خدیجه عزیزی

هدف: کارآفرینی یکی از عوامل کلیدی در توسعه اقتصادی و شاخص اساسی در توسعه جوامع روبه رشد است. آنچه که کارآفرین را به آغاز فعالیت کارآفرینی ترغیب می کند، انگیزه کارآفرینی است. انگیزه کارآفرینی فرایند تبدیل یک فرد عادی به یک فرد کارآفرین است که می تواند فرصت هایی را ایجاد کند و در به حداکثر رساندن ثروت و توسعه اقتصادی کمک کند. هدف این پژوهش شناسایی و طبقه بندی انگیزه های کارآفرینان می باشد. طراحی/ روش شناسی/ رویکرد: این پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و با استفاده از یک ماتریس شش سلولی در دو مؤلفه جهت انگیزه (کشش یا فشار) و منبع انگیزه (اقتصادی، روان شناختی یا اجتماعی) انجام شده است. یافته های پژوهش: بر اساس ماتریس شش سلولی بیشترین فراوانی انگیزه های شناسایی شده عبارت است از: انگیزه های کششی روان شناختی با 61 درصد، انگیزه های کششی اقتصادی با 1/21 درصد، انگیزه های کششی اجتماعی با 2/6 درصد، انگیزه های فشاری روان شناختی با 25/9 درصد، انگیزه های فشاری اجتماعی 2 درصد و انگیزه های فشاری اقتصادی 5/0 درصد توزیع انگیزه ها را نشان می دهد. محدودیت ها و پیامدها: بافت فرهنگی و ویژگی های جمعیت شناختی کارآفرینان در این مطالعه تفکیک نشده است. پیامدهای عملی: با توجه به این که کارآفرینان یکی از مؤثرترین نیروی بالقوه اقتصادی محسوب می شوند شناسایی و طبقه بندی انگیزه های آنان و تمرکز و تقویت این انگیزه ها در برنامه های سیاست گذاران و برنامه ریزان سبب توسعه اقتصادی و اجتماعی خواهد شد. ابتکار یا ارزش مقاله: بر اساس الگویی جدید انگیزه های کارآفرینان در دو مؤلفه جهت انگیزه (کشش یا فشار) و منبع انگیزه (اقتصادی، روان شناختی یا اجتماعی) طبقه بندی شده است. نوع مقاله: مقاله مروری

هدف: هدف این پژوهش تحلیل راهبردی دفتر ارتباط با جامعه دانشگاه رازی به عنوان یکی از مهم ترین کانال های ارتباطی بین دانشگاه و جامعه جهت توسعه کارآفرینی در جوامع دانش بنیان است. روش شناسی: در این پژوهش از رویکرد ترکیبی (SWOT-AHP) استفاده شد که در ﺑﺨﺶ کیفی از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﯿﺮی ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ و ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﺮﻓﯽ مصاحبه با خبرگان تا اﺷﺒﺎع ﻧﻈﺮی و در ﺑﺨ ﺶ کمی ﻧﯿ ﺰ برای اختصاص ضریب وزنی ﺑﻪ ﻫﺮ یک از ﻋﻮاﻣﻞ SWOT از پرسش نامه ﻣﻘﺎﯾﺴﺎت زوﺟﯽ استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که راهبردهای تهاجمی توسعه محصولات پژوهشی و آموزشی با موضوع توسعه تجارت در بازارچه های مرزی و اولویت دهی به محصولات پژوهشی و آموزشی در زمینه تجارت محصولات کشاورزی و صنعتی در بازارچه های مرزی، راهبردهای محافظه کارانه بازاریابی توانمندی های دانشگاه به فعالان و مجامع بخش کشاورزی، صنعت و بازنگری سیاست جذب و ارتقاء اساتید با رویکرد صنعت محور، راهبردهای رقابتی توسعه تعاملات گفتمانی بین صنعت و دانشگاه، بازنگری نظام انگیزشی هیئت علمی و افزایش حساسیت محیطی نظام تصمیم گیری دانشگاه و راهبردهای تدافعی سیاست گزینشی برای حمایت از اساتید باانگیزه و یا دارای ارتباط با صنعت و بودجه بندی امکانات و منابع دانشگاه و دفتر، در مواجهه با مشکلات محیطی نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش زمانی که سه رکن دولت، صنعت و دانشگاه نقش خود را به درستی ایفا کنند، ایجاد ارتباط مؤثر و کارآمد بین صنعت و دانشگاه امکان پذیر خواهد بود. شرایط محیطی کلان اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور نقشی اساسی در برقراری این ارتباط دارد.

