مطالب

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد و فرزندپروری ذهن آگاهانه بر ابرازگری هیجانی و همدلی عاطفی کودکان ۹ تا ۱۱ ساله دچار ترومای هیجانی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کودکان ۹ تا ۱۱ ساله دارای سابقه ترومای هیجانی، مشغول به تحصیل در مدارس ابتدایی آموزش و پرورش ناحیه 6 شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403 بود. در این پژوهش تعداد 53 کودک با علائم ترومای هیجانی با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل جایدهی شدند (18 کودک در گروه آزمایش اول، 18 کودک در گروه آزمایش دوم و 17 کودک در گروه کنترل). سپس والدین کودکان حاضر در گروه های آزمایش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد (باتلر، ۲۰۱۵) و فرزندپروری ذهن آگاهانه (بوگلز و رستیفو، 2014) را طی هشت هفته (8 جلسه 90 دقیقه ای به صورت هفته ای یک جلسه) دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه ترومای دوران کودکی (CTQ؛ برنستاین و همکاران، 2003)، مقیاس ابرازگری هیجانی کودکان (EESC؛ پنزا- کلیو و زیمن، 2002) و پرسشنامه همدلی عاطفی (EEQ؛ جولیف و فارینگتون، 2006) استفاده شد. داده های با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم افزار آماری SPSS 23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد و فرزندپروری ذهن آگاهانه بر ابرازگری هیجانی (0/001>p) و همدلی عاطفی (0/001>p) کودکان دچار ترومای هیجانی تأثیر معنادار دارد. علاوه بر این نتایج آزمون تعقیبی بون فرونی نشان داد که بین اثربخشی دو مداخله فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد و فرزندپروری ذهن آگاهانه بر ابرازگری هیجانی و همدلی عاطفی کودکان دچار ترومای هیجانی تفاوت معناداری وجود ندارد. بر مبنای نتایج پژوهش حاضر تفاوت معناداری بین میزان اثربخشی دو روش وجود نداشت. بر این اساس هر دو روش به یک اندازه مؤثر بوده اند و درمانگران می توانند بر اساس ترجیح، مهارت، یا شرایط خاص هر خانواده، از یکی از آن ها یا هر دو استفاده کنند.

با گسترش استفاده از شبکه های اجتماعی در زندگی روزمره دانشجویان، نگرانی ها درباره پیامدهای احتمالی استفاده افراطی از این شبکه ها افزایش یافته است. هدف پژوهش حاضر مدل یابی پریشانی روان شناختی و اعتیاد به اینستاگرام با نقش میانجی بی حوصلگی و ترس از دست دادن دانشجویان بود. روش پژوهش توصیفی_ همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری کلیه دانشجویان دانشگاه مازندران به تعداد 11383 نفر در سال تحصیلی 1403-1404 بودند. نمونه ای به تعداد 250 نفر از بین این جامعه آماری به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اعتیاد به اینستاگرام کرکابرون و گریفیث (2018)، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لوی باند و لوبی باند (1995)، مقیاس چندبعدی حالت بی حوصلگی فالمن و همکاران (2013) و پرسشنامه ترس از دست دادن پرزیبلسکی و همکاران (2013) بود. تحلیل داده ها با روش معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها حاکی از برازش مطلوب داده ها با مدل بود (،x 2 /df=1/98 ،CFI=0/94 ،GFI=0/92 AGFI=0/91 ،TLI=0/95 ،IFI=0/95 ،NFI=0/96 ،RMSEA=0/06). نتایج نشان داد پریشانی روان شناختی (افسردگی، اضطراب، استرس)، بی حوصلگی و ترس از دست دادن بر اعتیاد به اینستاگرام اثر مستقیم و معنادار داشت (0/05>p). همچنین، پریشانی روان شناختی بر بی حوصلگی و ترس از دست دادن اثر مستقیم و معنادار داشت (0/05>p). و همچنین ترس از دست دادن و بی حوصلگی نقش میانجی در رابطه بین پریشانی روان شناختی و اعتیاد به اینستاگرام داشتند (0/05>p). از منظر کاربردی، طراحی برنامه های کاهش بی حوصلگی و ترس از دست دادن همراه با مداخلات کاهش پریشانی روان شناختی می تواند به طور معناداری آسیب پذیری دانشجویان در برابر اعتیاد به شبکه های اجتماعی را کاهش دهد..

