جامعه شناسی آموزش و پرورش ایران

جامعه شناسی آموزش و پرورش ایران

جامعه شناسی آموزش و پرورش بهار و تابستان 1397 شماره 7

مقالات

۱.

بررسی میزان وابستگی خانواده هسته ای به خانواده های پدری و مادری در میان دانشجویان

نویسنده:

کلید واژه ها: خانواده هسته ایخانواده پدری و مادریاقتدار پدردر قید حیات بودنتعداد دفعات دیدار

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی خانواده جوانان
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی فرهنگ سبک زندگی
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۰
تحقیق حاضر به بررسی مقایسه ای عوامل موثر در میزان وابستگی خانواده هسته ای به خانواده های پدری و مادری می پردازد. بر همین اساس از نظریات لوی اشترواس، راددکلیف براون، رنه کونینگ و رهیافت مبادله استفاده شده است. روش تحقیق حاضر به صورت پیمایشی و کتابخانه ای بوده و جامعه آماری این پژوهش شامل خانواده های دانشجویان دانشگاه الزهرا می باشد و انتخاب نمونه ها از طریق نمونه گیری طبقه ای صورت گرفته است. حجم نمونه برابر با 260 نفر می باشد و ابزار پژوهش حاضر پرسشنامه محقق ساخته می باشد. نتایج نشان داد متغیر اقتدار پدر با وابستگی به خانواده پدری رابطه مثبت معناداری نشان داد. همچنین میان اقتدار پدر و وابستگی به خانواده مادری نیز این رابطه به چشم می خورد. اما اقتدار پدر با وابستگی مالی به خانواده مادر رابطه معنادار منفی را نشان داد. متغیر در قید حیات بودن خانواده مادری با وابستگی به خانواده مادری رابطه معناداری را نشان داد در حالی که متغیر در قید حیات بودن خانواده پدری با وابستگی به خانواده پدری رابطه معناداری نداشت. تعداد دفعات دیدار خانواده مادری با وابستگی به خانواده مادری رابطه معناداری را نشان داد در حالی که تعداد دفعات دیدار خانواده پدری با وابستگی به خانواده پدری رابطه معنادار نشان نداد. متغیر تحصیلات پدر پاسخگو با وابستگی به خانواده پدری از نظر نگهداری از فرزندان رابطه معناداری را نشان داد در حالی که با وابستگی به خانواده مادری از نظر نگهداری از فرزندان رابطه معناداری را نشان نداد. علاوه براین تحصیلات پدر پاسخگو با وابستگی مالی به خانواده مادری رابطه معنادار معکوسی نشان داد و تحصیلات مادرپاسخگو با وابستگی مالی به خانواده پدری رابطه معنادار معکوسی نشان داد. متغیر پایگاه اقتصادی اجتماعی پدر پاسخگو نیز با با وابستگی مالی به خانواده مادری رابطه معنادار نشان داد درحالی که با وابستگی مالی به خانواده پدری رابطه معنادار نشان نداد.
۲.

تبیین جامعه شناختی هویت دینی مطالعه موردی؛ دانشجویان پیام نور شهرستان سقز در سال 1392

کلید واژه ها: هویت دینیاینترنتانسجام اجتماعیمصرف رسانه ای

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی دین
  2. علوم اجتماعی مفاهیم علوم اجتماعی (هویت، سرمایه اجتماعی و ...)
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۸
هدف مقاله حاضر بررسی وضعیت هویت دینی دانشجویان و عوامل اجتماعی تعیین کننده آن است. دین به منزله پدیده ای پویا مهمترین رکن هویت فرهنگی در جامعه در حال گذر ایران است و نقش مهمی در شکل دهی به هویت جوانان دارد. همچنین مسأله هویت دینی جوانان با توجه به درصد بالای جمعیت اهمیت دو چندانی دارد. می توان گفت هویت دینی مهمترین بعد هویت اجتماعی است که نقش تعیین کننده ای در هویت یابی هر یک از افراد جامعه دارد. جامعه آماری این تحقیق دانشجویان دانشگاه پیام نور سقز می باشد، همچنین حجم نمونه مورد نیاز برای تحقیق 380 نفر از دانشجویان بوده که با روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شده اند. روش تحقیق پیمایش می باشد. برای گردآوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر طیف لیکرت استفاده شده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که متغیرهای مذهبی بودن والدین، مذهبی بودن دوستان و انسجام اجتماعی با هویت دینی دانشجویان رابطه ی معنادار و مستقیمی دارند اما بین مصرف رسانه ای (اینترنت)، طبقه اقتصادی –اجتماعی و جنسیت با هویت دینی رابطه معناداری وجود ندارد.
۳.

