پژوهش های کیفی در برنامه درسی
پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره 5 پاییز 1403 شماره 16 (مقاله علمی وزارت علوم)
مقالات
حوزههای تخصصی:
هدف از انجام این تحقیق ارائه الگوی دانش فرهنگی مورد نیاز معلمان مقطع ابتدایی استان است. رویکرد پژوهش کیفی و از روش گرندد تئوری استفاده شد. میدان پژوهش شامل اساتید دانشگاه فرهنگیان کرمان، معلمان ابتدایی استان است. در این پژوهش به منظور دستیابی به اطلاعات عمیق ، با 13 نفر ازافراد صاحب اطلاع مصاحبه بعمل آمد. تجزیه و تحلیل اطلاعات در نرم افزار Maxqda و از طریق مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. برای سنجش پایایی الگوی طراحی شده از محاسبه پایایی شاخص ثبات استفاده شد که این شاخص برابر 80 درصد شد و پایایی کدگذاری تایید شد. نتایج تحقیق 94 کد باز از میان 282 مفهوم و 20 مقوله اصلی از یافته ها منجر شد. مقوله ها شامل شناخت ادبیات بومی، شناخت جامعه محلی، شناخت تاریخ و جغرافیای محلی، شناخت شیوه های کسب و کار محلی، شناخت هنر های بومی، شناخت بازی ها و سرگرمی های محلی، شناخت غذاهای بومی و تاثیر آن در مزاج و یادگیری، شناخت صنایع دستی، بومی گزینی معلمان، الزامات قانونی، مذهب، آداب و رسوم، برنامه درسی متمرکز و حجم زیاد محتوا، مدرنیزاسیون و فرهنگ بومی، توسعه دانش و مهارت معلمان در زمینه طراحی درسی بومی و اجرای ان، اختصاص دوره ضمن خدمت ، مهارت معلمان در شناخت و استفاده از لهجه محل خدمت و استفاده از آن، حفظ و توسعه فرهنگ بومی، هویت یابی فرهنگی تاریخی و اثربخشی فرایند یاددهی یادگیری است. در نهایت، الگوی دانش فرهنگی معلمان مقطع ابتدایی استان کرمان استخراج شد.
تعلیمات دینی نابارور در دوره دوم متوسطه(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف پژوهش حاضر شناسایی موارد نابارور در تعلیمات دینی دوره دوم متوسطه بود. روش تحقیق پیمایش کیفی و مشارکت کنندگان آن 48 دانش آموز دوره دوم متوسطه شهر قم در رشته علوم انسانی بودند. داده ها از طریق مصاحبه جهت دار و قاعده مند جمع آوری شد. یافته ها نشان داد تعلیمات دینی دارای مطالبی تکراری (هدف آفرینش، معاد، نماز، روزه، بعثت و استعمار)، کلیشه ای (ضرورت معاد، تفاوت انسان و حیوان، حجاب و آزادی، خواستگاری دختر از پسر، حکومت اسلامی، جنگ عقیده، توبه اجتماعی، پاکی و صافی قلب نوجوان در عشق به خدا)، پیچیده و غیرقابل فهم (فشار قبر، قضا و قدر الهی، و غیبت امام زمان، شرک در جهان امروز، موسیقی حلال، سنت املاء و استدراج)، متعارض (چگونگی خلقت انسان)، بی تفاوت به جنسیت (ویژگی ها و نقش های جنسیتی، آمادگی در ازدواج، زمینه سازی ظهور، عزت نفس، زمینه های گناه)، غیرکاربردی در زندگی فردی و اجتماعی (امیدزدایی در آخرت، معرفی جمهوری های لیبرال، سوسیالیستی و دموکراتیک، وضعیت اروپا در قرون وسطی، زمینه های پیدایش تمدن جدید)، کلی و جزئی غیرضرور (موانع رسیدن به هدف، وضعیت انسان در برزخ، رعایت حجاب در دیگر ادیان الهی، کم توجهی به اصل وجود امام، احکام ازدواج موقت، اثبات وجود خدا، رهایی از شرک، اختیار)، کم توجه به درگیری ذهنی (آخرت و حالات انسان در آن، رانده شدن شیطان از درگاه الهی، علل فرستادن پیامبران متعدد، صلح امام حسن(ع) با معاویه، فلسفه عمل به احکام الهی، چگونگی افول جدی تمدن اسلامی) است که همه مصادیقی از ناباروری هستند. تداوم این وضعیت می تواند منجر به کاهش علاقه، افت درونی سازی مفاهیم دینی و تضعیف روند شکل گیری و تعالی هویت دینی شود.
تدوین الگوی مطلوب آموزش در دوره ابتدایی مبتنی بر رویکرد تلفیقی استیم(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی مطلوب آموزش در دوره ابتدایی مبتنی بر رویکرد تلفیقی استیم می باشد. پارادایم این پژوهش کیفی است. روش انجام این پژوهش، تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاسی است. جامعه این پژوهش شامل کلیه منابع، اعم از مقالات و پژوهش های لاتین صورت گرفته در زمینه استیم از سال 2010 تا 2023 می باشد که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و با توجه به معیارهایی چون میزان اعتبار پایگاه اطلاعاتی منتشرکننده اثر، ارتباط منبع با عنوان پژوهش، به روز و جدید بودن منابع، میزان مورد استناد قرار گرفتن آنها و...، حدود 25 مقاله به عنوان نمونه پژوهش حاضر انتخاب گردید. داده های پژوهش، بوسیله نرم افزار تحلیل داده های کیفی، MAXQDA، نسخه 2018، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، که پس از استخراج مقولات اصلی، فرآیند کدگذاری انجام شد. بدین ترتیب، مختصات عناصر اصلی یعنی هدف، محتوا، روش و ارزشیابی این رویکرد بدست آمد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که در محور اهداف، این رویکرد به دنبال یکپارچه سازی، تلفیق و کاربردی ساختن دانش به منطور تربیت یادگیرندگانی مادام العمر، خلاق و دارای مهارت حل مسئله برای مواجهه مؤثر با چالش های پیش رو می باشد. محتوا درقالب تلفیقی از حیطه های تشکیل دهنده استیم و به صورت زمینه محوری و کاربردی انتخاب می گردد. این رویکرد، از روش های فعال و مبتنی بر سازنده گرایی پیروی کرده و در ارزشیابی نیز بر کسب اطلاعات از منابع چندگانه و توجه توأمان به فرایند و محصول تأکید دارد. با توجه به اطلاعات بدست آمده درباره چهار عنصر فوق، در نهایت، الگوی مطلوب آموزش در دوره ابتدایی مبتنی بر رویکرد تلفیقی استیم تدوین شد.