هدف از پژوهش حاضر بررسی برازش مدل ساختاری پایستگی تحصیلی بر اساس اشتیاق تحصیلی و انگیزه پیشرفت با نقش میانجی سرزندگی تحصیلی در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر سنندج بود. این پژوهش جزو پژوهش های توصیفی، از نوع همبستگی و از لحاظ شیوه اجرا بر اساس مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر سنندج در سال تحصیلی 1402-1403 بودند. برای این منظور، بر اساس پیش فرض های آماری در نرم افزار G- Power، 343 نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها، پرسشنامه های پایستگی تحصیلی، اشتیاق تحصیلی، انگیزه پیشرفت و سرزندگی تحصیلی به صورت حضوری و آنلاین توزیع شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای Spss-26 و Amos-26 استفاده شد. نتایج نشان داد مدل کلی پژوهش دارای برازش مطلوب بود. اثر مستقیم انگیزه پیشرفت (001/0>p و 337/0=β)، اشتیاق تحصیلی (01/0>p و 331/0=β) و سرزندگی تحصیلی (05/0>p و 246/0=β) بر پایستگی تحصیلی مثبت و معنادار بود. اثر غیرمستقیم اشتیاق تحصیلی (05/0>p و 159/0=β) بر پایستگی تحصیلی از طریق سرزندگی تحصیلی مثبت و معنادار بود. همچنین، اثر غیرمستقیم انگیزه پیشرفت (05/0>p و 070/0=β) بر پایستگی تحصیلی با نقش میانجی سرزندگی تحصیلی مثبت و معنادار بود. بنابراین، می توان نتیجه گرفت تقویت و بهبود اشتیاق تحصیلی و انگیزه پیشرفت زمینه را برای افزایش سرزندگی تحصیلی ایجاد می کند و مجموعه اینها به بهبود پایستگی تحصیلی دانش آموزان کمک خواهد کرد.    

زمینه: افزایش کمی و کیفی آموزش و رشد استعدادهای دانش آموزان، از مهم ترین اهداف آموزش و پرورش کشورها؛ وکمک به رفع مشکلات تحصیلی آنها همواره مورد تاکید متولیان آموزش و پرورش بوده است. یکی از عواملی که به دانش آموزان در روبه رو شدن با مسائل و چالش ها کمک می کند، پایستگی تحصیلی است. هدف: هدف پژوهش حاضر، مرور مطالعات داخلی انجام شده در مورد پایستگی تحصیلی است. روش: روش پژوهش حاضر کیفی و از نوع مقالات مروری نظام مند می باشد. جست وجو با استفاده از کلید واژه های پایستگی تحصیلی، سرزندگی تحصیلی، شادابی تحصیلی، ممارست تحصیلی و پایستگی آموزشی در پایگاه های اطلاعات علمی داخلی (مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی(سید)، بانک اطلاعات نشریات کشور (مگ ایران) و پرتال جامع علوم انسانی) در طی سال های 1393 تا 1403 انجام شد. با توجه به جست وجوی انجام شده در پایگاه های اطلاعات علمی، 53 پژوهش یافت شد که پس از حذف موارد نامرتبط و تکراری، 26 مقاله انجام شده در پیرامون پایستگی تحصیلی بررسی شد. یافته ها: مرور پژوهش های انجام شده نشان داد، ارتباط 43 متغیر با پایستگی تحصیلی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته بود که این متغیرها در چهار مقوله عوامل فردی (20 متغیر)، عوامل تحصیلی (19 متغیر)، عوامل خانوادگی (2 متغیر) و عوامل مربوط به مدرسه (3 متغیر) دسته بندی شدند. نتیجه گیری: مرور پژوهش های انجام شده حاکی از این است که پایستگی تحصیلی، یکی از تاثیرگذارترین متغیرها در جریان مواجهه و رویارویی دانش آموزان با چالش های تحصیلی است که می تواند پیش بینی کننده متغیرهای متعددی در زمینه آموزش و پرورش باشد همچنین خود، تحت تاثیر بسیاری از عوامل فردی و محیطی قرار دارد.

