علی دارابی

رسانه های محلی می توانند نقش نهادی مهمی را در راستای حکمرانی خوب شهری ایفاء کنند؛ که توجه به این موضوع، احتمالا به اثرگذاری بهتر این نهاد میانجی اجتماعی منجر می شود. نوشتار حاضر با این پیش فرض، به مرور نظری ادبیات موجود در رابطه با مفهوم حکمرانی و حکمرانی خوب، در قالب و ارتباطی با مفاهیم دیگر مثل رسانه محلی، کارکردگرایی ساختاری و مسئولیت اجتماعی رسانه، پرداخته است. در واقع مفهوم حکمرانی خوب را که رویکرد جدیدی در اداره امور عمومی است، در قلمرو شهری و با محوریت رسانه محلی سنجیده است. در ادامه با استفاده از نماگرهای احصاء شده از دل مطالعات و کاوش های نظری و با استفاده از روش مصاحبه عمیق و شیوه تحلیل مضمون، از طریق نرم افزار MAXQUDA به سوالات و اهداف مدنظر پرداخته است. در نتیجه کارویژه رسانه محلی را در راستای حکمرانی خوب شهری در ایران را شامل سه مقوله فراگیر (پاسخگوکننده مسئولین، چشم ناظر بر شهر، عامل مردمی در حکمرانی) یافته و راهکارها و پیشنهاداتی را هم در این رابطه عرضه کرده است. خروجی پژوهش حاکی از نقش مستقل و اثرگذار رسانه در حکمرانی است. اگرچه به علت ساختارهای موجود در ایران توانایی رسانه های رسمی برای ابزار مردمی بودن کم است اما در عین حال توان آن در پاسخگونمودن مسئولین بالاست. از طرفی توانمندشدن مردم در کلیت حکمرانی توسط رسانه، خصوصاً توسط رسانه های غیررسمی امکان پذیر است. در نهایت اینکه نقش نظارتی و همیشگی رسانه در پایش محیطی و نظارت اجتماعی، خصوصا درباره مسائل شهری می باشد، که این کارویژه برای رسانه محلی سهل الوصول تر و اساسی تر است.

جنگ تأثیرات مخربی بر میراث فرهنگی و باستانی ملت ها دارد و می تواند منجر به تخریب و نابودی آثار تاریخی، فرهنگی و طبیعی شود. این خسارات نه تنها هویت و تاریخ یک ملت را از بین می برند، بلکه هویت و حافظه جمعی بشریت را نیز مخدوش می کنند. یکی از جنبه های وحشتناک و مخرب جنگ، نابودی آثار و اشیاء ارزشمند باستانی و تاریخی است که هر یک می توانند بازگوکننده بخشی از تمدن و فرهنگ بشریت باشند و متأسفانه به هیچ عنوان خسارات واردشده به آن ها قابل بازگشت نبوده و بسیاری از این آثار طی جنگ های مختلف در سراسر دنیا برای همیشه از بین رفته اند. البته این موضوع، پدیده جدیدی نیست و بشر از روزگار کهن شاهد تخریب آثار و بقایای ارزشمند تاریخی اجداد خود در جنگ های عمدتاً بی حاصل بوده است. نوشتار توصیفی تحلیلی حاضر تلاش دارد در پاسخ به چرایی و چگونگی نابودی میراث فرهنگی و باستانی سرزمین فلسطین خاصه غزه توسط رژیم صهیونیستی اسرائیل نشان دهد که هدف این رژیم از تخریب آثار فرهنگی و باستانی این منطقه محو هدفمند و سیستماتیک هویت فلسطینی و پاکسازی فرهنگی مبتنی بر ایدئولوژی صهیونیسم از یک سو و غارتگری برای تجارت آثار به از بازارهای جهانی از سوی دیگر بوده است

میراث فرهنگی به عنوان یکی از ارکان هویت ملی و حافظه تاریخی ملت ها در شرایط بحران های انسانی و طبیعی همواره در معرض تهدیدهای جدی قرار دارد. جنگ های داخلی، اشغال نظامی، انقلاب های سیاسی، تروریسم و بلایای طبیعی ازجمله عواملی هستند که به تخریب، غارت یا نابودی آثار فرهنگی منجر می شوند. در این میان، تدوین راهبردهای حفاظتی چندلایه و بهره گیری از ظرفیت های بین المللی برای صیانت از میراث فرهنگی ضرورتی انکارناپذیر است. کمیته بین المللی سپر آبی (Blue Shield International) براساس مفاد کنوانسیون ۱۹۵۴م. لاهه و پروتکل های الحاقی آن از سال ۱۹۹۶م. با هدف حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحران فعالیت می کند. این نهاد با همکاری سازمان هایی چون: یونسکو، ایکوم، ایکوموس، ایفلا و ایکا راهبردهایی در زمینه آموزش نیروهای نظامی، تدوین فهرست های اضطراری، مستندسازی و مدیریت مخاطرات فرهنگی ارائه داده است؛ پرسش اصلی پژوهش آن است که، اقدامات کمیته سپر آبی در شرایط جنگی چگونه بر تاب آوری میراث فرهنگی تأثیر گذاشته اند؟ فرضیه اصلی نیز بر این مبناست که تلفیق ظرفیت های داخلی با همکاری های بین المللی، موجب افزایش اثربخشی حفاظت اضطراری در بحران های فرهنگی می شود. روش پژوهش به صورت کیفی و تطبیقی بوده و با تحلیل اسناد معتبر، گزارش های رسمی و مطالعات موردی در چهار کشور منتخب انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اثربخشی اقدامات کمیته سپر آبی به عواملی چون: نوع تهدید، سطح آمادگی داخلی، میزان بهره گیری از فناوری و همکاری بین نهادی بستگی دارد. تجربه اوکراین در استفاده از فناوری های نوین، مصر در پیوند با نهادهای قضایی، و سوریه و عراق در مستندسازی و آموزش محلی، الگوهایی متنوع از حفاظت اضطراری ارائه کرده اند.