بررسی تاثیر استفاده از روش مونته سوری بر میزان جامعه پذیری کودکان پیش دبستانی آموزش و پرورش ناحیه 4 تبریز

نویسنده:

کلید واژه ها: مسئولیت پذیریجامعه پذیریسازگاری اجتماعیقانون پذیری

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی آموزش و پرورش
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی کودک
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۳۵
هدف پژوهش حاضر تعیین تاثیر استفاده از روش مونته سوری بر میزان جامعه پذیری کودکان پیش دبستانی آموزش و پرورش ناحیه 4 تبریز می باشد. روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است و از نظر هدف کاربردی می باشد. جامعه آماری این تحقیق شامل کودکان پیش دبستانی آموزش و پرورش ناحیه 4 تبریز به تعداد 6185 نفر می باشد. برای انتخاب نمونه از جامعه مورد نظر از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای استفاده شده است. به این صورت که ابتدا از بین پیش دبستانی های ناحیه چهار آموزش و پرورش شهر تبریز، یک پیش دبستانی به صورت تصادفی انتخاب شده است. در مرحله بعدی دو کلاس 20 نفری انتحاب، که یکی از آنها بصورت تصادفی به عنوان گروه آزمایش و دیگری به عنوان گروه گواه در نظر گرفته شده است. برنامه آموزشی مونته سوری در5 بخش (مهارتهای زندگی روزمره، مهارتهای حسی، مهارتهای محاسبه کردن، زبان و فرهنگ) سازماندهی شده و در طی 3 ماه بر روی نوآموزان اجرا شد. همچنین برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه جامعه پذیری استفاده شد. برای سنجش روایی پرسشنامه از مربیان مدرسه و اساتید دانشگاه کمک گرفته شد و برای سنجش پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن 89/0 بدست آمده است. برای تجزیه و تحلیل فرضیه ها از آزمون کوواریانس استفاده شد. یافته ها نشان داد که آموزش روش مونته سوری بر میزان جامعه پذیری(قانون پذیری، سازگاری اجتماعی و مسئولیت پذیری) کودکان پیش دبستانی آموزش و پرورش ناحیه 4 تبریز تاثیر دارد.
۴.

رابطه خوش بینی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با مشغولیت تحصیلی در دانشجویان

کلید واژه ها: خوش بینی تحصیلیخودکارآمدی تحصیلیمشغولیت تحصیلی

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی کاربردی و برنامه ریزی اجتماعی
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی آموزش و پرورش
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۸
هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه خوش بینی تحصیلی و خود کارآمدی تحصیلی با مشغولیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد پیرانشهر در سال تحصیلی96-95 بود. روش پژوهش از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد پیرانشهر بودند که 299 (157 پسر و 142 دختر) نفر بصورت تصادفی و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند برای محاسبه حجم نمونه آماری از فرمول کوکران استفاده شد داده ها از طریق ابزار پرسشنامه مشغولیت تحصیلی ، پرسشنامه خوش بینی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. برای پیش بینی مشغولیت تحصیلی (متغیرملاک) از روی متغیرهای خوش بینی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی (متغیرهای پیش بین) از آزمون رگرسیون چندگانه به روش گام به گام استفاده گردید، یافته ها نشان داد که در گام اول آزمون آماری F برای معنی داری این پیش بینی برابر با 136/395 بوده که درسطح (0/50 P≤) معنی دار می باشد. به عبارت دیگر خود کارآمدی تحصیلی پیش بینی کننده مشغولیت تحصیلی بوده است. در گام دوم نیز آزمون آماری F برای معنی داری این پیش بینی برابر با 133/244، بوده که درسطح (0/50 P≤) معنی دار می باشد. به عبارت دیگر متغیرهای خود کارآمدی تحصیلی و خوش بینی تحصیلی توام باهم پیش بینی کننده متغیر مشغولیت تحصیلی می باشند. یافته های پژوهش حاضر، حاکی از آن است که نتایج تحلیلی بین متغیرهای خوش بینی تحصیلی و مشغولیت با اطمینان 99 درصد می توان ادعا نمود که بین متغیرهای مذکور از لحاظ آماری رابطه ی معنی دار و مثبتی وجود دارد. مقدار همبستگی بین دو متغیر 0/72 بوده (0/720=r) که ارتباط نسبتاً بالایی را بین دو متغیر می توان استنباط نمود. یافته ها نشان دادند: خوش بینی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با مشغولیت تحصیلی رابطه ی معنا داری دارد. نتایج حاصل از یافته هی پژوهش در بر گیرنده این واقعیت هستند که رابطه بین متغیرها مثبت و معنی دار بوده و متغیرهای پیش بین توانسته اند متغیر ملاک را با وزن های متفاوت تبیین نمایند.
۵.

