جواد پورکریمی

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت موجود حکمرانی مطلوب آموزش و پرورش در سطح ملی انجام شد. روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان ستادی و صفی نظام آموزش و پرورش کشور بودند که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای(خوشه های استانی) تعداد 3434 نفر انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه حکمرانی آموزش و پرورش با مولفه های: پاسخ گویی، قانون مداری، شفافیت، مسئولیت پذیری، کنترل فساد؛ کارایی و اثربخشی؛ مشارکت و تمرکززدایی؛ وفاق عمومی، عدالت و برابری، اخلاق مداری؛ دانایی محوری و توانمندسازی استفاده شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت و ضریب آلفای بدست آمده نشان از پایایی قابل قبول دارد. روایی ابزار مورد استفاده با استفاده از روایی سازه (تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم) بررسی شد و نتایج، نشان از تایید روایی ابزار دارد. یافته های پژوهش نشان داد وضعیت موجود حکمرانی آموزش و پرورش به صورت معنی دار پایین تر از سطح متوسط قرار دارد. در میان مولفه های حکمرانی مطلوب، صرفاً مؤلفه مسئولیت پذیری و مؤلفه اخلاق مداری در سطح متوسط قرار داشت. نتایج آزمون فریدمن نیز نشان داد اهمیت مولفه های: مسئولیت پذیری؛ اخلاق مداری؛ مشارکت؛ کارایی؛ قانون مداری؛ وفاق عمومی؛ تمرکززدایی؛ پاسخگویی؛ اثربخشی؛ دانایی محوری؛ کنترل فساد؛ شفافیت؛ عدالت و برابری و توانمندسازی به ترتیب از اهمیت برخوردار می باشند.

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مرتبط با اجرای رویکرد یادگیری مشارکتی در محیط الکترونیکی می باشد. روش پژوهش ازنظر هدف کاربردی و از منظر گردآوری یافته ها، کیفی از نوع پدیدارشناسی بوده است. به منظور گردآوری یافته ها از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده و یافته های پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوی موردبررسی قرارگرفته است. میدان پژوهش شامل کلیه متخصصان حوزه یادگیری مشارکتی و الکترونیکی که دارای تجارب زیسته در این زمینه بوده اند و با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند درمجموع با 15 نفرمصاحبه صورت پذیرفت. به منظور بررسی میزان اعتبار پژوهش از روش توافق بین دو کدگذار ( که با مقدار کاپا 87/ )مورد تأیید قرار گرفت. نتایج تحلیل یافته های پژوهش منجر به شناسایی 14 مقوله شده که در قالب 3 مؤلفه دسته بندی گردید. مؤلفه های اصلی شامل: عوامل مرتبط با مدرس، یادگیرنده و دانشگاه (به عنوان یک نهاد) و مقوله های شناسایی شده عبارت اند از: فرهنگ اجرای رویکرد مشارکتی در محیط الکترونیکی، تأمین منابع مالی موردنیاز برای اجرای رویکرد مشارکتی ، توانمندسازی سرمایه های انسانی برای محیط الکترونیکی، تأمین فناوری های مرتبط با اجرای رویکرد مشارکتی در محیط الکترونیکی، وجود نظام پشتیبانی در محیط الکترونیکی، پذیرش مسئولیت یادگیری توسط یادگیرندگان، وجود باورهای انگیزشی یادگیرندگان، وجود توانایی خلاقیت و حل مسئله در یادگیرندگان، وجود باورهای مثبت به یادگیری مشارکتی در یادگیرندگان، تسلط یادگیرندگان به ابزارهای فناورانه به منظور اجرای یادگیری مشارکتی در محیط الکترونیکی، تسلط مدرسان بر دانش تخصصی، ویژگی های روان شناختی مدرسان متناسب با محیط الکترونیکی، آشنایی مدرسان با الزامات طراحی و پیاده سازی رویکرد مشارکتی در محیط الکترونیکی و درنهایت راهبری کلاس درس با رویکرد مشارکتی در محیط الکترونیکی.

