z = -1.114، p = 0.111). از میان روستاهای مورد مطالعه، روستای اوتان لو با کیفیت محیطی «بسیار عالی»، نمونه ای موفق از هم افزایی مدیریت دولتی و طراحی مهندسی است؛ به طوری که بافت کالبدی–فضایی منسجم، شبکه چهارراهی منظم، هماهنگی در ساخت وساز و به کارگیری مصالح باکیفیت در معابر، به طور چشمگیری به ارتقای کیفیت محیطی این روستا کمک کرده است. در مقابل، روستای سعدآباد با وجود اجرای طرح، به دلیل عدم رعایت ضوابط فنی، استفاده از مصالح نامناسب و ساختار فضایی نامنظم، شاهد کاهش کیفیت محیطی بوده است. این یافته ها برجستگی نقش برنامه ریزی دقیق، نظارت کیفی و طراحی فضایی هوشمند در موفقیت طرح های روستایی را آشکار می سازد.
۲۲۴.

تحلیل محرک های کلیدی اثرگذاری هویت مکانی بر بازآفرینی فضایی سکونتگاه های پیراشهری (مورد مطالعه: روستاهای پیرامون شهر شیروان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۴۶
بازآفرینی رویکردی نوین برای تولید سازمان فضایی منطبق بر شرایط تازه و ویژگی های نو در ایجاد روابط شهری جدید و یا باز تعریف روابط شهری کهن یا موجود اثرگذار است. هدف مطالعه حاضر، شناسایی پیشران های مؤثر بر هویت مکانی در بازآفرینی فضایی در سکونتگاه های پیراشهری شیروان است. این تحقیق بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس ماهیت، توصیفی- تحلیلی انجام گردیده است. برای بررسی چهارچوب نظری پژوهش از روش اسنادی و کتابخانه ای و جهت استخراج پیشران های کلیدی اثرگذار هویت مکانی بر بازآفرینی فضایی در سکونتگاه های روستایی پیراشهری از مطالعات میدانی و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش را 25 نفر از پاسخگویان که کارشناسان و برنامه ریزان روستایی استان خراسان شمالی و شهرستان شیروان هستند، تشکیل می دهند. برای تجزیه وتحلیل داده ها، از نرم افزار Micmac و جهت ترسیم نقشه ها از   GISو استفاده گردیده است. یافته های تحقیق مؤید آن است که نتایج بدست آمده با توجه به امتیاز بالای اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم، عوامل 83گانه در 4 مؤلفه اصلی پیشران های کلیدی در افق برنامه ها، نشان داد که ارتقای میزان رضایت مندی از افزایش روابط روستا با بیرون از آن (شهر و روستاهای دیگر) با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (17+) و غیرمستقیم (1683+)؛ بهبود وضعیت منابع درآمدی روستاییان و کاهش فقر در بین خانوارهای سکونتگاه های پیراشهری با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (9+) و غیرمستقیم (3272+)؛ توجه به توسعه کاربری های ترکیبی (مختلط) و توسعه دسترسی به خدمات در سطح بافت کالبدی سکونتگاه های پیراشهری با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (8+) و غیرمستقیم (3852+)؛ مشارکت در انتخابات شورای روستا حاکی از افزایش فعالیت های داوطلبانه در رسته محلی با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (8+) و غیرمستقیم (6272+) و رضایت از کیفیت بصری فضاهای عمومی (نمای بیرونی ساختمان ها، شبکه معابر و عناصر آن ها) در سکونتگاه های پیراشهری با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (8+) و غیرمستقیم (926-) رضایت از کاهش آلودگی های زیست محیطی در روستا با هدف افزایش کیفت محیط زندگی در روستا به عنوان پیشران های بحرانی با مقدار اثرگذاری خالص مستقیم (7+) و غیرمستقیم (2892+)  در پنج بعد اقتصادی، اجتماعی فرهنگی، کالبدی فضایی، کیفیت محیطی در راستای دست یابی به پایداری سکونتگاه های پیراشهری معرفی شده اند.
۲۲۵.