مطالعه تطبیقی شیوه های بکارگیری فناوری های نوین آموزشی در دانشگاه های مجازی و الکترونیکی ایران و برخی کشورهای آسیایی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف این پژوهش «مطالعه تطبیقی شیوه های به کارگیری فناوری های نوین آموزشی در دانشگاه های ایران و سایر کشورهای آسیایی» بود. پژوهش کیفی و با شیوه توصیفی- تطبیقی انجام شد. حوزه پژوهش شامل دانشگاه های ایران، که از سیستم آموزش از راه دور و مجازی و آموزش های الکترونیکی و فناوری های نوین بهره برده اند و همچنین، دانشگاه های باز جهان از جمله ژاپن و چین، دانشگاه ایندیراگاندی هند، دانشگاه ملی هند، دانشگاه ای پی یو مالزی، دانشگاه علامه الاقبال پاکستان، دانشگاه ترباکا اندونزی، دانشگاه مجازی سنگاپور و دانشگاه آنادولو ترکیه در سال 1402 بود. روش نمونه گیری، به شیوه هدف مند بود. معیار انتخاب این کشورها، دانشگاه های برگزارکننده آموزش از راه دور بوده است. واحد تحلیل "فناوری های مورد استفاده" بود. جمع آوری اطلاعات از طریق فیش برداری بود. تحلیل و مقایسه اطلاعات بر اساس روش جرج بردی در چهار مرحله توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه انجام شد. یافته ها نشان داد، شیوه های به کارگیری فناوری های نوین آموزشی در دانشگاه های مجازی ایران، بصورت سیستم مدیریت یادگیری، ابزارهای سیار و به طور محدود دوره های موک است و در دانشگاه های آسیایی متاورس و هوش مصنوعی را هم دربر می گیرد. فناوری های نوین آموزشی در دانشگاه های ایران و دانشگاه های آسیایی از نظر به کارگیری سیستم مدیریت یادگیری، شباهت و از نظر امکانات و ابزارهای آموزشی تفاوت دارند. ضعف زیرساخت های فناوری ایران، مانند سرعت اینترنت، کمبود سخت افزارهای جدید و با کیفیت، تجربه کم مدرسان نسبت به دانشگاه های آسیایی چشم گیر است.
سنتز پژوهشی چالش های بومی سازی برنامه های درسی و راهکارهای پیش رو(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
advancing issues of localization, it has been shown that curriculum localization faces enormous challenges. Therefore, the present study was conducted to identify the challenges of localization of curricula at home and abroad. The present study is of qualitative type and synthesis research method. The inclusion criteria of researchers in this study were related to the researcher's goal and localization of curricula between 1376-1386 and 2000-2019. Coding method was used to analyze the data. It has been found that localization of their food programs with severe challenges such as, global challenge, teacher training, quality quality, design, execution, lack of time facilities and language challenge and electronic drawing containing subculture culture and ethnic diversity in It is Iran. In addition to synthesis, proposed solutions to address these challenges are also providedadvancing issues of localization, it has been shown that curriculum localization faces enormous challenges. Therefore, the present study was conducted to identify the challenges of localization of curricula at home and abroad.
تحلیل محتوای تصاویر زیست شناسی کتاب های علوم تجربی متوسطه اول بر اساس ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به روش آنتروپی شانون(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف اصلی پژوهش حاضر تحلیل محتوای تصاویر بخش زیست شناسی کتاب های علوم تجربی دوره اول متوسطه بر اساس ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به روش آنتروپی شانون است. این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت دار است. جامعه آماری پژوهش، کتب درسی علوم تجربی دوره اول متوسطه (1402-1401) و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (1390) است. با توجه به ماهیت موضوع و محدودیت جامعه پژوهش، نمونه گیری انجام نشد و کل جامعه مورد مطالعه قرار گرفت. بنابر یافته های پژوهش از مجموع فراوانی 170 تصویر موجود در محتوای زیست شناسی کتاب ها، بیش ترین میزان توجه به ساحت « تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی» و کمترین میزان توجه در کتاب پایه هشتم به ساحت « تربیت اجتماعی و سیاسی» و در کتاب پایه نهم به ساحت های تربیت « اعتقادی، عبادی، اخلاقی» و « علمی و فناوری» است. کتاب پایه هفتم، تنها به چهار ساحت از ساحت های شش گانه پرداخته است. در بازنگری این کتاب، توجه به دو ساحت تربیتی « اقتصادی و حرفه ای» و « علمی و فناوری» به علت اهمیت موضوع ضروری به نظر می رسد. همچنین روش آنتروپی شانون نشان داد بیش ترین و کمترین ضریب اهمیت به ترتیب مربوط به ساحت « تربیت علمی و فناوری» و ساحت « تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی» است.