زینب مقدس

پژوهش حاضر باهدف بررسی کاربرد روش مفهومی و زمینه گرا در فرایند آموزش طراحی معماری به منظور بهبود تفکر طراحی هنرجویان هنرستان انجام شد. در این پژوهش با استفاده از روش شبه آزمایشی به بررسی ارتباط روش های طراحی با ارتقا آموزش و بهبود تفکر طراحی هنرجویان معماری پرداخته شد. جامعه آماری شامل 153 نفر از هنرجویان معماری در سه هنرستان در سطح شهر تهران بود که به سه گروه تقسیم شدند. در گروه های آزمون، آموزش طراحی معماری به روش مفهومی و زمینه گرا انجام شد و گروه سوم به عنوان گروه کنترل با روش معمول و بر اساس تمرینات کتاب آموزش دیدند. ابزارهای سنجش در این مقاله پیش آزمون و پس آزمون بود. روند اجرای این آزمایش در شش جلسه 8 ساعته در کلاس طراحی معماری و به شیوه کرکسیون فردی و جمعی انجام گرفته است. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از کوواریانس تک متغیری با استفاده از نرم افزار SPSS23 استفاده شد. نتایج حاصل از به کارگیری این روش ها، نشان داد که آموزش هر دو روش مفهومی و زمینه گرا به طور قابل توجهی در بهبود تفکر طراحی نوآموزان معماری مؤثر است و بین میانگین تعدیل شده نمرات تمرین طراحی گروه کنترل (15/13=M)، زمینه گرا (84/15=M) و مفهومی (71/16=M) تفاوت معنی داری وجود دارد (52/0=2η، 001/0>p، 07/83=F). بااین حال، آموزش طراحی مفهومی در مقایسه با آموزش طراحی زمینه گرا تأثیر بیشتری بر خلاقیت و نوآوری هنرجویان دارد (002/0=P)؛ بنابراین استفاده از روش های طراحی مشخص و متناسب با هنرجویان نوجوان در خلق موقعیت های یادگیری جذاب تأثیرگذار است. همچنین انگیزه و فرایند یادگیری را در هنرجویان تقویت کرده و توانایی طراحی آنان را افزایش می دهد.

هدف: هدف از این پژوهش شناسایی مؤلفه های مؤثر بر افزایش کیفیت آموزش طراحی معماری به هنرجویان هنرستان ها است. روش شناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بوده و با استفاده از سنتزپژوهی و فراترکیب انجام شده است. در این راستا چند پایگاه داده بر مبنای روش شش مرحله ای ساندلوسکی و بارسو بررسی شد و 66 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت. جهت تحلیل یافته ها از الگوی شش مرحله ای سنتزپژوهی روبرتس با استفاده از روش های کدگذاری باز و محوری استفاده شد.یافته ها بر پایه بازکاوی داده های آماری، عوامل آموزش، دانش، مهارت و سنجش از بعد پداگوژی عمومی و عوامل تفکر خلاقانه، تفکر طراحانه، تفکر نقاد و تفکر تأملی از بعد تفکر و عوامل تفاوت های شناختی، روان شناسی یادگیری و توانایی فردی از بعد روان شناسی نوجوان بیشترین تأثیر را بر بهبود کیفیت آموزش طراحی معماری داشته و بازدهی آموزش را افزایش می دهند.نتیجه گیری و پیشنهادات: یافته های این پژوهش نشان داد که باید پذیرفت که امروزه رویکردهای یاددهی و یادگیری دچار تحول شده است، فراگیران بیشتر ترجیح می دهند که در کلاس درس و یادگیری نقش فعالی داشته باشند؛ بنابراین در زمان حال متناسب با این تحولات صورت گرفته یکی از مهم ترین مواردی که باید در رویکردهای یاددهی-یادگیری به آن توجه کرد، خلق موقعیت های یادگیری جذاب می باشد. یافته های این مطالعه دستاوردهای کاربردی مناسبی را به منظور بهبود یادگیری هنرجویان ارائه داده و می تواند بستر لازم را جهت ارتقای کیفیت آن فراهم نماید.نوآوری و اصالت: مطالعه میان رشته ای و شناسایی مضامین کیفیت بخش بر بهبود کیفیت آموزش طراحی معماری در سه حوزه متفاوت و ترکیب آن ها.