این پژوهش با هدف تحلیل تجربه های زیسته دانشجومعلمان از کارورزی آنلاین و شناسایی فرصت ها و چالش های این شیوه کارورزی انجام شده است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دانشجومعلمانی بود که کارورزی خود را به صورت مجازی در دانشگاه فرهنگیان گذرانده بودند و نمونه شامل ۱۷ دانشجومعلم بود که به صورت هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته آنلاین گردآوری شد و هر مصاحبه بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه به طول انجامید. گردآوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها طی سه مرحله شامل استخراج مضامین پایه، سازمان دهی مضامین و تولید مضامین فراگیر (ساختاردهی نهایی یافته ها) انجام شد. برای افزایش اعتبار و پایایی پژوهش، یافته های اولیه به مشارکت کنندگان ارائه شد، از یادداشت برداری و بازاندیشی پژوهشگر برای کنترل سوگیری استفاده گردید و کدگذاری ها توسط متخصصان تحلیل کیفی بازبینی و تأیید شد. نتایج نشان داد که کارورزی مجازی از نگاه دانشجومعلمان با فرصت هایی همچون تقویت مهارت های فناوری، کاهش هزینه های اقتصادی، و افزایش خودراهبری همراه بوده است. در مقابل، چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های فناوری، محدودیت تعاملات حضوری، کاهش کیفیت بازخوردها و احساس انزوای روان شناختی را نیز به همراه داشته است. دانشجومعلمان بر لزوم تعاملات حضوری، بهبود زیرساخت های فناوری و ارائه حمایت های روان شناختی تأکید داشتند. یافته ها نشان می دهد ترکیب کارورزی حضوری و مجازی با تأکید بر تعاملات اجتماعی و ارتقای سامانه های فناوری می تواند کیفیت این تجربه را بهبود بخشد.

هوش مصنوعی طی دهه های اخیر به یکی از فناوری های تحول آفرین در عرصه های گوناگون، به ویژه آموزش عالی، تبدیل شده است. ورود ابزارهایی مانند سیستم های یادگیری تطبیقی، چت بات های هوشمند و هوش مصنوعی مولد فرصت های متعددی برای ارتقای کیفیت آموزش، شخصی سازی یادگیری، کاهش بار کاری استادان و افزایش تعامل و انگیزش دانشجویان فراهم آورده است. این پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و بر اساس چارچوب اوکولی و شابرام (Okoli & Schabram, 2010)  به بررسی ۲۴ مقاله منتخب از پایگاه های معتبر علمی پرداخته تا تصویری جامع از فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در آموزش عالی ارائه دهد. نتایج نشان می دهد که استفاده از ChatGPT   و فناوری های مشابه موجب بهبود معنادار در عملکرد تحصیلی، ارتقای مهارت های تفکر انتقادی و خلاقانه، افزایش رضایت و کاهش استرس دانشجویان شده است. همچنین، این ابزارها نقش مهمی در فراهم کردن آموزش شخصی سازی شده و دسترسی برابر به منابع یادگیری دارند. از سوی دیگر، پژوهش ها بیانگر ظرفیت هوش مصنوعی در تسهیل وظایف آموزشی و اداری استادان بوده و آن را به عاملی مؤثر در تحول ساختارهای سنتی آموزش بدل کرده اند. با این حال، چالش هایی همچون نگرانی های اخلاقی، حفظ حریم خصوصی داده ها، خطر وابستگی بیش از حد دانشجویان به فناوری، کاهش یادگیری مستقل و کمبود زیرساخت ها و مهارت های لازم در میان استادان، موانعی جدی در مسیر بهره برداری مؤثر از این فناوری به شمار می روند. مرور مطالعات همچنین نشان می دهد که بیشتر تحقیقات در بستر کشورهای توسعه یافته انجام شده و جنبه های مدیریتی، فرهنگی و انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، نتایج این پژوهش بر ضرورت انجام مطالعات جامع تر و بومی سازی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش عالی تأکید می کند. به طور کلی، یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری هوشمندانه و مسئولانه از هوش مصنوعی می تواند نقش بسزایی در ارتقای کیفیت یادگیری و آموزش دانشگاهی ایفا کند و مسیر تحول نظام های آموزشی مدرن را هموار سازد.

با گسترش کاربرد هوش مصنوعی و به ویژه مدل های زبانی بزرگ در آموزش، این پرسش مطرح می شود که این فناوری ها چگونه می توانند عدالت آموزشی را تقویت یا تضعیف کنند. هدف این پژوهش، تبیین ابعاد سوگیری الگوریتمی در نظام های آموزشی و استخراج پیامدهای اجتماعی و راهکارهای سیاستی متناسب با بافت ایران است. پژوهش حاضر کیفی و از نوع تحلیل اسنادی تحلیلی است و با استفاده از تحلیل محتوای نظام مند گزارش های رسمی، مقالات علمی و مطالعات موردی بین المللی، براساس چک لیست مفهومی عدالت آموزشی، انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه بر نظریه عدالت به مثابه انصافِ جان راولز و رویکرد قابلیت های آمارتیا سن استوار است. یافته ها نشان می دهد سوگیری در چهار سطح تعریف مسئله، داده، مدل سازی و تفسیر/ پیاده سازی می تواند نابرابری های آموزشی را بازتولید کند و در بافت متنوع و دارای شکاف دیجیتال ایران این نابرابری ها را تعمیق بخشد. بر این اساس، شش محور سیاستی شامل طراحی عدالت محور الگوریتم ها، پایش تنوع داده ها، آموزش اخلاق الگوریتمی به ذی نفعان، شفافیت و پاسخ گویی، توسعه مدل های بومی و کاهش شکاف دیجیتال پیشنهاد می شود. نوآوری مقاله در پیوند دادن نظریه های عدالت با ادبیات سوگیری الگوریتمی و بسط چارچوبی بومی برای سیاست گذاری عدالت آموزشی در عصر هوش مصنوعی در ایران است.

