سمیه قاضی

این پژوهش با هدف تحلیل تجربه های زیسته دانشجومعلمان از کارورزی آنلاین و شناسایی فرصت ها و چالش های این شیوه کارورزی انجام شده است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دانشجومعلمانی بود که کارورزی خود را به صورت مجازی در دانشگاه فرهنگیان گذرانده بودند و نمونه شامل ۱۷ دانشجومعلم بود که به صورت هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته آنلاین گردآوری شد و هر مصاحبه بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه به طول انجامید. گردآوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها طی سه مرحله شامل استخراج مضامین پایه، سازمان دهی مضامین و تولید مضامین فراگیر (ساختاردهی نهایی یافته ها) انجام شد. برای افزایش اعتبار و پایایی پژوهش، یافته های اولیه به مشارکت کنندگان ارائه شد، از یادداشت برداری و بازاندیشی پژوهشگر برای کنترل سوگیری استفاده گردید و کدگذاری ها توسط متخصصان تحلیل کیفی بازبینی و تأیید شد. نتایج نشان داد که کارورزی مجازی از نگاه دانشجومعلمان با فرصت هایی همچون تقویت مهارت های فناوری، کاهش هزینه های اقتصادی، و افزایش خودراهبری همراه بوده است. در مقابل، چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های فناوری، محدودیت تعاملات حضوری، کاهش کیفیت بازخوردها و احساس انزوای روان شناختی را نیز به همراه داشته است. دانشجومعلمان بر لزوم تعاملات حضوری، بهبود زیرساخت های فناوری و ارائه حمایت های روان شناختی تأکید داشتند. یافته ها نشان می دهد ترکیب کارورزی حضوری و مجازی با تأکید بر تعاملات اجتماعی و ارتقای سامانه های فناوری می تواند کیفیت این تجربه را بهبود بخشد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر کلاس گوگل بر مهارت آموزی و کیفیت یادگیری دانش آموزان دختر پایه هفتم در درس کار و فناوری بود. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه هفتم شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود که در دوران بازگشت به آموزش حضوری پس از همه گیری کووید-۱۹ انجام شد. از میان آنها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۳۰ نفری قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقه ای با استفاده از پلتفرم Google Classroom و امکانات آن شامل ارسال تکالیف، بازخورد آنی، مواد چندرسانه ای و تعامل مجازی آموزش دیدند، در حالی که گروه کنترل به روش سنتی و تدریس حضوری معمول آموزش دیدند. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون های عملکردی محقق ساخته برای سنجش مهارت آموزی و پرسشنامه کیفیت یادگیری (رحمانی آخکند، ۱۳۸۹) با پایایی ۰/۸۴ (آلفای کرونباخ) بود که روایی آنها توسط متخصصان تأیید شد. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گروه آزمایش در مهارت آموزی (F=۷۴/۰۴۳, p=۰/۰۰۰، η²=۰/۵۶۹) و کیفیت یادگیری (F=۱۹/۶۵۴, p=۰/۰۰۰، η²=۰/۲۶۰) عملکرد به طور معناداری بهتری نسبت به گروه کنترل داشت. اندازه اثر محاسبه شده نشان دهنده تأثیر قوی مداخله آموزشی بود. این یافته ها تأیید می کند که استفاده از کلاس گوگل می تواند روشی مؤثر و کارآمد در بهبود مهارت آموزی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان باشد.

مقاله حاضر با هدف بررسی کاربرد مدل های هوش مصنوعی در برنامه ریزی آموزشی و پیش بینی عملکرد تحصیلی دانشجویان و بهینه سازی یادگیری شخصی سازی شده انجام شده است. مقایسه میان شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون خطی به منظور شناسایی مدل بهینه در تحلیل داده های آموزشی صورت گرفته است. این پژوهش از نوع کمی و با روش تحقیق تحلیلی-مقایسه ای انجام شده است. داده های آموزشی از سیستم مدیریت یادگیری  استخراج و برای تحلیل آن ها از رگرسیون خطی و شبکه عصبی مصنوعی استفاده شده است. شاخص های ضریب تعیین ، میانگین خطای مطلق و  ریشه میانگین مربعات خطا به منظور ارزیابی دقت و تعمیم پذیری مدل ها مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان داد که شبکه عصبی (با ضریب تعیین 88/0) در مرحله آزمون، دقت بالاتری نسبت به رگرسیون خطی (با ضریب تعیین 75/0) دارد و توانسته روابط پیچیده بین متغیرهای آموزشی را بهتر شناسایی کند و نشان دهنده دقت بیشتر این مدل در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانشجویان و بهینه سازی برنامه ریزی آموزشی است. این پژوهش نشان می دهد که شبکه های عصبی مصنوعی به عنوان ابزارهای تحلیلی قدرتمند، توانایی بالایی در بهینه سازی فرآیندهای برنامه ریزی آموزشی دارند. با این حال، استفاده مؤثر از این مدل ها نیازمند داده های کافی، تنظیمات بهینه و زیرساخت های محاسباتی مناسب است. پیشنهاد می شود که دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی از مدل های یادگیری ماشینی در تحلیل کلان داده های آموزشی بهره ببرند و سامانه های مدیریت یادگیری را با فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی تجهیز کنند. همچنین، افزایش آگاهی و آموزش اساتید درباره کاربردهای هوش مصنوعی در برنامه ریزی آموزشی و یادگیری شخصی سازی شده می تواند به بهبود کیفیت آموزش و کاهش نرخ افت تحصیلی کمک کند.