مطالعه حاضر با هدف ارائه الگوی حکمرانی در محیط های متلاطم صورت گرفته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شده است. بدین منظور، روش هشت مرحله ای هوون (2013) اتخاذ گردیده است. براین اساس، کلیه اسناد علمی منتشرشده در ده سال اخیر، به تعداد 535 سند علمی که در 7 پایگاه خارجی و 2 پایگاه داخلی یافت شدند مورد تحلیل قرار گرفتند، این پایگاه ها شامل: گوگل اسکالر، اشپرینگر؛ امرالد؛ ساینس دایرکت؛ پاب مد؛ سیج؛ ایرانداک و نورمگز می باشند. درنهایت، 27 سند علمی پس از واکاوی عناوین، روش پژوهش و یافته ها، گزینش و تحلیل شد. تحلیل یافته ها با روش تحلیل تم انجام گرفته و به منظور کنترل کیفیت پژوهش از بازخوردهای خبرگان در گام های پژوهش استفاده شده است. علاوه بر این، از ابزار برنامه مهارت های ارزیابی حیاتی (CASP)، به منظور کنترل کیفیت اسناد علمی برگزیده جهت تجزیه وتحلیل و همچنین تامین کیفیت یافته های مطالعه حاضر استفاده گردید. براساس یافته ها، الگوی حکمرانی در محیط های متلاطم، 62 مضمون اولیه و 13 مضمون ثانویه شامل هم افزایی و مشارکت، پویایی و انطباق پذیری، ارتباطات و تعاملات، دانش محوری، نظارت و کنترل، راهبرد اقتضایی، انسجام و یکپارچگی، شفافیت، قانون محوری، مسئولیت پذیری و پاسخگویی، عدالت محوری، سرمایه اجتماعی، ظرفیت سازی شناسایی گردید که مضامین اصلی الزامات کارکردی، الزامات مدیریتی، الزامات قانونی، الزامات اخلاقی و الزامات توسعه ای را تشکیل می دهند.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگی های رهبری منابع انسانی نسل زد انجام شده است. این پژوهش کاربردی و رویکرد کیفی و شیوه فراترکیب انجام شد. مراحل پژوهش با استفاده از مراحل فراترکیب سندولوسکی و بارسو (۲۰۰۷) نگاشته شده است. اسناد یافت شده از ۲۰۱۶ الی ۲۰۲۴ که جمعا ۴۱۱ منابع است، با غربالگری مبتنی بر عنوان و سپس مبتنی بر چکیده و محتوا، به ۲۶ سند علمی تقلیل پیدا کرد. در نهایت تمامی ۲۶ مقاله پژوهشی مورد تحلیل مضمون قرار گرفت. پژوهش های بررسی شده، هر یک از منظری به رهبری منابع انسانی نسل زد پرداخته اند که در پژوهش حاضر تحت عنوان شایستگی های رهبری، دسته بندی شده است. این شایستگی ها شامل ۹ مولفه : شایستگی های رهبری، شایستگی های رفتاری، شایستگی های فردی، شایستگی های سازمانی، شایستگی های توانمندساز، شایستگی های فناورانه، شایستگی های کارگروهی، شایستگی های اخلاقی و شایستگی های فکری است که در مجموع دارای ۴۴ زیرمولفه هستند که می توان به مربیگری و حمایتگری، مهارت ارتباطی، انعطاف پذیری، ایجاد فضای مشارکتی و ارائه بارخوردهای سازمانی، ایجاد زمینه رشد حرفه ای کارکنان، استفاده از فناوری های نوین اداری، پرورش خلاقیت و نوآوری اشاره کرد. بر اساس یافته ها، رهبران سازمان برای مواجهه با نسل زد و ایجاد محیطی آرام و رو به رشد باید دارای شایستگی های ضروری باشند. این شایستگی ها به ایجاد سازمانی مطابق با نیازهای نسل نو کارکنان و همچنین نیازهای سازمان مبنی بر رشد و بقا در بازار کار کمک می کند.