پیش بینی خودکارآمدی بر مبنای شیوه های یادگیری دانش آموزان

نویسنده:

کلید واژه ها: خودکار آمدیدانش آموزان پسرشیوه های یادگیریمفهوم سازی انتزاعیآزمایشگری فعال

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی کاربردی و برنامه ریزی اجتماعی
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی آموزش و پرورش
  3. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی کودک
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۲۹
هدف پژوهش حاضر پیشی بینی خودکارآمدی بر مبنای شیوه های یادگیری دانش آموزان پسردر مقطع دبیرستان شهر تهران بود. شرکت کنندگان مشتمل بر ۳۶۰ دانش آموز پسر بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. به منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه سبک های یادگیری (کُلب وکُلب، ۲۰۰۵) و پرسشنامه خودکارآمدی (شرر و همکاران، ۱۹۸۲)، استفاده شد. داده های پژوهش با آزمون همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج بیانگر آن بود که بین شیوه های یادگیری (تجربه عینی، مشاهده تاملی، مفهوم سازی انتزاعی و آزمایشگری فعال) با خودکارآمدی عمومی همبستگی معنادار وجود دارد. تحلیل رگرسیون چندگانه نشان دادکه شیوه های یادگیری (مفهوم سازی انتزاعی و آزمایشگری فعال)، خودکارآمدی عمومی دانش آموزان پسر را به طور مثبت پیش بینی می کنند.
۶.

ضرورت و فلسفه ی وجود قشرها و طبقات جامعه با تاکید بر وظایف و مشخصه های هر طبقه در نهج البلاغه

کلید واژه ها: جامعهنهج البلاغهضرورتفلسفهوظایفطبقاتمشخصه ها

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی فرهنگ جامعه شناسی فرهنگ
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی دین
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۱۲
پژوهش حاضر، درصدد تبیین ضرورت و فلسفه ی وجود قشرها و طبقات جامعه همچنین وظایف و مشخصه های هر طبقه به منظور دستیابی به این فرضیه که وجود طبقات و قشرها در جامعه و عدم استغنایِ آن ها از یکدیگر، حکایت از نیازهای گوناگون افراد انسان و عدم توانایی هر یک از آن ها در برطرف کردن همه ی احتیاجات خود در جامعه می باشد. شایان ذکر است، هدفی را که این مقاله دنبال می کند آن است که امام علی علیه السلام در نهج البلاغه، نه تنها واقعیّت اجتماعی طبقات را پذیرفته، بلکه علاوه بر آن تعاون و همکاری سایر طبقات با یکدیگر را ضروری می داند تا در سایه ی این تعاون مشترک، جامعه ی خویش را حفظ و نیازهای مختلف را در سطح خرد و کلان برطرف نمایند. هم چنین با ایجاد این هماهنگی، موقعیّت و ارتباطی بهتر میان حاکم و سایر طبقات، دستگاه ها و ارگان ها با یکایک مردم از جنبه های مختلف صورت می پذیرد. و در نهایت با تحقق این همیاری است که جامعه به سمت کمال رهنمون خواهد شد. این مقاله، با روش اسنادی- کتابخانه ای به جمع آوری اطلاعات پرداخته و تجزیه و تحلیل در آن بر مبنای تحلیل محتوا است.
۷.

مدل ساختاری ارتباط میان استرس، خودکارآمدی و فرسودگی شغلی در معلمان ابتدایی

کلید واژه ها: فرسودگی شغلیخودکارآمدیاسترسآموزگاران

حوزه های تخصصی:
  1. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی کار و شغل
  2. علوم اجتماعی جامعه شناسی جامعه شناسی آموزش و پرورش
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۴۰
هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش تعیین کننده استرس و خودکارآمدی در فرسودگی شغلی آموزگاران در قالب مدل سازی معادلات ساختاری بود. در یک طرح همبستگی 330 نفر از آموزگاران خراسان شمالی با روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه منابع استرس آموزشگاهی(کریاکو و ساتکلیف، 1978)، خودکارآمدی معلمان(اسکالوویک و اسکالوویک، 2007) و فرسودگی شغلی معلمان(ماسلاچ و همکاران، 1996) را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که استرس و خودکارآمدی با فرسودگی شغلی روابط معناداری دارند. اثرات غیر مستقیم نیز معنادار بوده و مدل ساختاری از برازش مناسبی برخوردار بود. به نظر می رسد استرس به طور مثبت و خودکارآمدی آموزگاران به طور منفی می تواند فرسودگی شغلی را در آنان پیش بینی کند.