افضل الدین بدلیل ابراهیم بن علی معرو ف به خاقانی شروانی نویسنده و شاعر بزرگ قرن ششم ، جز بزرگترین قصیده سرایان زبان و ادبیات فارسی است که به زبان عربی نیز شعر گفته . عمده شهرت خاقانی به خاطر قصاید پرهیمنه و مطنطن اوست که به زبان دشوار و صور خیال عالی و دور از ذهن سروده شده است . تسلط شاعر بر دانشهای زمان خود و اشرافش بر احادیث و علوم اسلامی و نسطور و اساطیر و تلمیحات سامی – ایرانی – عبری - ... درک شعر او را دشوار کرده است . دیوان خاقانی چند نوبت تصحیح و چاپ شده است ولی بخاطر عدم اصالت نسخه و بدخوانی مصححان ، فهم شعر شاعر دوچندان مشکل شده است . با وجود مقالات و پایان نامه های متعدد در این زمینه همچنان مواردی در دیوان وجود دارد که به تصحیح مجدد با دقت بیشتر نیازمند است . این مقاله به تصحیح و توضیح یکی از آن ابیات پرداخته . بیت مورد نظر و ابیات قبل و بعد آن که همگی به هم مرتبطند شرح و تحلیل شده است .
این مقاله از بخش سعدی کتاب تاریخ ادبیات فارسی نوشته هرمان اته خاورشناس آلمانی استخراج شده که معروفترین اثرش همین کتاب تاریخ ادبیات فارسی است. وی سعدی را با عنوان بزرگترین شاعر پندآموز ایران و معتدل تر از سایرین در عقاید عرفانی معرفی میکند و در ادامه به تاریخ زندگی و معرفی آثار وی می پردازد. ااین خاورشناس در ادامه مقاله خود شروح معروف جهان دررابطه با آثار سعدی و در پایان نیز مآخذ کلی لاتین در باب سعدی و همچنین ترجمههای معروف لاتینی آثار سعدی را معرفی مینماید.