مریم ایرجی

شناخت رفتارهای اجتماعی، توان فهم افراد و امکان تعامل مشترک را مهیامی سازد، اما گاهی با اِعمال ترفندهای فریبکارانه از طرف مقابل، این شناخت دست خوش تغییرمیگردد. تحلیل پدیدهٔ اجتماعی فریب با نگاه میان رشته ای امکان فهم بهتر و توانایی بررسی آن را فراهم می سازد. در این مقاله با واکاوی لایه های پنهان متن در یک بستراجتماعی در سطح دو دبیرستان دخترانهٔ شهر تهران، نقش ایدئولوژی فریب در عادی سازی گفتمان مورد بررسی قرارگرفت. مقاله پیش رو حول محور دوهدف اصلی سازمان یافته است:1. تحلیل تکثر گفتمانی شکل گرفته در گفتمان فریب در چارچوب نظری گفتمان انتقادی میشل فوکو 2. بررسی تأثیرعناصر ایدئولوژی و قدرت در شکل گیری گفتمان فریب. بنابراین، ضمن اتخاذ رویکردی کاربردی، کامنت های 233 دانش آموز دبیرستانی 15 تا 17 سال درخصوص فریبکاری مجازی در بستر شبکه های آموزش مجازی که داوطلب ارائه نظرات شان بودند؛ جمع آوری گردید و به تحلیل آنها ازنقطه نظر نقش و تأثیرگذاری عناصر، ایدئولوژی و قدرت در چارچوب نظری فوکو اقدام شد. یافته های مقاله بیانگر آن است که گفتمان فریب با پشتوانهٔ قدرت در فضای مجازی، همانند یک نهاد ایدئولوژیک، دانش آموزان فریبکار را به منظور دست یابی به یک موفقیت کاذب تحصیلی به همراهی متقاعد کرده است و در نهایت طی یک فرایند ایدئولوژیک، این گفتمان با تولید و بازتولید ایدئولوژی غالب به ابزار فریبکاران و صاحبان قدرت برای رنگ باختن وظیفه شناسی تحصیلی و تسلط مولفهٔ فریبکاری تبدیل می شود. با توجه به این نتیجه به نظرمی رسد تلاش های مداخله ای وآموزشی برای افزایش تعهداخلاقی فراگیران درکاهش رفتارهای فریبکارانه آن ها اثربخش است. این یافته ها اطلاعات ارزشمندی برای دست اندرکاران آموزشی که هدف شان کاهش فریبکاری در محیط های علمی است، فراهم می آورد و تلویحات مهمی جهت آموزش اخلاقی فراگیران دربردارد.

در این پژوهش به بررسی تفاوت های زبانی و فرهنگی در شیوه های بروز ادب بین زبانهای فارسی و فنلاندی پرداخته شده است. تمرکز اصلی بر روی دو مفهوم «پوزش و تقاضا» می باشد. نویسنده با استفاده از روشهای تحلیل زبان شناختی و فرهنگی، نشان می دهد که چگونه این دو زبان در شیوه های بروز ادب و احترام تفاوت دارند. این پژوهش به دو سؤال اساسی پاسخ می دهد: ۱. چگونه تفاوتهای زبانی و فرهنگی بر بیان ادب در زبانهای فارسی و فنلاندی تأثیر می گذارند؟ ۲. چه عواملی باعث تفاوت در استفاده از پوزش و تقاضا در این دو زبان می شوند؟ نتایج این پژوهش نشان می دهد که تفاوتهای زبانی و فرهنگی نقش مهمی در نحوه بیان ادب در زبانهای فارسی و فنلاندی دارند. زبان فارسی به دلیل ساختار فرهنگی و اجتماعی خود، تمایل بیشتری به استفاده از عبارات مؤدبانه و رسمی دارد، درحالی که زبان فنلاندی به دلیل فرهنگ ساده و رک گویی خود، تمایل بیشتری به استفاده از عبارات صریح و بی آلایش دارد. این تفاوت ها نشان دهنده تأثیر عمیق فرهنگ بر زبان و نحوه ارتباطات بین فردی است. علاوه بر این، در زبان فارسی، راهبردهای ادب سلبی برای بیان پوزش و تقاضا به کار می روند که بر احترام و تواضع تأکید دارند. در مقابل، فرهنگ فنلاندی با تأکید بر صراحت و سادگی، استفاده کمتری از این عبارات دارد که نشان دهنده تمایل به شفافیت و صداقت است. این یافته ها اهمیت درک این تفاوتهای فرهنگی و زبانی را برای بهبود ارتباطات بین فرهنگی و تعاملات اجتماعی برجسته می کند.