  مقدمه: بی وفایی عاطفی یکی از مسائل پیچیده در روابط زناشویی است که سلامت روان و رضایت زوجین را تحت تأثیر قرار می دهد. این پدیده در زنان میانسال به دلیل تغییرات روان شناختی و اجتماعی میان سالی اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی فرایندهای روان شناختی بی وفایی عاطفی و ارائه یک مدل نظری مبتنی بر داده های واقعی انجام شد. روش: داده ها در سال ۱۴۰۳ و از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با پنج زن میانسال (۳۵ تا ۵۵ ساله) که طی سه سال اخیر تجربه بی وفایی عاطفی افشا شده داشتند، جمع آوری شد. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و داده ها در دو کلینیک روان شناسی معتبر در تهران گردآوری شدند. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام شد و در نهایت یک مدل پارادایمی متمرکز بر فرایند روان شناختی مرکزی بی وفایی عاطفی استخراج شد. یافته ها: نتایج نشان داد، کاهش صمیمیت عاطفی، احساس تنهایی، نارضایتی زناشویی و جستجوی حمایت عاطفی از مهم ترین عوامل زمینه ساز بی وفایی هستند. پس از ورود به این روابط، پنهان کاری، توجیه رفتار و اضطراب ناشی از افشای رابطه، به عنوان راهبردهای کلیدی برای مدیریت تعارضات به کار گرفته می شوند. افشای بی وفایی پیامدهایی همچون احساس گناه، کاهش عزت نفس، شرم اجتماعی و فروپاشی زندگی زناشویی دارد. نتیجه گیری: یافته ها می توانند به درک بهتر علل، فرایندها و پیامدهای بی وفایی عاطفی کمک کنند و برای مشاوران و روان شناسان کاربردی باشند. پیشنهاد می شود با آموزش مهارت های ارتباطی و هیجانی، گسترش مشاوره های تخصصی و تقویت حمایت های اجتماعی، زمینه کاهش بی وفایی عاطفی در دوران میانسالی فراهم شود.

زمینه: خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعى و یکى از واحدهاى مهم و تعیین کننده سرنوشت افراد هر جامعه است. والدین براى مراقبت مؤثّر از کودکان نیازمند دانش خاص، نگرش ها و مهارت های فردى هستند که از طریق آموزش فرزندپرورى حاصل می شود. فرهنگ به عنوان مجموعه منحصربه فرد باورها و رفتارهای متعلق به یک گروه قومی، نحوه مراقبت والدین از فرزندان را شکل می دهد. مقالات نظام مند در زمینه شناسایی مؤلفه های فرزندپروری با رویکرد کیفی از منظر والدین کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ بنابراین واکاوی فرزندپروری چندفرهنگی در اقوام ایرانی ضروری به نظر می رسد. هدف: هدف پژوهش حاضر واکاوی فرزندپروری چندفرهنگی در خانواده های اقوام ایرانی بر اساس نظریه داده بنیاد بود. روش: پژهش حاضر کیفی و از نوع اکتشافی بود که بر اساس نظریه داده بنیاد و به روش (1990)Strauss & Corbin  انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه خانواده های اقوام ایرانی بود. نمونه پژوهش، 28 والد از چهار قوم ایرانی (لر، کرد، ترک، گیلک؛ از هر قوم 7 نفر) را در بر می گرفت، که به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری، انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته که توسط پژوهشگران طراحی شده بود، استفاده شد. هر مصاحبه بین 60 تا90 دقیقه به طول انجامید. در مرحله تحلیل داده ها از نرم افزار Atlas.ti نسخه 9 بهره گرفته شد. یافته ها: فرآیند کدگذاری به شناسایی چهار طبقه شامل علل والدمحور، علل فرزندمحور، زمینه های والدمحور و زمینه های فرزندمحور، در قالب 20 مقوله و 247 مفهوم منجر شد. برای اعتبارسنجی یافته ها و اطمینان از باورپذیری، انتقال پذیری و تأییدپذیری سؤالات مصاحبه و پاسخ مشارکت کنندگان از تکنیک های مانند کنترل اعضاء، کسب اطلاعات موازی و خودبازبینی پژوهشگران استفاده شد. نتیجه گیری: فرزندپروری مؤثر در عصر حاضر مستلزم آگاهی از شرایط علّی و زمینه ای تسهیل کننده بر آن است. این یافته ها کاربردهای نظری، جهت تدوین و اعتباریابی بسته فرزندپروری متناسب با نتایج پژوهش حاضر و کاربردی عملی، جهت ارائه راهبردهای مشاوره ای به منظور ارتقاء مهارت های والدینی در دنیای امروز دارند.

