بررسی تطبیقی تجربه زیسته مراجعان از روان درمانی حضوری، مجازی، و ترکیبی: مطالعه ای پدیدارشناسانه.(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مطالعات روان شناسی بالینی سال ۱۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۶۰
69 - 88
حوزههای تخصصی:
هدف: با گسترش فناوری های ارتباطی، ارائه خدمات روان درمانی در بسترهای حضوری، مجازی و ترکیبی افزایش یافته و هر یک می تواند تجربه متفاوتی برای مراجعان ایجاد کند. هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی تجربه زیسته مراجعان از روان درمانی در این سه بستر با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر با روش پدیدارشناسی توصیفی و در سال ۱۴۰۴ در شهر تبریز انجام شد. نمونه پژوهش شامل ۳۵ نفر از مراجعان روان درمانی بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و در سه گروه حضوری (۱۱ نفر)، مجازی (۹ نفر) و ترکیبی (۱۵ نفر) قرار گرفتند. مشارکت کنندگان پیش از ورود به پژوهش، خدمات روان درمانی را در یکی از این سه بستر از متخصصان حوزه مشاوره و روان شناسی با حداقل مدرک دکتری دریافت کرده بودند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل کلایزی (1978) تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل داده ها به استخراج شش مضمون: کیفیت رابطه درمانی، تجربه هیجانی مراجع، عوامل عملی و محیطی، ادراک اثربخشی فرآیند رواندرمانی، ادراک نقش مشاور و فرآیند درمان و ادراک مراجع از خود و تغییرات شخصی انجامید. روان درمانی حضوری با شکل گیری رابطه ای عمیق تر و احساس حضور و همدلی بیشتر همراه بود. روان درمانی مجازی سهولت دسترسی و احساس آزادی بیشتر در بیان را فراهم می کرد، اما با محدودیت های فنی و کاهش نشانه های غیرکلامی مواجه بود. رواندرمانی ترکیبی تجربه ای انعطاف پذیرتر و متوازن تر ایجاد کرد و به تداوم و پایداری فرآیند روان درمانی کمک نمود. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که هر بستر روان درمانی دارای ظرفیت ها و محدودیت های خاص خود است، اما رواندرمانی ترکیبی می تواند به عنوان رویکردی کارآمد در پاسخ به نیازهای متنوع مراجعان و ارتقای اثربخشی خدمات درمانی مورد توجه قرار گیرد.