بررسی و مقایسه سیمای قلندر در غزلیات سنایی، عطار، عراقی و مغربی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شعر قلندری یکی از شاخه های مهم ادبیات عرفانی است که بن مایه های آن با شعر سنایی به شعر عرفانی راه یافته است. پس از سنایی، عطار و عراقی با قلندر خواندن خود، اصول قلندری را در شعر خویش بیان کرده اند. مغربی، شاعر عارف سد ه های هشتم و اوایل نهم هجری نیز با بزرگداشت نام این سه شاعر عارف در دیوان اشعارش، بر تأثیرپذیری خود از آنان، به ویژه عراقی، صحه می گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی سیمای قلندر در شعر این چهار شاعر، با روش توصیفی تحلیلی و پژوهش متنی انجام شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که قلندر و آیین قلندری در نگاه این شاعران، گاه چشم اندازی مشابه و گاه سیمایی متفاوت دارد. یافته ها نشان می دهد که قلندریات در نگاه سنایی و عطار از یک سو، و عراقی و مغربی ازسوی دیگر، در اصولی همچون «توبه شکنی سریع و مکرر» و «گریز از مظاهر صلاح به فساد» مشترک است و در مؤلفه هایی نظیر «منفور یا مقبول دیدن چهره قلندری»، «طول مسیر میان مسجد و میخانه» (به منزله پایگاه صلاح و فساد) و... با هم تفاوت دارد.Investigating the Qalandar’s Image in the Ghazals of Sanai, Attar, Iraqi, and Maghrebi
One of the important genres in mystical literature is Qalandari poetry, whose common themes in Sanai’s works penetrated into later mystical poetry. After him, Attar and Iraqi revealed Qalandari concepts in their works through composing Qalandari poems, and Maghrebi, a poet of the eighth and ninth centuries, by celebrating these three poets in his Divan , endorsed their influence on him, especially that of Iraqi. Qalandar and Qalandarism share both similarities and differences in the views of these mystics. The findings of this paper, which employs textual research and analysis, reveal that Qalandari poems in Sanai and Attar’s works, on the one hand, and in Iraqi and Maghrebi works, on the other, have much in common regarding immediate and repetitive repentance-breaking and fleeing from religious symbols toward corruption. However, they differ in other aspects, such as attitudes of acceptance or disdain toward the Qalandar’s physiognomy, the contrast between mosque and tavern (as bases for good and evil), and other factors.
تبلیغات
