نادر حاجلو

مقدمه: اعتیاد به اینترنت به عنوان یکی از چالش های مهم سلامت روان در نوجوانان، با پیامدهای منفی فردی و اجتماعی همراه است. تجربه های فشارزا و نگرانی از ارزیابی منفی دیگران (اضطراب ظاهر اجتماعی) از عوامل خطر مهم در گرایش به این اعتیاد محسوب می شوند؛ بااین حال، نقش حمایت اجتماعی به عنوان یک میانجی در این رابطه کمتر بررسی شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس تجربه های فشارزا و اضطراب ظاهر اجتماعی با نقش میانجی حمایت اجتماعی انجام شد . روش : این پژوهش توصیفی- همبستگی در جامعه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ اجرا شد. از این جامعه، تعداد ۴۵۰ دانش آموز ۱۲ تا ۱۴ ساله با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، تجربه های فشارزا مسلچ (۲۰۱۵)، اضطراب ظاهر اجتماعی هارت و همکاران (۲۰۰۸) و حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران (۱۹۸۸) استفاده شد . داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری تجزیه وتحلیل شد. یافته ها: تجربه های فشارزا (0.394 β= ) و اضطراب ظاهر اجتماعی (0.862 β= ) . با افزایش احتمال اعتیاد به اینترنت همراه بودند . حمایت اجتماعی (0.489 β= )، نیز به صورت مستقیم با اعتیاد به اینترنت رابطه داشت . تحلیل میانجی گری نشان داد که حمایت اجتماعی اثرات منفی تجربه های فشار زا و اضطراب ظاهر اجتماعی بر اعتیاد به اینترنت را تعدیل می کند ( P>0.0001 ) . نتیجه گیری: حمایت اجتماعی به عنوان یک سپر روان شناختی عمل کرده و می تواند، تأثیرات مخرب استرس های روزمره و نگرانی از ظاهر را بر تمایل به استفاده ناسالم از اینترنت کاهش دهد. بر این اساس، تقویت شبکه های حمایتی برای دانش آموزان در معرض خطر، می تواند نقش مؤثری در پیشگیری از اعتیاد به اینترنت ایفا کند .