سمانه خویدکی

هدف: مطالعه حاضر به دنبال شناسایی تولیدات علمی بازیابی اطلاعات و فناوری های معنایی در پایگاه های فارسی و تحلیل این مطالعات از طریق مرور نظام مند می باشد. بازیابی اطلاعات از جمله موضوعات مهم و در صدر علوم کتابداری و اطلاع رسانی و وب معنایی جزء موضوعات هسته درحیطه بازیابی و دانش می باشد همچنین تعدد مطالعات در زمینه فناوری ها معنایی، بیان کننده اهمیت تحلیل و بررسی تولیدات علمی این حوزه می باشند. تحلیل تولیدات علمی حوزه فناوری های معنایی وبازیابی اطلاعات تعیین کننده روند ها و گرایش های مطالعات این حوزه و راهنما پژوهشگران برای پژوهش های آینده می باشد. روش: مطالعه حاضر با استفاده از روش مرور نظام مند انجام گرفته است. مراحل انجام مطالعه شامل مرحله اول مربوط به تعیین و شناسایی پرسش پژوهش، مرحله دوم مربوط به راهبرد جستجوی منابع که دربرگیرنده معیارهای ورود و خروج منابع، شناسایی پایگاه های اطلاعاتی، شناسایی کلیدواژه ها، و روش های مکمل شناسایی منابع، مرحله سوم ارزیابی انتقادی منابع، چکیده و متن کامل و مرحله چهارم تحلیل و جمع بندی منابع می باشد. پایگاه های اطلاعاتی فارسی شامل پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، بانک اطلاعات نشریات کشور (مگیران)، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (اس آی دی)، پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز)، پرتال جامع علوم انسانی، و مرجع دانش (سیویلیکا) با استفاده از کلیدواژه های "فناوری های معنایی" و "وب معنایی" در ترکیب با "بازیابی اطلاعات"؛ کلیدواژه های "موتورهای جستجو"، "پایگاه اطلاعاتی" و "کتابخانه ها" در ترکیب با "وب معنایی"؛ و از بین فناوری های وب معنایی هستی شناسی، آر دی اف و داده پیوندی در ترکیب با "بازیابی اطلاعات" مورد جستجو قرار گرفتند. قابل ذکر می باشد که برای کلیدواژه های فناوری های وب معنایی از نگارش های املائی متفاوت استفاده شد. به طور کلی 1113 تولید علمی شناسایی شد که از بین 165تولید علمی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. یافته ها : تولیدات علمی حوزه بازیابی اطلاعات و فناوری های معنایی در براساس روش تحقیق به دو گروه بندی عمده پژوهشی و مروری دسته بندی شدند. از 165 منبع یافته شده، 119 منبع در گروه مطالعات پژوهشی و 46 منبع درگروه مطالعات مروری قرار گرفتند. مطالعات پژوهشی این حوزه در شش گروه شامل هستی شناسی (طراحی، کاربرد و ارزیابی)، اسپارکل، داده پیوندی، موتور جستجو معنایی و فناوری های مختلف به کارگرفته شده از فناوری معنایی دسته بندی شدند. اکثر مطالعات پژوهشی به بیان دیگر 71 پژوهش به بحث درباره طراحی، کاربرد و ارزیابی هستی شناسی پرداخته بودند. مطالعات مروری فناوری های معنایی و بازیابی اطلاعات در چهار گروه شامل سازماندهی اطلاعات و دانش، بازیابی اطلاعات، نظام های بازیابی و اطلاعات، و سایر موضوعات دسته بندی شدند. در قسمت مطالعات مروری نیز اکثر منابع در حوزه سازماندهی اطلاعات و دانش و از بین فناوری های معنایی به هستی شناسی بیش از دیگر فناوری ها پرداخته شده است. نتیجه گیری: اگرچه اکثریت مطالعات در حیطه هستی شناسی انجام گرفته است با این وجود، نیاز به انجام پژوهش در زمینه طراحی، ایجاد و کاربرد هستی شناسی در موضوعات مختلف و نظام های ذخیره و بازیابی اطلاعات احساس می شود. همچنین لازم است که در ارتباط با فناوری های معنایی دیگر نیز مطالعات بیشتری انجام گیرد تا نقش هریک از فناوری ها معنایی در بازیابی اطلاعات مشخص گردد. با توجه به اینکه تعداد قابل توجهی از مطالعات به ارائه روش، معماری و چارچوب پیشنهادی و ارزیابی آن و روش تجربی استفاده کرده بودند بنابراین انجام پژوهش در این حیطه نیاز به تخصص فنی داشته و همکاری متخصصان فناوری اطلاعات در کنار سایر متخصصان موضوعی می تواند در غنی کردن مطالعات و جهت دادن به مطالعات در راستای بکارگیری در سیستم ها موثر باشد. افزون بر این لازم است پژوهشگران انجام پژوهش در زمینه بازیابی تصاویر به صورت معنایی را مد نظر قرار دهند. به طورکلی سعی شده است با بررسی تولیدات علمی حوزه فناوری های معنایی و بازیابی اطلاعات تصویری روشن و جامع از این حوزه ارائه گردد.