تحلیل پیشران های کلیدی اثرات هوشمندسازی بر تاب آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در مواجهه با تغییرات اقلیمی با رویکرد آینده پژوهی (مورد مطالعه: شهرستان های فردوس، بشرویه و سرایان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۶۰
هوشمندسازی روستاها به عنوان رویکردی نوین در توسعه زیرساخت های روستایی، نقشی کلیدی در توانمندسازی اقتصادی و کاهش آسیب پذیری خانوارهای روستایی ایفا می کند. از همین رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی و پیشران های اثرگذار بر تاب آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در مواجهه با تغییرات اقلیمی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی–تحلیلی با رویکرد آینده پژوهی است. داده ها به شیوه اسنادی و میدانی (پرسش نامه) گردآوری شده اند. جامعه آماری شامل 3۵ نفر از کارشناسان و متخصصان حوزه توسعه روستایی است. جهت اعتباربخشی، روایی و پایایی پرسشنامه از نظرات اساتید دانشگاه استفاده گردید. و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار MICMAC انجام گرفته است. یافته ها نشان داد که از میان ۵۰ شاخص بررسی شده، ۱۶ پیشران کلیدی شناسایی شدند. در بُعد سیاست های حمایتی، مهم ترین عوامل شامل دسترسی بهتر به بازارهای مالی (44)، افزایش درآمد فعالیت های وابسته به کشاورزی (53)، حمایت دولت و دسترسی مناسب به امکانات پشتیبانی (55) و غیره می باشند. همچنین در بُعد سیاست های بازگشت به شرایط مناسب پس از شوک های اقلیمی، متغیرهایی چون اعطای وام و تسهیلات به آسیب دیدگان (35)، توانایی ایجاد و توسعه کسب وکار (42)، و دسترسی به شغل مناسب در روستا و شهرهای پیرامونی (40) و غیره می باشند.
۲۲۶.

تحلیل راهبردی جایگاه محصولات باغداری در ارتقاء توسعه پایدار روستایی، مطالعه موردی: منطقه مردق چای مراغه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۴۳
در دهه های اخیر، مفهوم توسعه پایدار به عنوان رویکردی کلیدی در برنامه ریزی و مدیریت مناطق روستایی، جایگاهی برجسته در ادبیات علمی و سیاست گذاری های کلان کشورها یافته است. این رویکرد به دنبال ایجاد تغییرات مثبت در ابعاد مختلف کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی جوامع محلی است. مقاله حاضر به تحلیل جایگاه محصولات باغداری در فرآیند توسعه پایدار منطقه مردق مراغه با توجه به ابعاد کالبدی، اقتصادی و اجتماعی پرداخته است. این تحقیق به ویژه بر نقش محصولات باغداری به عنوان یک محصول استراتژیک در بهبود شرایط معیشتی و اجتماعی روستاییان منطقه تأکید دارد. با توجه به چالش هایی مانند مهاجرت بی رویه، بیکاری فصلی و ضعف در زیرساخت های فرآوری، این پژوهش به شناسایی ظرفیت های بالقوه و چگونگی استفاده از این محصول برای ارتقاء توسعه پایدار در منطقه می پردازد. روش تحقیق شامل رویکرد ترکیبی داده های کمّی و کیفی است که به تحلیل دقیق تر ابعاد مختلف این فرآیند می پردازد. جامعه آماری این پژوهش شامل ۱۱۳۵۰ نفر از بهره برداران باغات سیب منطقه مردق مراغه است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم در فرآیند تولید، نگهداری یا فروش سیب مشارکت دارند، و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای متناسب برابر ۳۸۴ نفر تعیین شد. یافته ها نشان می دهند که سیب، با وجود چالش هایی همچون کمبود زیرساخت های فرآوری، ضعف در بازاریابی و تغییرات اقلیمی، می تواند با اتکا بر بهبود روش های کشاورزی پایدار، ایجاد خوشه های فرآوری محلی و استفاده از برند سیب مردق به عنوان عاملی مؤثر در توسعه پایدار منطقه با تأکید بر بهبود زیرساخت ها، فرآیندهای فرآوری و افزایش شناخته شدگی در بازارهای داخلی و خارجی مورداستفاده قرار گیرد. نتایج این تحقیق می تواند به عنوان مبنای سیاست گذاری های محلی برای بهبود وضعیت معیشتی کشاورزان و روستاییان منطقه مردق مراغه استفاده شود و همچنین الگویی برای سایر مناطق مشابه در کشور به منظور ارتقاء توسعه پایدار از طریق بهره برداری مؤثر از منابع کشاورزی باشد.
۲۲۷.