زمینه و هدف: هویت حرفه ای دانشجو معلمان، مفهومی پویا و چندبعدی است که نقش مهمی در کیفیت آموزش و نگرش های تدریسی ایفا می کند. پژوهش حاضر باهدف مرور نظام مند و مقایسه مطالعات داخلی و بین المللی در زمینه فرایند شکل گیری هویت حرفه ای دانشجو معلمان، عوامل مؤثر، چالش ها، فرصت ها و شکاف های پژوهشی انجام شده است. روش ها: با استفاده از کلیدواژه های مرتبط، جست وجوی نظام مند در پایگاه های داخلی و بین المللی انجام گرفت. فرایند انتخاب بر اساس چارچوب PRISMA شامل چهار مرحله شناسایی، غربالگری، بررسی صلاحیت و ورود نهایی بود. معیارهای ورود شامل تمرکز بر هویت حرفه ای دانشجو معلمان، بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ برای مطالعات داخلی و ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای منابع بین المللی، و کیفیت مناسب روش شناسی بود. در مجموع، ۶۷ مقاله (۱۵ داخلی و ۵۲ بین المللی) تحلیل شدند. تحلیل داده ها با روش محتوای قیاسی–استقرایی و ارزیابی کیفیت با ابزارهای CASP و MMAT انجام شد. یافته ها: مطالعات بین المللی بیشتر بر هیجان، عاملیت و خودکارآمدی فردی تمرکز دارند، درحالی که مطالعات داخلی بر ساختارهای رسمی، ارزش های فرهنگی و دینی تأکید دارند. نقش کارورزی، تعاملات اجتماعی و ابعاد شناختی–هیجانی در هر دو حوزه مهم تلقی شده است. شکاف میان آموزش نظری و عمل، نگرش منفی به حرفه، و نبود انسجام نظری، چالش های مشترک محسوب می شوند. نتیجه گیری: تقویت هویت حرفه ای دانشجو معلمان نیازمند تلفیق تجربه عملی، حمایت اجتماعی و توجه به زمینه های بومی–جهانی است. پژوهش های آینده باید به مطالعات طولی، مداخلات نوآورانه و عوامل کلان اجتماعی–سیاسی توجه بیشتری داشته باشند.

پیشینه و اهداف: منتورینگ الکترونیکی به عنوان رویکردی نوین در توسعه حرفه ای و یادگیری سازمانی، با تلفیق فناوری و تعاملات انسانی، نقش مهمی در بهبود فرایندهای آموزشی ایفا می کند. با وجود گسترش پژوهش ها در این حوزه، ادبیات موجود با پراکندگی مفهومی مواجه است و الگوی یکپارچه ای برای تبیین عوامل مؤثر بر منتورینگ الکترونیکی در مؤسسه های آموزش عالی ارائه نشده است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین یک الگوی پارادایمی منتورینگ الکترونیکی با تأکید بر پیوند مهارت های انسانی و فناوری در راستای تحقق یادگیری تحول آفرین است. روش ها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است و با رویکرد فراترکیب انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ بود. پس از جست وجوی نظام مند منابع و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۲ مطالعه به عنوان نمونه نهایی انتخاب شد. تحلیل داده ها بر اساس مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از الگوی اشتراوس و کوربین انجام گرفت. به منظور افزایش اعتبار یافته ها، از راهبرد بازبینی همتایان و تحلیل مجدد کدها استفاده شد که ضریب توافق بین کدگذاری ها 7/86 درصد به دست آمد. یافته ها: در مجموع، ۶۰ کد اولیه و ۷ مقوله اصلی، شناسایی شد. نتایج نشان داد منتورینگ الکترونیکی، تحت تأثیر عواملی همچون زیرساخت های فنی، برنامه ریزی و مدیریت، روابط انسانی، توانمندسازی مهارتی، مدل های ارتباطی، ابزارهای فناوری و نظام ارزیابی قرار دارد. این عوامل در قالب یک مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردها و پیامدها، سازمان دهی شدند. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد موفقیت منتورینگ الکترونیکی در آموزش عالی، مستلزم توجه هم زمان به ابعاد فناورانه و انسانی، مدیریت اثربخش و نظام ارزیابی مستمر است. الگوی پیشنهادی می تواند مبنایی برای سیاست گذاری، برنامه ریزی و طراحی نظام های منتورینگ در مؤسسه های آموزش عالی فراهم آورد.