هدف: وجود پژوهش های متنوع درزمینه سواد اطلاعاتی، نیاز به تحلیل موضوعات این مطالعات را برای داشتن چشم اندازی روشن و جامع از این حوزه ضروری می سازد. پژوهش حاضر با هدف مدل سازی موضوعی مقالات منتشرشده درزمینه سواد اطلاعاتی متون سلامت با استفاده از پایگاه PubMed انجام شده است. روش: این پژوهش ازلحاظ رویکرد کمی و ازنظر نوع کاربردی است که با استفاده از روش های متن کاوی انجام گرفت. تولیدات علمی درزمینهه سواد اطلاعاتی مبتنی بر سرعنوان موضوعی مش و با استفاده از فرمول جستجوی "information literacy" [Majr] بدون محدودیت زمانی از پایگاه PubMed استخراج شدند. جستجو در تاریخ 15 مرداد 1403 انجام شد که تعداد 8407 رکورد از 1519 عنوان نشریه و کتاب بازیابی شد. سپس، چکیده و عنوان مقالات به فرمت تکست ذخیره و با هدف تحلیل، به صورت ساختاریافته به فرمت اکسل تبدیل شد. 7608 رکورد دارای چکیده بودند. 797 رکورد فاقد چکیده بودند که پس از حذف رکوردهای خالی تعداد 7608 رکورد برای تجزیه وتحلیل مورداستفاده قرار گرفتند. بدین منظور ابتدا توکن یابی انجام شد. سپس علائم نگارشی و ایست واژه ها نیز حذف شدند و در ادامه، ریشه یابی کلمات انجام گرفت و در مرحله بعد برای اعمال فنون یادگیری ماشینی در داده های متنی، ابتدا متون به بردارهای عددی تبدیل شدند و سرانجام با الگوریتم LDA مدل سازی موضوعات انجام گرفت. پس از پاک سازی داده ها، چکیده و عناوین این مقالات با استفاده از کتابخانه های Pandas، PyLDAvis، sklearn، PyLDAvis، numpy، Setuptools، NLTK، Gensim، Wordcloud، Seaborn، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت و مدل سازی موضوع انجام شد. یافته ها: تجزیه وتحلیل مقالات بازیابی شده با استفاده از الگوریتم TF_IDF نشان داد بالاترین فراوانی وزنی مربوط به «بیماران»، «روان»، «سلامت روان»، «اطلاعات» و «مراقبت» هستند. با استفاده از الگوریتم تخصیص دیریکله پنهان، 7 خوشه موضوعی نتیجه مدل سازی موضوعی شامل «اطلاع جویی سلامت برخط و سواد سلامت دیجیتال»؛ «تأثیر سواد سلامت در تصمیم گیری»؛ «خوانایی منابع آموزش به بیمار»؛ «سواد سلامت در همه گیری کووید 19»؛ «سواد سلامت روان»؛ «سواد سلامت دهان و دندان»؛ و «ارتباطات در مراقبت های بهداشتی» شناسایی شد.تحلیل روند رشد تولیدات علمی در هر یک از موضوعات استخراج شده نشان داد که دو موضوع "تأثیر سواد سلامت بر تصمیم گیری" و " اطلاع جویی سلامت برخط و سواد سلامت دیجیتال " بیشترین رشد را در طول زمان داشتند. در مقابل، موضوع "سواد سلامت در همه گیری کووید-19" روند کاهشی را نشان داد. ازنظر درصد مقالات علمی در حوزه سواد اطلاعاتی مشخص شد که موضوع «سواد سلامت روان» با 22 درصد بالاترین و «سواد سلامت در همه گیری کووید 19» با 2 درصد کمترین درصد تولیدات علمی را به خود اختصاص داده اند. نتیجه گیری: خوشه های موضوعی استخراج شده از تولیدات علمی سواد اطلاعاتی انسجام مناسب و روابط موضوعی قوی را نشان دادند؛ بنابراین این پژوهش می تواند کمک شایانی به پژوهشگران در راستای ارتقای تولیدات علمی حوزه سواد اطلاعات سلامت کند.

مقدمه: شخصی سازی خدمات از جمله خدمات مطرح در کتابخانه های دیجیتال است که در جهت پیاده سازی و توسعه آن، پروفایل کاربر عنصر کلیدی است. مطالعه حاضر به شناسایی شاخص های مرتبط با ایجاد و حفظ پروفایل و مدل کاربر در بافت کتابخانه های دیجیتال دانشگاهی پرداخته است.روش بررسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی است. در این پژوهش از روش مرور نظام مند به منظور  به دست آوردن شاخص های مرتبط به ایجاد و حفظ پروفایل کاربر در بافت کتابخانه ها و از روش دلفی برای تبیین شاخص های مهم و اساسی استفاده شده است. در روش دلفی، اعضای پنل دلفی به صورت نمونه گیری هدفمند، شامل 15 نفر از متخصصان (اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، کاربر حرفه ای و طراح نرم افزار) بوده و فرایند اجرای دلفی در سه دور انجام گرفت. پس از جمع آوری داده ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون توزیع دوجمله ای) و برای تعیین میزان اتفاق نظر میان متخصصان از ضریب هماهنگی کندال استفاده شد.یافته ها: با مرور سیستماتیک مطالعات، 72 شاخص برای ایجاد و حفظ پروفایل کاربر استخراج گردید که از این تعداد 49 شاخص از نظر خبرگان با اهمیت تلقی شد و به طور کلی نوع و رویکرد جمع آوری اطلاعات، روزآمدی پروفایل کاربر، نمایش و ارائه مدلسازی کاربر، میانکنش پذیری مدل های کاربر، کیفیت داده ها، حریم خصوصی و امنیت و مدیریت پروفایل کاربر از جمله موارد مهم در ایجاد و حفظ پروفایل کاربر است.نتیجه گیری: شناسایی شاخص های مرتبط با پروفایل کاربر می تواند برای توسعه و افزایش به کارگیری شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دیجیتال مورد استفاده قرار بگیرد و پیشنهاد می شود پژوهش های بیشتری در این زمینه به ویژه در خصوص تعیین کیفیت داده ها و اطلاعات موجود در پروفایل کاربر و حریم خصوصی کاربران انجام گیرد.

مقدمه: شخصی سازی خدمات از جمله روش های نوین ارائه خدمات در کتابخانه های دیجیتال و روندی مهم در توسعه این کتابخانه ها و جذب کاربران می باشند. هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر توسعه شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال از دیدگاه متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی است. روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شده است و برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی در حیطه کتابخانه دیجیتال و آشنا با شخصی سازی خدمات بهره گرفته شد. نمونه گیری در این پژوهش به صورت نمونه گیری هدف مند بود و مصاحبه با 16 نفر شامل7 نفر کتابدار و9نفر عضو هیئت علمی به اشباع رسید. برای تحلیل مصاحبه ها از تحلیل محتوا کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شد. برای روایی مصاحبه نیز ملاک های مطرح شده توسط لینکلن و گوبا (1985) مدنظر قرار گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که از دیدگاه متخصصان وضعیت ارائه شخصی سازی در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال در مراحل اولیه و ضعیف قرار دارد و6 مقوله، 4 زیرمقوله و 32 کد مرتبط با موانع اجرا شخصی سازی خدمات و 4مقوله، 4 زیرمقوله و 27کد مربوط به عوامل تسهیل کننده اجرای شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال شناسایی شدند. نتیجه : این پژوهش نشان داد که شش عامل موثر بر توسعه شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال ایران شامل مسائل فنی، مسائل حقوقی، عوامل انسانی، ساختار سازمانی و مدیریت، مسائل فرهنگی و اجتماعی و کارکردهای کتابخانه وجود دارد.

هدف: جهت بهره گیری مطلوب از خدمات شخصی سازی نیاز است وضعیت فعلی این  خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص گردد که کدام از مؤلفه ها و شاخص های شخصی سازی نیازمند برنامه ریزی و توسعه است.  روش پژوهش: این پژوهش به روش پیمایش توصیفی انجام شده است. جامعه آماری آن شامل 70 کتابخانه دانشگاهی دیجیتال است. جهت گردآوری داده ها از سیاهه وارسی استفاده گردید که سیاهه وارسی براساس مرور نظام مند متون مرتبط تهیه گردیده است و برای تحلیل داده ها از فنون آماری شامل توزیع فراوانی و درصد فراوانی استفاده گردید. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن بود که 47 درصد شاخص های شخصی سازی محتوا؛ 1/47 درصد از شاخص های شخصی سازی تعاملی؛ 1/8 درصد شاخص های شخصی سازی مشارکتی؛ 17 درصد از شاخص های شخصی سازی بازیابی اطلاعات؛ و 4/23 درصد شاخص های پروفایل کاربر در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال مورد بررسی وجود دارد. به طور کلی، وضعیت شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال در سطح ضعیفی قرار دارد و آنچه که برای شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال ارائه شده است اکثریت به صورت سفارش سازی/ کاربرمحور است. بنابراین لازم است کتابخانه های دانشگاهی در حرکت به سوی کتابخانه های دیجیتال و استفاده از شخصی سازی خدمات عملکرد خود را بهبود دهند و ارائه این خدمات به صورت سیستم محور در کتابخانه ها مورد بازنگری و توجه بیشتری قرار گیرد. اصالت اثر: این پژوهش برای نخستین بار به بررسی وضعیت خدمات شخصی سازی در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال پرداخته است. افزون بر این، با تهیه سیاهه وارسی مبتنی بر مرور نظاممند متون مرتبط سعی کرده است تا دید جامع نسبت وضعیت شخصی سازی خدمات در کتابخانه های دانشگاهی دیجیتال ایران حاصل گردد.

ربط از جمله مفاهیمی است که به تأیید بسیاری از محققان نقشی اساسی و مهم در بازیابی اطلاعات دارد. این نقش در ایران نیز طی سا لهای گذشته مورد توجه قرار گرفته و مطالعات متنوعی پیرامون آن به عمل آمدهاست. با وجود این، دید روشنی در مورد مطالعات ربط در ایران وجودندارد. پژوهش حاضر با هدف مرور نظا ممند پژوه شهای حیطه ربط درایران صورت گرفته است. ب همنظور دستیابی به منابع، پس از تعیین پرسش و معیارهای ورود و خروج منابع، پایگا ههای اطلاعاتی هدف با استفاده از کلیدواژ ههای مرتبط با این حوزه جس توجو شد و پس از آن، 108 منبع شناسایی و وارد مطالعه گردید. برای استخراج داد هها، ابتدا فرم استخراج ب هصورت دستی طراحی شد و داد ههای » اکسل « داد هها در نرم افزار استخرا جشده با استفاده از این نر مافزار آنالیز و نمودارهای مربوطه رسم شد. بررسی منابع حوزه ربط در ایران نشا ن داد که م یتوان مطالعات در این حوزه را در 6 گروه شامل مانعیت، جامعیت، جامعیت و مانعیت، بازخورد ربط، قضاوت ربط، و منابع مروری دسته بندی کرد. این پژوهش نشان داد که اغلب مطالعات حوزه ربط ب هصورت عینی انجام گرفته و محققان این حوزه از بین انواع نظا مهای بازیابی اطلاعات بیشتر به پژوهش در موتورهای جس توجو پرداخت هاند. همچنین، نتایج بررس یها حاکی از آن است که جدیدترین مطالعات در زمینه ربط به حوزه قضاوت ربط تعلق دارد و بازخورد ربط حیطه ای است که متخصصان علم اطلاعات و دان ششناسی در آن کم کار بود هاند. در ارتباط با روش تحقیقِ پژوه شهای حوزه ربط باید گفت که بیشتر آ نها کمّی بوده است؛ در صورتی که روش کیفی، ب هویژه در ربط ذهنی و کاربرمدار که دیدگاه و نظر انسان در مرکز توجه قرار دارد، می تواند بسیار کارآمد باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مطالعه نظرات متخصصین حوزه ادبیات کودک در خصوص گروه بندی سنی رایج در کتاب های کودکان و نوجوانان صورت گرفته است. روش شناسی: این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی و با رویکرد توصیفی انجام شده است. جامعه آماری آن را 105 نفر از نویسندگان، تصویرگران، ناشران، پژوهشگران و کارشناس ادبیات کودکان و نوجوانان تشکیل می دهند. برای گردآوری داده ها از ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که 2/35 درصد پاسخگویان موافق گروه بندی سنی و 59 درصد گروه بندی سنی موجود را نامناسب دانسته و با آن مخالف بودند. 65 درصد پاسخ گویان در ارتباط با نقش گروه بندی سنی در فرایند تألیف آثار کودکان و نوجوانان موافق بودند و همچنین 58 درصد آنها درباره تأثیر گروه بندی سنی در عرضه و فروش کتاب کودک موافق بوده اند. اکثریت پاسخ گویان بر بازنگری و تجدیدنظر در گروه بندی سنی تأکید دارند. نتیجه گیری: در مورد گروه سنی رایج در کشور دیدگاه های مخالف و موافقی وجود دارد و برخی آن را کارآمد و عده ای دیگر ناکارآمد دانسته اند. اما پژوهش علمی که این موضوع را از دیدگاه خبرگان فعال در عرصه های مختلف از جمله نویسندگان، شاعران، تصویرگران و ... بپردازد صورت نگرفته بود. این پژوهش با بررسی موضوع از دیدگاه صاحب نظران مطرح به این نتیجه دست یافت که گروه سنی رایج علیرغم کمک های شایانی که برای نویسندگان و شاعران، ناشران و خوانندگان کتاب های کودک می کند متناسب با شرایط فعلی نیست و لازم است کمیته ای متشکل از صاحب نظران عرصه های مختلف از جمله ادبیات کودکان، روانشناسان، متخصصان تعلیم و تربیت، تصویرگران، کتابداران و سایر عرصه های مرتبط تشکیل شده و در راستای پاسخ گویی به نیاز زمان تغییرات اساسی در آن بوجود آورند.