پژوهش حاضر با هدف کاربرد مدل طراحی آموزشی چهار مؤلفه ای برای آموزش درس کارورزی به منظور پرورش مهارت تدریس(طراحی،اجرا،ارزشیابی) در دانشجو معلمان و مقایسه اثربخشی آن با روش آموزشی رایج درس کارورزی انجام شد . این پژوهش با توجه به اهداف پژوهش جزء پژوهش های کاربردی بوده و به جهت گردآوردی داده ها جزء تحقیقات شبه آزمایشی قرار می گیرد. در پژوهش حاضر از طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه استفاده شده است. جامعه آماری کلیه دانشجومعلمان ترم 8 دانشگاه فرهنگیان در استان مازندران در سال تحصیلی 1401-1400می باشد . برای نمونه گیری از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی استفاده شد. یک دوره آموزشی 16 جلسه ای با رویکرد تکلیف محور و بر اساس مدل چهار مولفه ای، طراحی و برای دانشجو معلمان اجرا گردید. بعد از پایان اجرای دوره آموزشی به منظور سنجش اثربخشی مدل چهار مولفه ای در کسب مهارت تدریس(طراحی، اجرا ، ارزشیابی) در مقایسه با محیط های آموزشی رایج کارورزی در دانشجو معلمان، از یک ابزار محقق ساخته و استاندارد شده استفاده گردید و دو گروه آزمایش و کنترل از نظر میزان اثربخشی فرایند تدریس با یکدیگر مقایسه شدند . نتایج آماری نشان دهنده اختلاف معنی دار میانگین متغیرها بین دو گروه کنترل و آزمایش و حاکی از این بود که کاربرد آموزش تکلیف محور و مدل چهار مولفه ای طراحی آموزشی در کسب مهارت تدریس (طراحی، اجرا، ارزشیابی) توسط دانشجومعلمان موثر است.

هدف از انجام پژوهش حاضر، ساخت و اعتباریابی ابزاری برای سنجش اثربخشی فرایند تدریس دانشجو معلمان در درس کارورزی ۴ بود. پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع ابزارسازی است. جهت طراحی ابزار موردنظر، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. ابتدا سرفصل ها و درس نامه های موجود کارورزی ۴ در دانشگاه فرهنگیان مورد تحلیل قرار گرفت و کدهای معنایی که دربردارنده ی مفهوم اثربخشی تدریس در حیطه های مختلف آن (طراحی، اجرا، ارزشیابی) بودند انتخاب شدند. ۶۶ واحد معنایی استخراج گردید و بعد از اخذ نظرات متخصصان و اعمال اصلاحات، ۶۶ گویه به ۵۶ گویه تقلیل پیدا کرد. در اجرای مقدماتی، ابزار موردنظر در میان نمونه ای ۴۲ نفری اجرا و سؤال هایی که نیاز به بازنگری داشت اصلاح شد و در نهایت در مرحله بعد ۳۸۴ نفر از دانشجو معلمانی که درس کارورزی ۴ را در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ به پایان رسانده بودند به تکمیل پرسش نامه پرداختند. روایی محتوایی پژوهش توسط ده تن از اساتید صاحب نظر و روایی سازه ی آن به وسیله ی تحلیل عاملی بررسی گردید. بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس ۵۶ گویه در ۴ عامل قرار گرفتند که این چهار عامل در مجموع ۶۱.۵۷۴ درصد از واریانس کل نمرات را تبیین می کنند. شایان ذکر است که نتایج تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم و ضرایب آلفای کرونباخ از ساختار ۴ عاملی ۵۶ گویه ای ابزار حمایت کرده و روایی و پایایی آن را تأیید نمودند.