«بازی جدید» یا «زمین جدید بازی»؛ تحلیل انتقادی گفتمان بهره وری در نظام تربیتی ایران (نقد سند تحول بنیادین)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اندیشه های نوین تربیتی دوره ۲۱ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱
155-166
حوزههای تخصصی:
در نظام آموزش و پرورش، بهره وری تابع نوآوری خلاقانه است و هدف از تدوین مقاله بیان این نکته است که نوآوری خلاقانه معطوف به بهره وری با تغییر در نگاه دست اندرکاران نظام تربیتی به مسئله تفکر حاصل می گردد. سه گفتمان نوآوری که شامل تغییر در محصول، فرایند و ساختار می باشد، از دهه های گذشته در ایران مورد توجه قرار گرفتند و با تدوین سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز تلاش های گسترده ای در راستای اعمال اصلاحات نوآورانه با هدف افزایش بهره وری به عمل آمده است، اما در نظام تربیتی ایران، بهره وری، روند افزایشی نداشته است. این مقاله به روش تحلیل مفهوم، نومفهوم پردازی، تحلیل انتقادی سند تحول و در نهایت استنتاج دلالت هایی برای نظام تربیتی تدوین شده است. یافته ها حاکی از آن است که در نظام تربیتی ایران یکی از موانع اصلی ایجاد نوآوری های خلاقانه، نوع نگاه به تفکر و به تبع آن دانش برآمده از آن تفکر است. در واقع این نوع نگاه ما به تفکر است که کم و کیف نوآوری را تعیین می کند. نتیجه نشان می دهد یکی از دلایل اصلی ناکام ماندن تلاش های معطوف به نوآوری در چند دهه اخیر، می تواند حاکمیت تفکر خطی و دانش منتج از آن بر سیاست گذاری های تربیتی ایران باشد. تلاش هایی که بیشتر به تغییر بازی در زمین ثابت و دارای مناسبات خطی، معطوف بوده است؛ در حالی که نوآوری خلاقانه نه به معنی تغییر بازی در زمین ثابت، بلکه ایجاد زمین بازی جدید است که این امر با بازنگری در گفتمان تدوین اسناد بالادستی امکا ن پذیر خواهد بود.