سمیه سهرابی

تأویل یکی از ستونهای اصلی اندیشه در فرهنگ اسلامی است که در آثار اندیشمندان مسلمان از فلاسفه تا متکلمان و عرفا حضور آشکار دارد. تمرکز بر باطن و گرایش به-تأویل از مهم ترین ویژگی های عرفان اسلامی است و بخش قابل توجهی از میراث بازمانده از آن را به خود اختصاص داده است. دراین پژوهش توصیفی تحلیلی، به مقایسه روش های شاخصِ تأویل آیات قرآن کریم در دو کتاب فصوص الحکم ابن عربی و مثنوی مولوی پرداخته ایم. بدین منظور، نخست مقصود از تأویل و روش تأویل را مشخص کرده ایم. سپس با مقایسه رویکردهای تأویلی دو عارف بزرگ معلوم داشته ایم که اسلوب غالب تأویل نزد ابن عربی ریشه شناختی است بدین معنی که تأویل های او با ریشه شناسی های اغلب نامستند صورت پذیرفته؛ و از آنِ مولوی، بلاغی است و با استفاده از امکانات علم بلاغت، مخصوصاً استعاره و کنایه تحقق یافته است. در ادامه از علت ناگزیر بودن ابن عربی از اتّخاذ رویکرد ریشه شناختی و دست اندازی به بنیانهای زبانی (مخصوصاً در مشهورترین تأویلات او که در آیات مربوط به قوم نوح و هود و بت پرستان نمود یافته است) سخن گفته ایم و بنیان های عرفانی تمایلات پلورالیستی او را تبیین کرده ایم. سپس دلیل بی نیازی مولوی از انتخاب روش های ساختارشکنانه را نیز که در وفاداری وی به اصول مکتب اشعری نهفته است معلوم داشته ایم.

یکی از مباحث مطرح در جهان بینی عرفانی، بحث تجلی و ظهور حق تعالی در جهان است. شیخ علاءالدوله سمنانی، یکی از عرفای برجسته قرن هشتم هجری است که ایده تجلی در مهم ترین کتابش، العروه، جایگاه ویژه ای دارد. در این جستار به شیوه توصیفی-تحلیلی و با بیان انواع تجلی و اصطلاحات و تمثیل های خاص آن نزد ابن عربی کوشیده ایم تا به استناد شواهدی از العروه نشان دهیم که سمنانی انواع تجلی و اصطلاحات مربوط به آن را از ابن عربی وام گرفته است. این پژوهش، معلوم می دارد که منبع اصلی سخنان علاءالدوله در باب تجلی، افکار ابن عربی است و از این رو باید دیدگاه رایج را درباره رابطه علاءالدوله با ابن عربی تصحیح کرد. شیخ سمنانی با وجود مخالفت مشهورش با ابن عربی در مسأله وحدت وجود، در اندیشه تجلی به راه او رفته است. در عین حال، ایده تجلی در کتاب العروه، متأثر از عقاید اشعری و در ارتباط وثیق با آموزه های مربوط به علم و اراده الهی تشریح شده است؛ نکته ای که توجه به آن، برخی از ادعاها درباره شیعه بودن سمنانی را به چالش می کشد.

باتوجه به اهمیت نوآوری، امروزه سازمان ها در تلاش اند با ارتقای آن به مزیت رقابتی و سهم بیشتر بازار دست پیدا کنند.در چنین شرایطی، افزایش قابلیت های یادگیری سازمان می تواند بهترین راه برای دستیابی به این موفقیت و همچنین بهره برداری از فرصت ها و انواع مختلف نوآوری باشد. بدین منظور شناسایی سبک های مختلف یادگیری و نوآوری کمک بسزایی در این امر دارد لذا در تحقیقات پیشین دو سبک نوآوری و یادگیری از طریق علم، فناوری و نوآوری (STI)و یادگیری از طریق انجام، استفاده و تعامل (DUI) مورد بررسی قرارگرفته شده اند. در این تحقیق نیز سعی شده است با شناخت الگوهای یادگیری و نوآوری در728 شرکت فعال در دوحوزه با سطح فناوری بالا (صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات) و متوسط(صنعت نفت و گاز و قطعه سازی خودرو) در ایران به عنوان یک کشوردرحال توسعه زمینه ای در راستای اتخاذ سیاست های توسعه و ارتقای توانمندی نوآوری را فراهم نماید. لذا با تبیین شاخص های مناسب ارزیابی الگوهای یادگیری با روش تحلیل کلاس پنهان، چهار خوشه 1-سبک یادگیری تلفیقیDUI متوسط+ STI خوب، 2-سبک یادگیری DUI،3-سبک یادگیری تلفیقی(STI+DUI) قوی،4-سبک یادگیری STI متوسط شناسایی شده است.در آخر تاثیر الگوهای فوق بر عملکرد شرکت ها با روش رگرسیون لجستیک، مورد آزمون قرار گرفته و مشخص می شود سازمان هایی که از سبک یادگیری تلفیقی STI+DUI تبعیت می کنند از موفقیت بیشتری در رشدمالی، گستردگی عرضه کالا و نوآوری برخوردارند.

کتاب معارف بهاء ولد دربرگیرنده آیات فراوانی است که وی در فصول گوناگون کتاب به تفسیر و تاویل آن ها پرداخته است. در این مقاله، پس از مقدمه ای درباره تفسیر و تاویل، به رویکرد های تفسیری و تاویلی معارف به قرآن کریم می پردازیم. به این منظور، خاستگاه کلامی این رویکردها و شیوه های تفسیر و تاویل نزد بهاء ولد، همچنین شرایط آن از نگاه وی، به همراه بعضی از نکته های انتقادی مطرح شده است.