افزایش روزافزون استفاده از انرژی های تجدیدناپذیر با انتشار آلاینده ها و گسترش مشکلات زیست محیطی، ضرورت توسعه و به کارگیری فناوری انرژی های تجدیدپذیر را الزامی ساخته است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل بومی پذیرش فناوری انرژی های تجدیدپذیر در میان عشایر استان کرمانشاه با رویکرد کارآفرینی سبز به روش داده بنیاد انجام پذیرفته است. جامعه موردمطالعه مطلعان کلیدی در استان کرمانشاه، ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته و روش نمونه گیری به صورت هدفمند می باشد. نتایج نشان داد مؤلفه های اصلی برای پذیرش این فناوری ها شامل محیط زیستی - اکولوژیکی (کاهش خسارت های محیط زیستی و عدم آلودگی های محیط زیستی)، اقتصادی - مالی (هزینه زیاد استفاده از انرژی های تجدیدناپذیر، صرفه جویی های اقتصادی، افزایش درآمد به واسطه راه اندازی کسب وکارهای دیجیتالی و مزایای اقتصادی انرژی های تجدیدپذیر)، فرهنگی - رفتاری (اشاعه فرهنگ استفاده از فناوری، تمایل به تغییر وضع موجود به مطلوب و درک سودمندی فناوری)، فنی - تخصصی (اطمینان از عملکرد پنل ها، استهلاک پایین تجهیزات، ایمنی و سازگاری بالا، سهولت در استفاده و دسترسی آسان)، پشتیبانی - حمایتی (تخصیص کمک های مالی و وام های کم بهره، حمایت فنی از تجهیزات و یارانه های دولتی)، نهادی - قانونی (اقدام در راستای حمایت از قوانین برخورداری عدالت اجتماعی، تنظیم قوانین برای ایجاد فضای مناسب برای بخش خصوصی، شفافیت در قوانین حمایتی و تنظیم قوانین زیست محیطی)، رفاهی - امنیتی (افزایش رفاه اجتماعی و افزایش امنیت) و آموزشی - ترویجی (برگزاری کلاس های آموزشی، توسعه ای و آگاهی اطلاع رسانی) هستند. با توجه به یافته های پژوهش در راستای تحقق توسعه پایدار راهبردهای دانشی، تنظیم گری و رفتاری به عنوان پیشنهادهای کاربردی به برنامه ریزان و سیاست گذاران ارائه شده است.

زیست بوم کارآفرینی فناورانه مجموعه پیچیده ای از اجزا و روابط است که امکان ایجاد و رشد شرکت های فناوری جدید را فراهم می سازد. این زیست بوم ها باید به وضوح تعریف و ارزیابی شوند تا به استقرار و توسعه مناسب خود برسند. هدف این پژوهش ترسیم مؤلفه های اصلی زیست بوم کارآفرینی فناورانه دانشگاه رازی برای توسعه چارچوب جامع این زیست بوم و سطح بندی ابعاد اصلی آن است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و باتوجه به ماهیت آن جزء پژوهش های آمیخته (کیفی - کمی) از نوع اکتشافی - متوالی و بر اساس گردآوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی و اسنادی - میدانی می باشد. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه خبرگان کلیدی دارای سابقه مرتبط با موضوع پژوهش است که با 12 مصاحبه اشباع نظری محقق شد. در این پژوهش از روش های تحلیل تم مبتنی بر قیاس و تحلیل تفسیری - ساختاری بهره گرفته شده است. بر اساس نتایج، 14 مؤلفه (حاکمیتی، مدیریتی، ساختار بودجه ای، ساختار نهادی، حمایت های نرم و سخت، اقدامات انگیزشی، مسئولیت پذیری، فعالیت های بازاریابی، شبکه سازی، اطلاع رسانی، الگوسازی، پیوندسازی و ترویج و نگرش) برای ابعاد اصلی زیست بوم کارآفرینی فناورانه در دانشگاه رازی شناسایی شد که ابعاد در سه سطح دسته بندی شدند. ابعاد بازار، سرمایه های مالی، سرمایه های انسانی و حمایت ها در سطح اول، فرهنگ در سطح دوم و سیاست ها در سطح سوم قرار گرفتند.