خودگردانی یادگیری به عنوان یک مهارت چندبُعدی، تأثیر بسزایی در موفقیت تحصیلی داوطلبان کنکور دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مفهوم خودگردانی یادگیری در میان دانش آموزان موفق و ناموفق در کنکور سراسری و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی است که به بررسی تجربیات زیسته داوطلبان از فرآیند خودگردانی می پردازد. شرکت کنندگان شامل 20 دانش آموز از مدارس دولتی، غیردولتی و تیزهوشان شهر شیراز بود که به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، ۲۰۰۶) تحلیل شدند. طبق نتایج، برعکس دانش آموزان موفق که از راهبردهای مؤثر شناختی، فراشناختی و تنظیم هیجانی، از جمله مدیریت زمان، برنامه ریزی تحصیلی و مقابله با استرس بهره می برند، دانش آموزان ناموفق در این زمینه ها دچار نارسایی هستند. عوامل محیطی و حمایتی، شامل حمایت خانواده و نظام آموزشی، تأثیر بسزایی در گسترش خودگردانی داشتند. تفاوت های جنسیتی نیز در خودگردانی نقش بسزایی ایفا می کنند، به طوری که دختران بیشتر بر ابعاد هیجانی تمرکز دارند، در حالی که پسران بیشتر به جنبه های شناختی و رفتارهای مرتبط با یادگیری توجه می کنند. تقویت مهارت های خودگردانی از طریق آموزش مناسب، حمایت خانواده و مداخلات آموزشی هدفمند، می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی داوطلبان کنکور کمک کند.

این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی عوامل تسهیل کننده و بازدارنده پیاده سازی تحول دیجیتال در آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی کردستان انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) بود؛ در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل تماتیک، عوامل مؤثر شناسایی شدند و در مرحله کمی، با روش دلفی اعتبارسنجی و اجماع صورت گرفت. جامعه آماری شامل ۱۵ نفر از متخصصان و ذینفعان حوزه آموزش مداوم و تحول دیجیتال بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که الگوی مدیریت آموزش مداوم با رویکرد تحول دیجیتال از اعتبار بالایی برخوردار است. این یافته ها بینش های مهمی برای برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت تغییر در جهت پیاده سازی موفق تحول دیجیتال فراهم می کند و می تواند سازمان های مختلف از جمله دانشگاه های علوم پزشکی را در مواجهه با چالش ها و بهره برداری از فرصت ها یاری دهد. بدین ترتیب، این پژوهش نقش کلیدی در ارتقاء کیفیت آموزش مداوم و توسعه فناوری های نوین در حوزه سلامت ایفا می کند.

باوهاوس به مثابه رویکردی تلفیقی میان هنر، زندگی و خلاقیت، الگویی الهام بخش برای آموزش هنری در اوان کودکی ارائه می دهد؛ الگویی که در آن کودک در مرکز تجربه، کاوش و خلقِ معنا قرار دارد. هدف این مطالعه، کاوش در درک و تجربه زمینه مند مربیان پیش دبستانی شهر سنندج از یادگیری تجربی با محوریت هنر و با بهره گیری از اصول باوهاوس بود. روش پژوهش، نظریه داده بنیاد با رهیافت ساختار گرای « چارمز» بود که به شیوه نمونه گیری هدفمند 12 مربی براساس اشباع نظری دعوت به مصاحبه شدند. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به استخراج هشت مقوله ی انتخابی در دو بخش چالش ها و راهبردها انجامید. یافته ها نشان داد که سه مانع اصلی شامل «برنامه درسی بروکراتیک»، «فقدان حرفه گرایی مربیان» و «محدودیت های فرهنگی و سازمانی»، امکان تحقق یادگیری تجربی را محدود می سازند. با این حال، مربیان با اتخاذ پنج راهبرد خلاقانه شامل «پروژه محوری با محوریت کودک»، «یادگیری مشارکتی»، «کنش های اندیشه محور»، «کاربست امکانات ساده» و «تعامل با خانواده»، تلاش کرده اند بر این موانع فائق آیند. این پژوهش، ضمن گشودن افق های نو در آموزش اوان کودکی، نشان می دهد که حتی در بسترهای محدود و محافظه کار، امکان بازآفرینی یادگیری از دل تجربه، تخیل و مشارکت خلاق وجود دارد.

در عصر دیجیتال، پرورش رفتار کارآفرینانه در دانشجویان به عنوان یکی از مأموریت های اساسی نظام آموزش عالی مطرح است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر شایستگی های نوظهور یعنی یادگیری هوش مصنوعی و ارتقای سواد دیجیتال بر شکل گیری رفتار کارآفرینانه و تحلیل نقش میانجی خودکارآمدی کارآفرینانه، طراحی شد. روش کار به صورت مطالعه مقطعی و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) دنبال گردید. جامعه آماری شامل ۳۰۰ نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته های مهندسی و علوم کامپیوتر دانشگاه ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که با نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. گردآوری داده ها با پرسشنامه های استاندارد یادگیری هوش مصنوعی (چای و همکاران، ۲۰۲۴)، سواد دیجیتال (مارتین، ۲۰۰۸)، خودکارآمدی کارآفرینانه (دی نابل و همکاران، ۱۹۹۹) و رفتار کارآفرینانه (گیور و همکاران، ۲۰۲۰) و پس از تأیید روایی و پایایی آن ها انجام شد. تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS و AMOS نسخه ۲۶ صورت گرفت. نتایج نشان داد که یادگیری هوش مصنوعی و سواد دیجیتال، به طور مستقیم و معنادار، تأثیر مثبتی بر رفتار کارآفرینانه دارند. افزون بر این، خودکارآمدی کارآفرینانه به عنوان یک عامل میانجی قوی، این رابطه مثبت را به طور معناداری تقویت می کند. بر اساس یافته ها، توصیه می شود آموزش و یادگیری مهارت های هوش مصنوعی و سواد دیجیتال همراه با تمرکز ویژه بر توسعه خودکارآمدی کارآفرینانه، در برنامه های آموزشی دانشگاهی گنجانده شود تا بستر مناسب برای رشد رفتارهای کارآفرینانه در دانشجویان تحصیلات تکمیلی فراهم گردد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی آسیب های فرایندهای یاددهی-یادگیری در دانشگاه ها انجام شد. برای این منظور، از مرور نظام-مند، برای شناسایی آسیب ها و واکاوی فرایند یاددهی ویادگیری در دانشگاه ها وارائه راهکارهایی پرداخته است. با جستجو در پایگاه های داخلی شامل:«, Civilica, SID, Ensani Portal IranDoc Noormags, »، بین سال های 1395 تا 1401 تعداد 165سند بازیابی سپس با استفاده از نشانگرهای فهرست وارسی ارزیابی پریزما(PRISMA)، 30مقاله برای مطالعه و تحلیل انتخاب شدند. همچنین با جستجو در پایگاه داده های بین المللی همچون «ERIC ،Google Scholar،Springer، ELSEVIER،science Direct ,Scopus » در بازده زمانی 2015 تا 2022 تعداد 85 سند بازیابی و مجددا با استفاده از نشانگرهای فهرست وارسی ارزیابی پریزما(PRISMA)، 6 مقاله برای مطالعه و تحلیل انتخاب شدند.در نهایت پنج عامل شامل: ویژگی های شناختی–رفتاری اساتید،آمادگی و توانمندسازی دانشجویان، اثربخشی تدریس شامل:(کیفیت طراحی تدریس،کیفیت اجرای تدریس)، محیط آموزشی و فناوری و پژوهش از عمده ترین موضوعات هستند که در دانشگاه ها آسیب هایی به دنبال دارند. از یافته های بدست آمده می توان در خلق موقعیت های یادگیری-یاددهی کارآمد و پویا ، ارتقای کیفیت خدمات آموزشی و تدریس،اصلاح یا تغییر و نوآوری در نظام آموزش عالی، چابکسازی دانشگاه،توسعه تعاملات و مشارکت دانشگاه ها در سطح ملی استفاده کرد.

