تدوین بسته آموزشی تقویت رابطه والد -کودک بر مبنای نظریه ذهنی سازی و سنجش اثر بخشی آن بر ظرفیت تاملی والدین، تنظیم هیجانی والدین و همچنین استرس فرزندپروری (مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (وزارت بهداشت)
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف: آموزش فرزندپروری نقش کلیدی در ارتقای آگاهی، مهارت های والدین و کودکان و در نهایت سلامت روان فردی و اجتماعی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی اثربخشی یک بسته آموزشی مبتنی بر رویکرد والدگری تأملی (ذهنی سازی) صورت گرفته است؛ رویکردی که با تکیه بر ویژگی های مادران موفق و نظریه ذهنی سازی، به بهبود ابعاد کلیدی رابطه والد–کودک می پردازد. این بسته آموزشی هشت جلسه ای به صورت آنلاین برگزار شد و تمرکز آن بر ارتقای ظرفیت تأملی والدین، بهبود مهارت های تنظیم هیجانی، و کاهش استرس والدگری بود. مواد و روش ها: طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با گروه کنترل (لیست انتظار) بود. گروه آزمایش شامل 13 مادر بود که طی هشت جلسه هفتگی در مداخله شرکت کردند و 14 مادر دیگر در گروه کنترل قرار گرفتند. هر دو گروه در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. شرکت کنندگان از میان مادران دارای کودکان 5 تا 12 سال که به مرکز مشاوره مهرروان در تهران مراجعه کرده بودند و با مشکلات رفتاری و هیجانی کودک خود مواجه بودند، انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه ظرفیت تأملی والدین، چک لیست تنظیم هیجانی والدین، و نسخه کوتاه شاخص استرس فرزندپروری بود. یافته ها: تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس نشان داد که بسته آموزشی مبتنی بر ذهنی سازی منجر به بهبود معنادار ظرفیت ذهنی سازی در رابطه والد–کودک و مهارت های تنظیم هیجانی مادران در گروه آزمایش شده است. با این حال، کاهش استرس فرزندپروری به مداخله های چندبعدی یا مکمل نیاز دارد. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش گامی مؤثر در جهت توسعه مداخلات مبتنی بر ذهنی سازی در حوزه فرزندپروری و انطباق آن با بافت فرهنگی ایران محسوب می شود، و می تواند به غنای ادبیات نظری و کاربردی این حوزه کمک کندDesigning a Parent Training Program for Enhancing Parent-Child Relationships Based on Mentalization Theory, and Examination of Its Effectiveness on Parental Reflective Functioning, Emotional Regulation, and Parenting Stress
Aim and Background: Parenting education plays a vital role in enhancing parental awareness and skills, promoting child development, and fostering mental health in both current and future generations. This study aimed to design and evaluate the effectiveness of a reflective parenting training program based on mentalization theory and characteristics of effective mothers, with a focus on improving key aspects of the parent-child relationship. The eight-session online intervention was developed to enhance parental reflective functioning, improve emotion regulation, and reduce parenting-related stress.
Materials and Methods: A quasi-experimental design with a control group (waitlist) was employed. The experimental group consisted of 13 mothers who participated in weekly training sessions over eight weeks, while the control group included 14 mothers. Both groups were assessed at pre-test and post-test stages. Participants were mothers of children aged 5 to 12 who had visited the Mehrravan Counseling Center in Tehran, primarily due to emotional or behavioral difficulties in their children. Instruments used included the Parental Reflective Functioning Questionnaire, the Parental Emotion Regulation Checklist, and the short form of the Parenting Stress Index.
Findings: ANCOVA results indicated that the mentalization-based training program significantly enhanced mothers’ reflective functioning in the parent-child relationship and improved their emotion regulation skills. However, reductions in parenting stress appeared to require additional or complementary interventions.
Conclusions: The findings contribute to the theoretical and practical literature on reflective parenting and highlight the importance of culturally adapted interventions for parenting in Iran
تبلیغات