اهمیت صنایع تبدیلی در ارتقای توسعه پایدار در مناطق روستایی، مطالعه موردی: منطقه مردق مراغه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۴۶
مقاله حاضر به بررسی جایگاه صنایع تبدیلی در توسعه پایدار منطقه مردق مراغه پرداخته است. این پژوهش با هدف شناسایی ظرفیت ها، چالش ها و راهکارهای اجرایی برای توسعه صنایع تبدیلی در این منطقه انجام شده است. منطقه مردق مراغه با داشتن ویژگی های اقلیمی و کشاورزی مناسب، به ویژه در تولید سیب، پتانسیل بالایی برای توسعه صنایع تبدیلی دارد. اما این پتانسیل ها با چالش هایی نظیر کمبود زیرساخت های فرآوری، نوسانات بازار، کمبود حمایت های دولتی و عدم دسترسی به فناوری های نوین روبه رو است که مانع بهره برداری کامل از این ظرفیت ها می شود. برای تحلیل این مسأله، پژوهش حاضر از روش های آماری مختلف مانند آزمون t تک نمونه ای، رگرسیون خطی و مدل معادلات ساختاری (SEM) استفاده کرده است. نتایج نشان می دهند که توسعه صنایع تبدیلی سیب در منطقه مردق، علاوه بر افزایش درآمد خانوارهای روستایی و افزایش اشتغال پایدار، می تواند مهاجرت روستایی را کاهش داده و موجب تقویت هویت تولید محلی شود. همچنین، نتایج رگرسیون نشان داد که زیرساخت های فرآوری، مشارکت در فرآوری، حمایت نهادی و آگاهی فنی بهره برداران از عوامل مؤثر در این فرآیند هستند. در نهایت، مقاله تأکید دارد که برای توسعه پایدار منطقه ای و تحقق اقتصاد دانش محور، نیاز به سرمایه گذاری هدفمند، آموزش های فنی و حمایت های دولتی است. سیاست گذاری های مؤثر در این زمینه می تواند منجر به ارتقای ارزش افزوده محصولات کشاورزی و ایجاد الگویی موفق برای سایر مناطق مشابه در کشور شود.
۲۲۸.

تحلیل پیشران های کلیدی شکل گیری برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی با رویکرد آینده پژوهی (مطالعه موردی: شهرستان زبرخان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۴۱
ایجاد برندگردشگری در کشورهای در حال توسعه ای مانند ایران به خصوص در نواحی روستایی که با چالش های مختلفی روبه رو هستند درعین حال که جاذب گردشگری بوده می تواند به عنوان یکی از راه های مهم گریز چالش ها محسوب شود. از این رو هدف پژوهش حاضر به دنبال عوامل کلیدی و پیشران های اصلی شکل گیری برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی شهرستان زبرخان در استان خراسان رضوی است. روش پژوهش براساس هدف از نوع کاربردی و براساس هدف توصیفی_پیمایشی با رویکرد آینده پژوهی است. روش جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی (کتابخانه ای، مجلات علمی) و میدانی (پرسشنامه) بوده است. جهت استخراج عوامل کلیدی پرسشنامه در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و محیطی موثر بر شکل گیری برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی تهیه و در بین اعضای جامعه نمونه توزیع و تکمیل گردید. جامعه نمونه این پژوهش را 25 نفر از کارشناسان و متخصصان تشکیل می دهند. جهت تجزیه وتحلیل داده ها و تحلیل ساختاری تأثیرگذاری هریک از شاخص های مؤثر بر شکل گیری برند گردشنگری سکونتگاه های روستایی از نرم افزارMicmac کمک گرفته شد. یافته های پژوهش نشان داده است که در بین 30 عامل مورد بررسی در سه بعد؛ سه عامل کلیدی شامل آگاهی جامعه محلی، دانش و مهارت کافی مردم برای انجام فعالیت تولیدی – خدماتی مرتبط با گردشگری مستقیم(3) غیرمستقیم(1278)، مشارکت زنان و دختران روستایی در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی گردشگری مستقیم(1)غیر مستقیم (405)، وجود پتانسیل برای توسعه انواع گردشگری (کشاورزی، ورزشی، خانه های دوم) مستقیم (6) غیرمستقیم (1680) به عنوان پیشران های کلیدی شناسایی شدند. که انتظار می رود با پیشران های یادشده شهرستان زبرخان بتواند در جهت ایجاد برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی گام بردارد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان