بهرام قدیمی

هدف از این پژوهش بررسی تحلیل دیدگاه های قوم نگارانه در زمینه ورزش بانوان می باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده ها از روش کیفی و روش گراندد تئوری می باشد. تحقیق با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته به بررسی عوامل تحلیل دیدگاه های قوم نگارانه در زمینه ورزش بانوان پرداخته و عوامل بدست آمده به صورت شاخص ها و مقولاتی در ذیل مقولات مدل مفهومی رویکرد گراندد تئوری یعنی؛ عوامل علی، عوامل مداخله گر، عوامل زمینه ای، راهبردها و پیامدها قرار می گیرد. جامعه آماری پژوهش خبرگان، اساتید دانشگاهی، مربیان، ورزشکاران و مسئولین شاغل در حوزه جامعه شناسی ورزش بانوان میباشند. روش نمونه گیری در این پژوهش، نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی می باشد. نمونه گیری تا اشباع نظری ادامه یافت. تعداد افراد نمونه 20 نفر می باشد. ابزار پژوهش مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود که به منظور بررسی اعتبار داده ها نیز از روش سه سوسازی استفاده شده است. نتایج نشان می دهد بطور کلی حدود 124 شاخص مرتبط با تبعیض جنسیتی و محدودیت های موجود در ورزش بانوان وجود دارد که این شاخص ها در قالب مقوله "مشکلات مدیریتی"، "الگوسازی و مدیریت دانش"، "عوامل سیاسی"، "برنامه ریزی و سیاستگذاری ورزشی"، "عوامل ساختاری – اجرایی"، "عوامل جنسیتی و شخصیتی"، "فرهنگ و ارزش های اجتماعی"، "مذهب و اعتقادات دینی"، "مسائل مالی" و همچنین "نهادهای رسمی و غیر رسمی" طبقه بندی گردید که این مقولات نیز در ذیل مقولات اصلی برگرفته از رویکرد گراندد تئوری است طیقه بندی شدند.

هدف پژوهش: هویت ملی ورزشکاران زن به عنوان یکی از مهم ترین مؤلفه های اجتماعی ورزش قهرمانی، تحت تأثیر عوامل گوناگون شکل می گیرد و در بستر جامعه توسعه می یابد. پژوهش حاضر با هدف دیدگاه مسئولین مربیان و کادرفنی به عوامل اجتماعی موثر بر پایبندی ورزشکاران زن به هویت ملیاز منظر مسئولین، کادر فنی، مربیان انجام شده است. روش پژوهش: از نظر هدف کاربردی و توصیفی، از نظر رویکرد آمیخته متوالی از نوع اکتشافی که استراتژی آن در بخش تفسیرگرا و تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تحلیل مضامین و در بخش اثبات گرا توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی و همبستگی است. جامعه آماری: در این تحقیق در بخش کیفی شامل خبرگان نظری و تجربی، به تعداد 28 نفر بوده که از طریق هدفمند و گلوله برفی تا اشباع نظری انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل رؤسای فدراسیون، مربیان و کادر فنی، (با تمرکز بر رشته های تکواندو، کاراته، کبدی، هاکی، فوتبال، فوتسال و والیبال) بودند. روش تجزیه و تحلیل در بخش کیفی بهره مندی از کدگذاری از طریق نرم افزار مکس کیودا، و در بخش کمی استفاده از آمار توصیفی و استباطی با استفاده از تحلیل عامل تاییدی انجام شده است. یافته و نتیجه پژوهش: عوامل اجتماعی موثر بر پایبندی زنان ورزشکار ایرانی به هویت ملی در بعد "تعهد به هویت اجتماعی" این مؤلفه ها شامل 19 شاخص شناسایی شد که به ترتیب: احساس تعلق اجتماعی،اخلاق مداری،کسب موفقیت در رقابت های ملی و بین المللی،توانایی کار تیمی،حمایت اجتماعی، انگیزه و الهام بخشی بوده است.

زمینه و هدف:  افزایش تعداد سالمندان و لزوم برخورداری از سبک زندگی سالم در دوران سالمندی، اهمیت ورزش در این دوره را برجسته کرده است، تحقیقات نشان داده اند ورزش منظم در دوره سالمندی علاوه بر افزایش تندرستی در پیشگیری از آسیب های بدنی نیز مؤثر است، با این وجود، انجام ورزش در این سنین با چالش های اجتماعی فرهنگی مختلفی مواجه است که لازم است تغییر داده شوند.  روش و داده ها : هدف پژوهش، بررسی تغییر موانع اجتماعی و فرهنگی ورزش سالمندی بود که درقالب نظریه داده بنیاد انجام شد. افراد مورد مطالعه 30 نفر از متخصصین ورزش سالمندی بودند که با استفاده از روش هدفمند- قضاوتی ازطریق نمونه گیری نظری انتخاب شدند و مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه های نیمه ساختاریافته با این افراد تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.  یافته ها: موانع اجتماعی ورزش سالمندی در 11 مقوله احصاء گردید که عبارتند از؛ ناتوان و وابسته پنداشتن سالمندان، شناخت ناکافی و آگاهی ورزشی نادرست، حمایت خانوادگی ضعیف، تعصبات جنسیتی، تبعیض سنی، ساختار نامتوازن شهری، گرانباری نقش سالمندی، اشکال غیرورزشی فراغت سالمندی، ترس، هراس از بیماری و آسیب دیدگی، فرسایش مشارکت پروری ورزشی در خانواده و نزول امیدبه زندگی. موانع فرهنگی ورزش سالمندی دربرگیرنده 7 مقوله بود: حاکمیت فرهنگ عدم تحرک، توسعه فرهنگ غیرمشارکتی، تضاد آداب و رسوم اجتماعی با ورزش سالمندی، فقر مدل های محبوب و مطلوب ورزش سالمندی، جابجایی اولویت های زندگی و نزول ورزش، شناخت ضعیف و ناکافی از ورزش و فواید آن، و نگرش منفی در مورد ورزش و حضور در جامعه.  بحث و نتیجه گیری: تحرک و نشاط در دوران سالمندی در جامعه ایرانی با تفکرات قالبی پس زده شده است و لازم است جو موجود مخالف با ورزش در دوران سالمندی است شکسته شود برای این منظور لازم است موانع اجتماعی و فرهنگی که به صورت توأمان از ورزش سالمندان جلوگیری می کنند، برداشته شوند.  پیام اصلی: افزایش تعداد سالمندان در کنار توجه به سبک زندگی سالم در دوران سالمندی لزوم توجه به ورزش در دوران سالمندی را برجسته ساخته است. در راستای کاهش موانع همگانی شدن ورزش سالمندی، این مطالعه به بررسی و شناسایی موانع اجتماعی-فرهنگی ورزش در این دوران پرداخت. شناسایی این موانع، می تواند مبنای سیاست گذاری های اجتماعی برای تسهیل مشارکت و ارتقای سلامت عمومی در دوران سالمندی قرار گیرد.

هدف : پژوهش حاضر، بررسی نقش عوامل جذب کننده و یا دفع کننده دولت در مشارکت اجتماعی شهروندان برای حفظ محیط زیست شهری است. با توجه به روند فزاینده شهرنشینی و پیچیدگی مسائل زیست محیطی در کلان شهرها، ضرورت مطالعه علمی در این حوزه بیش از پیش احساس می شود. روش شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه داده بنیاد انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با ۲۴ نفر از صاحب نظران و متخصصان حوزه محیط زیست شهری گردآوری شد. مشارکت کنندگان به صورت هدفمند انتخاب شدند و نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که پدیده محوری «اضمحلال کارکردی» در مدیریت محیط زیست شهری، ناشی از اقدامات ناکارآمد، غیرکارشناسی و مقطعی دولت است؛ به گونه ای که این اقدامات نه تنها به بهبود وضعیت محیط زیست منجر نشده، بلکه موجب کاهش مشارکت اجتماعی، تضعیف سرمایه اجتماعی و احساس تعلق شهروندان به منابع و ثروت های ملی شده است. همچنین، یافته ها بیانگر آن است که نقش دولت در آسیب به محیط زیست شهری، چه از طریق اعطای امتیاز به بخش خصوصی و چه در زمینه ضعف مدیریت و نظارت، بیش از نقش شهروندان بوده است. اصالت / ارزش افزوده علمی: بازنگری در سیاست های مدیریت شهری با تأکید بر مشارکت واقعی شهروندان، شفافیت، پاسخگویی و تقویت سرمایه اجتماعی، پیش نیاز تحقق توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست شهری است .

هدف پژوهش حاضر بررسی جامعه شناختی الگوی عادت واره های ورزشی در میان سالمندان شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل تماتیک انجام شد و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته گردآوری گردید. جامعه آماری شامل جامعه شناسان ورزشی، مدیران ارشد وزارت ورزش و جوانان، مدیران ارشد سازمان ورزش شهرداری تهران و سالمندان فعال در حوزه ورزش بود. نمونه گیری به روش گلوله برفی و تا رسیدن به شاباع نظری انجام شد(18 نفر). داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. روایی و پایایی نیز به تأیید رسید. برای تجزیه وتحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل داده ها، سه مقوله اصلی (مضامین فراگیر) شامل سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی و سرمایه فیزیکی شناسایی شد. در چارچوب این سه مقوله، ۹ مضمون سازمان دهنده شامل ارتباطات اجتماعی، دورهمی سالمندی، منزلت اجتماعی، جامعه پذیری، حمایت اجتماعی، انگیزه اجتماعی، سرمایه بدنی و فیزیکی، فرهنگ سازی ورزش سالمندی و دانش و آگاهی سالمندان استخراج شد. همچنین، پژوهش موفق به شناسایی 45 مضمون پایه گردید که هر یک از این مضامین، ابعاد گوناگون عادت واره های ورزشی سالمندان را در برمی گیرند. تحلیل یافته ها نشان داد که الگوی عادت واره های ورزشی سالمندان در بستر سه نوع سرمایه اجتماعی، فرهنگی و فیزیکی شکل می گیرد و درک این مقولات می تواند چارچوبی برای مطالعات بعدی در زمینه جامعه شناسی ورزش سالمندی فراهم کند. پیشنهاد می شود که سیاست گذاران و مدیران ورزشی اقداماتی همچون ایجاد گروه های ورزشی محله محور برای افزایش تعاملات اجتماعی سالمندان، توسعه فضاهای ورزشی و تجهیز مراکز عمومی به امکانات مناسب سالمندان، برگزاری برنامه های آموزشی و آگاهی بخشی در رسانه ها، حمایت از برنامه های ورزشی میان نسلی برای تقویت روابط خانوادگی و ارائه سیاست های تشویقی نظیر تخفیف در مراکز ورزشی ویژه سالمندان را در دستور کار قرار دهند تا امکان افزایش مشارکت ورزشی سالمندان فراهم شود و سبک زندگی سالم تری برای این قشر ایجاد گردد.