مطالب

بر اساس گزارشات منابع رسمی‘ شهر تهران با آلودگی هوای بیش از 20 برابر حد مجاز‘ یکی از آلوده ترین شهرهای جهان بشمار می آید. با توجه به اهمیت موضوع‘ در این مقاله سعی شده تا تأثیر موقعیت و ساختار جغرافیایی و توپوگرافیک شهر تهران و همچنین نقش عوامل اقلیمی چون باد‘ باران مه و اینورژن بر آلودگی هوای تهران بررسی گردد.

۴۸۰۸۶۸.

تحلیلی از جایگاه شهرهای جدید در نظام روند شهرنشینی اصفهان

نویسنده: کرامت الله زیاری

منبع: پژوهش های جغرافیایی ۱۳۷۷ شماره ۳۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی جغرافیا جغرافیای انسانی جغرافیای شهری

تعداد بازدید : ۱۹۸۶ تعداد دانلود : ۱۰۸۶

در این مقاله جایگاه 4 شهر جدید اصفهان شامل شاهین شهر‘ پولادشهر‘ بهارستان و مجلسی در نظام رون شهرنشینی اصفهان مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد. در ابتدا با ترسیم وضعیت 4 شهر کشور‘ جایگاه شهر اصفهان در نظام سلسله مراتبی کشور تعیین و سپس با ارائه مدل ‘ چگونگی نظام سلسله مراتبی 40 شهر استان اصفهان ترسیم و در آن جایگاه شهرهای جدید اصفهان مشخص می شود. در بخش دیگری از مقاله با استفاده از مدل مرتبه – اندازه‘ نظام سلسله مراتبی شهرهای اصفهان با در نظر گرفتن شهرهای جدید تعیین می گردد. سرانجام با ترسیم هرم شهری و هرم جمعیتی شهری استان به چگونگی جایگاه شهرهای جدید در نظام و روند شهرنشینی استان پرداخته می شود. در مجموع جایگاه شهرهای جدید اصفهان در تمام دوره های آماری مرتباً تغییر نموده و شکاف در سلسله مراتب شهری اصفهان وجود دارد. به نحوی که شهرهای جدید نتوانسته اند جایگاه واقعی و مورد انتظار را کسب نمایند.

۴۸۰۸۶۹.

ایران‘ خاستگاه قنات (کاریز) و منشاء گسترش آن در جهان

نویسنده: پرویز کردوانی

منبع: پژوهش های جغرافیایی ۱۳۷۷ شماره ۳۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی جغرافیا جغرافیای طبیعی جغرافیای آبها

تعداد بازدید : ۱۸۲۲ تعداد دانلود : ۱۴۴۱

در سالهای اخیر‘ چینی ها ادعا کرده اند که قنات (کاریز) اختراع آنان و چین‘ خاستگاه قنات است و این فن دستیابی به آب زیرزمینی‘ از این کشور به دیگر ممالک جهان انتشار یافته‘ اما نگارنده‘ به ویژه با استفاده از منابع خارجی و بالاخص از کتاب آقای گوبلو‘ طی این مقاله ثابت می کند که قنات اختراع ایرانیان است و دهها قرن هم قدمت دارد‘ در حالی که چینی ها فن حفر قنات را تازه حدود 200 سال پیش از ایرانیان آموخته اند.

۴۸۰۸۷۰.

ارزیابی سیاست سکونتگاه های مرکزی در برنامه ریزی و توسعه نواحی روستایی

نویسنده: محمدرضا رضوانی

منبع: پژوهش های جغرافیایی ۱۳۷۷ شماره ۳۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی جغرافیا جغرافیای انسانی جغرافیای روستایی

تعداد بازدید : ۱۰۱۶ تعداد دانلود : ۶۷۹

یکی از خط مشی های مهم در برنامه ریزی و توسعه سکونتگاه های روستایی‘ سیاست سکونتگاه های مرکزی است که در آن تقویت سکونتگاه های مرکزی و مراکز روستایی و تجهیز سلسله مراتبی آنها مورد تأکید می باشد. این خط مشی در چند دهه گذشته بعنوان خط مشی غالب‘ در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه بکار گرفته شده است. از آنجایی که در این خط مشی تنوع زیادی از لحاظ تعداد‘ اندازه‘ عملکرد و سلسله مراتب سکونتگاه های مرکزی وجود دارد‘ استفاده از آن در شرایط متفاوت جغرافیایی‘ اقتصادی و اجتماعی – فرهنگی امکان پذیر است. در مجموع این خط مشی بعنوان سیاست مفید در برنامه ریزی و توسعه سکونتگاه های روستایی قلمداد می شود.

۴۸۰۸۷۱.