شناسایی الگوی تمایز اجتماعی در ورزش مبتنی بر نظریه بوردیو(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
پژوهش در ورزش تربیتی (دانشگاهی) زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴۱
109 - 128
حوزههای تخصصی:
مسأله اساسی تحقیق حاضر عبارت است از این که در ایران تمایز ورزشی مبتنی بر کدام عوامل اجتماعی است. بر این اساس در تحقیق حاضر سعی گردید با بهره گیری منظومه ای از سازه های مفهومی/ نظریِ مرتبط از جمله مفاهیم سرمایه فرهنگی، سرمایه اقتصادی، سرمایه اجتماعی، عادتواره و میدان مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. در این تحقیق از روش تحلیل تماتیک بهره گرفته شد و داده ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق گردآوری شدند. مشارکت کنندگان تحقیق نیز نخبگان جامعه شناسی، جامعه شناسی ورزشی و مدیریت ورزشی بودند که با کمک روش نمونه گیری هدفمند با 17 نفر از آنها مصاحبه گردید. نهایتاً اطلاعات گردآوری شده در قالب 16 مقوله کدگذاری و تحلیل گردید و در نهایت 6 مضمون : پتانسیل های طبیعی متفاوت، تمایز در سرمایه، عادتواره متمایز، تعیّن میدانی، منطق فرهنگی-جنسیتی و تمایز ورزشی- قرار گرفتند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که شکل گیری تمایز ورزشی در ایران از یک سو، امری فردی است و متأثر از عادتواره ورزشی و مالکیت اشکال مختلف سرمایه به ویژه سرمایه فرهنگی و سرمایه اقتصادی ورزشکاران است و از سوی دیگر، امری است اجتماعی-ساختاری که متأثر از منطق خاص میدان ورزش و تعیّن روابط میدانی از جمله تأثیر میدان های رسانه، آموزش، خانواده، قدرت، همسالان و میدان فرهنگ است. شایان ذکر است که نقش آفرینی میدان های مختلف رسانه، قدرت، فرهنگ، آموزش و همسالان در شکل گیری کنش و تمایز ورزشی از یک سو، وجوه فرهنگی و سیاسی منطق میدان ورزش از سوی دیگر، حکایت از استقلال نسبی ضعیف میدان ورزش در ایران دارد.