مدیریت پسماند به دلیل افزایش سریع میزان زباله تولیدشده در نتیجه رشد سریع اقتصادی، توسعه فناوری، رشد جمعیت و مصرف بیش ازحد، به یک موضوع چالش برانگیز جهانی تبدیل شده است. بنابراین، هدف کلی این پژوهش شناسایی ابعاد توسعه کارآفرینی سبز در حوزه مدیریت پسماند شهری در کرمانشاه است که با رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد که به دنبال یک مدل بومی و متناسب با بافت اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... خاص شهر کرمانشاه است؛ انجام شد. جامعه موردمطالعه این پژوهش شامل اعضای هیئت علمی گروه کارآفرینی، کارآفرینان این حوزه و کارشناسان سازمان پسماند شهرداری در کرمانشاه در سال 1402 بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. پس از انجام 12 مصاحبه عمیق انفرادی، اشباع نظری حاصل گردید. یافته های کلیدی نشان داد بهینه سازی سیستم مدیریت پسماند، ایجاد زیرساخت های کارآفرینی سبز، زمینه سازی برای مشارکت مؤثر بخش خصوصی، توانمندسازی نیروی انسانی و مدیریت تخصصی کارآفرینی سبز به عنوان عوامل علی و محرک؛ موقعیت راهبردی کرمانشاه، موانع مالی، نبود قوانین و مقررات الزام آور و ضعف آموزش همگانی به عنوان مؤلفه های عوامل زمینه ای؛ عوامل مداخله گر هم شامل نوسانات بازار و عدم ثبات محیطی بودند که توسعه کارآفرینی سبز در حوزه پسماند شهری در کرمانشاه را تحت تأثیر قرار می دهند. راهبردها شامل: الگوسازی، تقویت نقش مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی، ارتقای فعالیت های بازاریابی، برنامه ریزی استراتژیک، رویکردهای مالی، حمایت های سازمانی و برنامه های آموزشی و ترویجی بودند. پیامدها نیز شامل: منافع اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بودند.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ضرورت های کاربست برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه برای توانمندسازی کارآفرینانه معلولین در مناطق روستایی استان کرمانشاه انجام شد. پژوهش ازنظر هدف کاربردی و از لحاظ روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعات اکتشافی بود. جامعه مورد مطالعه پژوهش را خبرگان دانشگاهی در رشته های کارآفرینی، اقتصاد، مدیریت کسب و کار، روان شناسی و علوم بهزیستی؛ کارشناسان بهزیستی و سازمان های ذی ربط که با امر اشتغال افراد معلول در ارتباط هستند؛ و نیز افراد معلول کارآفرین تشکیل دادند. نمونه گیری به روش نظری و هدفمند و از نوع گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری شدند. روایی پژوهش با استفاده از روش هایی نظیر درگیری طولانی مدت و مشاهده مداوم، انتخاب نمونه های مناسب، گردآوری و تحلیل هم زمان داده ها و بازنگری توسط مشارکت کنندگان در پژوهش، در سال 1403 مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پژوهش نیز، با استفاده از روش پایایی بازآزمون هولستی مورد تأیید قرار گرفت. با استفاده از فرایند کدگذاری باز، 81 کد اولیه، 15 مفهوم اصلی و 6 مقوله در راستای ضرورت های کاربست برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه برای توانمندسازی کارآفرینانه معلولان، احصاء گردید. یافته های پژوهش حاکی از این بود که شش مقوله توجه به تفاوت های فردی افراد معلول، پایداری اقتصادی، کاهش مهاجرت، کاهش فقر و نابرابری اقتصادی، نیاز به برنامه ریزی برای تقویت زیرساخت های محلی و خدماتی، اجرای تعهدات قانونی و بین المللی، تأثیر بحران های طبیعی و اقلیمی و ضرورت بهره گیری از فرصت های شغلی موجود، از ضرورت های کاربست برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه برای توانمندسازی کارآفرینانه معلولان ساکن در مناطق روستایی استان کرمانشاه است. به طور کلی، تقویت آموزش ها و کسب مهارت های فنی و حرفه ای، ایجاد فرصت های کارآفرینانه و شغلی پایدار، تنوع در الگوهای کسب و کار، اجرای اثربخش قوانین حمایتی و توانمندسازی روانی و مهارتی، می تواند در توانمندسازی کارآفرینانه معلولین مناطق روستایی تأثیرگذار باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف شناسایی زمینه های مرتبط با ایجاد الگوی اشتغال پایدار افراد دچار ناتوانی ساکن در مناطق روستایی استان کرمانشاه زیر پوشش برنامه توان بخشی اجتماع محور و ارائه الگوهای شغلی متناسب با نوع ناتوانی انجام شد. روش: پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، کیفی و از نوع اکتشافی بود که با استفاده از رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. جامعه موردمطالعه را خبرگان دانشگاهی، خبرگان اداره بهزیستی و افراد کارآفرین دچار ناتوانی تشکیل دادند. نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی تا حصول قاعده اشباع نظری ادامه یافت. با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق، داده های پژوهش گردآوری شدند. قابلیت اعتبار پژوهش از طریق روشهای درگیری طولانی مدت و مشاهده مداوم، انتخاب نمونه های مناسب، گردآوری و تحلیل هم زمان داده ها و بازنگری توسط مشارکت کنندگان موردتأیید قرار گرفت. قابلیت اعتماد پژوهش، از طریق روش پایایی بازآزمون مورد تأیید قرار گرفت. یافته ها: مقولات شبکه سازی و بازارسازی برای محصولات، راهبری و بهبود مستمر کسب وکار، اجرای مشاوره شغلی بر اساس نوع ناتوانی، ظرفیت سازی روانی و توانمندسازی مهارتی، حمایت مالی و زیرساختی و شناسایی متقاضیان و افراد مستعد اشتغال آفرینی به عنوان مقولات اصلی الگوی توان بخشی اجتماع محور برای اشتغال پایدار افراد دارای ناتوانی، با توجه به نوع ناتوانی گروههای مختلف افراد دچار ناتوانی شناسایی شدند. بحث: ایجاد الگوهای اشتغال پایدار، همکاری همه جانبه خانواده های افراد دچار ناتوانی، جامعه، نهادهای دولتی و غیردولتی را می طلبد. در این راستا، توجه به نیازهای خاص هر فرد ناتوان و شناخت استعدادها و توانمندیهای او، نقش به سزایی در موفقیت برنامه های اشتغال و توان بخشی ایفا می کند.