هدف: هدف از این پژوهش، تحلیل محتوای کتاب های درسی ریاضی ایران جهت بررسی چگونگی ارائه مفهوم مشتق در طول یک دوره 45 ساله(1402-1358) می باشد. روش: روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاسی است. واحد تحلیل تمام محتوای مربوط به فصل مشتق کتاب های درسی دوره دوم متوسطه نظری در دو رشته ریاضی و تجربی (پایه های یازدهم و دوازدهم یا پیش دانشگاهی) می باشد. برای این منظور از چارچوب نشانه شناسی پیرس استفاده شده، و به طور خاص به طبقه بندی او از ابزار علامت ها پرداخته می شود. ابزار علامت ها در ارتباط با مفهوم مشتق ممکن است شمایلی، نمایه ای یا نمادین باشند. مفهوم مشتق در یک نقطه در 8 کتاب رشته ریاضی و 6 کتاب رشته تجربی که در چرخه تدریس قرار داشته اند، تحلیل شده است. نویسندگان دسته بندی خاصی از شمایل و نمایه چارچوب پیرس به کار برده اند. روایی ابزار اندازه گیری توسط سه متخصص آموزش ریاضی تأیید شده و پایایی آن با بررسی دو ارزیاب و توافق 100% صورت گرفته است. یافته ها: نتایج نشان می دهد که از 14 کتاب مورد بررسی فقط 3 کتاب هر دو شمایل نموداری یا تصویری و استعاره ای را با هم داشتند؛ همچنین فقط 4 کتاب هر سه نمایه های عددی، ضابطه ای و نموداری را توأمان داشتند. کتاب حسابان 2 و ریاضی 3 در مفهوم سازی مشتق در یک نقطه با چارچوب نظری نشانه شناسی پیرس در ارائه مشتق در یک نقطه نسبت به سایر کتاب ها سازگارتر شناخته شده است. کتاب های درسی جدید در مبحث مشتق در یک نقطه فرصت های یاددهی و یادگیری مناسبی را برای شاگردان جهت یادگیری معنادار به کمک بسته نشانه شناسی فراهم کرده اند.  

هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی این موضوع بود که آیا قدردانی دریافتی از سوی دانش آموزان می تواند از طریق افزایش خودکارآمدی معلمان، رضایت آن ها از تدریس را ارتقا دهد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان دوره ابتدایی استان گلستان به تعداد 7026 نفر و بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه، تعداد 364 نفر انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسش نامه های قدردانی از معلم ویسواناث و کومار (2025)، خودکارآمدی اسچانن موران و ولفورک (2001) و رضایت از تدریس هو و آئو (2006)، بود. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که قدردانی دانش آموزان به طور معناداری رضایت معلمان از تدریس را پیش بینی می کند و خودکارآمدی نقش میانجی قابل توجهی در این رابطه ایفا می کند. به بیان دیگر، زمانی که معلمان احساس می کنند تلاش هایشان توسط دانش آموزان ارزش گذاری می شود، باور به توانمندی های حرفه ای شان افزایش یافته و این امر به افزایش رضایت شغلی آن ها از فرآیند تدریس منجر می شود. این یافته ها بر اهمیت روابط مثبت بین معلمان و دانش آموزان و اثرات روان شناختی آن در محیط آموزشی تأکید دارند.

مقدمه: یکی از مهم ترین نگرانی های مربوط به عملکرد ورزشی، خستگی ذهنی است. خستگی به طور خاص، به عنوان عدم تمایل به تلاش، کاهش هوشیاری و کارایی و نقص عملکرد شناختی ظاهر می شود. این نوع خستگی نشان دهنده کاهش عملکرد، کاهش انگیزه برای ادامه کار و افزایش فراوانی و شدت خطاها است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر خستگی ذهنی حاد بر عملکرد مربیان ورزشی بود. روش: این پژوهش با توجه به اهداف عملی و رویکرد روش شناختی به عنوان یک پژوهش نیمه تجربی طبقه بندی شده است. پژوهش حاضر به صورت پیش آزمون و پس آزمون انجام شد. جامعه آماری شامل تمام مربیان ورزشی مرد استان اصفهان با رده سنی 25 تا 45 سال بود و از بین آن ها 20 نفر که دارای شرایط مناسب و در دسترس بودند، انتخاب شدند. در پژوهش حاضر از آمار توصیفی و استنباطی بهره گرفته شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون شاپیروویلک استفاده گردید. یافته: یافته های این تحقیق نشان داد که تأثیر خستگی ذهنی در هشت زیر مقیاس پرسشنامه عملکرد مربیان مک لین و لاکراجسک به غیر از عامل امور مالی در بقیه خرده مقیاس ها، خستگی ذهنی به شکل معناداری تأثیرگذار بود. نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که یک جلسه تمرین تکلیف شناختی باعث خستگی ذهنی شده و می تواند تأثیر منفی بر عملکرد مربیان ورزشی داشته باشد، ولی تأثیر میزان آن بر جنسیت و مربیان با سطوح مختلف تخصص، مبهم باقی مانده و مستلزم بررسی بیشتر در پژوهش های آینده است.