هدف: پژوهش حاضر در راستای بررسی شخصیت پردازی و محتوایی رمان های پرفروش نوجوانان ایران بین سال های 1380- 1389 صورت گرفته است. روش: این تحقیق، از نوع تحقیق های کاربردی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی صورت گرفته است. جامعه آماری آن را ۱۴ رمان نوجوان پرفروش دهه ۸۰ که بر اساس آمارهای خانه کتاب ایران بیش از ده بار تجدید چاپ شده اند تشکیل می دهند. یافته ها: یافته ها نشان داد که شخصیت های اصلی اکثر این رمان ها با مسائل و مشکلات مشابهی نظیر فقر، بیماری، خودکشی، مرگ عزیزان و بیماری های روحی و.... روبه رو بودند و پایان تلخی داشتند؛ فقط زندگی 40 درصد شخصیت ها تا آخر ادامه یافت و ۲۲ درصد در طول داستان مجبور به ترک زندگی مشترک خود شدند. ۱۱ درصد از رمان ها نیز در خلال داستان به حیات قهرمان خاتمه دادند. قهرمانان 11 درصد از رمان ها، در انتهای داستان به جنون و سایر بیماری های روانی مبتلا شده اند. تشویق خوانندگان جوان به تحصیل و اتخاذ رویکرد مثبت در مواجه با مشکلات به عنوان نکات مثبت و فضای غم آلود، سیاه، و متفاوت با واقعیت جامعه از نکات منفی داستان ها شناسایی شدند. شخصیت های رمان ها شخصیت هایی بودند که از نظر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با اکثریت جامعه همخوانی نداشته و به دور از واقعیت جامعه امروزی است. اصالت/ارزش: رمان های پرفروش آثاری هستند که با اقبال خوانندگان روبه رو می شوند و معمولاً تأثیرپذیری بالایی دارند؛ لذا لازم است ارزیابی های دقیقی از آنها به عمل آید. مقاله حاضر با نگاه متفاوت به بررسی رمان های پرفروش پرداخته و سعی کرده روشن سازد که شخصیت پردازی به گونه ای بوده که از نظر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با اکثریت جامعه همخوانی نداشته و به دور از واقعیت جامعه امروزی است.

هدف: نقش مشارکتی کتابداران در توسعه نرم افزارهای کتابخانه ای از دیدگاه شرکت های تولیدکننده این نرم افزار. روش/ رویکرد پژوهش: در این پیمایش با استفاده از پرسشنامه پژوهشگرساخته، داده های 6 شرکت تولیدکننده نرم افزارهای کتابخانه ای گردآوری و تحلیل شد. یافته ها: کتابداران دارای مهارت وب و اینترنت با میانگین 33/32 بیشترین و کتابداران آشنا به امور سخت افزاری با میانگین 83/6 کمترین مشارکت را در توسعه نرم افزار داشته اند. کتابداران بخش ثبت آثار نسبت به کتابداران فراهم آوری- اهدای منابع، نقش بیشتری در توسعه نرم افزار کتابخانه ای از خود نشان داده اند و کتابداران در مرحله توسعه نرم افزار با میانگین 83/4 بیشترین و در مرحله طراحی با میانگین 5/1 کمترین مشارکت را داشته اند. همچنین، از نظر بخش های مختلف نرم افزاری در بخش سازماندهی- آماده سازی با میانگین 33/4 بیشترین و در قسمت امنیت نرم افزار با میانگین 5/2 کمترین نقش را داشته اند. نتیجه گیری: کتابداران می توانند در توسعه نرم افزارهای کتابخانه ای نقش مؤثری ایفا کنند، اما این امر در گرو تعامل بیشتر آنان با متخصصان نرم افزاری است.

هدف: در ابتدا جستجوی اطلاعات، فعالیتی فردی در نظر گرفته می شد، اما مطالعات در زمینه اطلاع جویی نشان داد که افراد در طول فعالیت های جستجوی اطلاعات با یکدیگر همکاری دارند. هدف مقاله حاضر معرفی و تشریح مباحث مرتبط با اطلاع جویی مشارکتی است. روش: این مقاله به روش مروری با بهره گیری از منابع موجود، پس از تشریح مفاهیم اطلاع جویی و همکاری، به تعریف اطلاع جویی مشارکتی، ابعاد و سیستم هایی که از فرایند اطلاع جویی مشارکتی حمایت می کنند، پرداخته است. یافته ها: مطالعه حاضر نشان می دهد تعریف واحدی در بین محققان برای اطلاع جویی مشارکتی وجود ندارد و محیط های اطلاع جویی مشارکتی تحت تاثیر همکاری آشکار در مقابل ضمنی، همزمان در مقابل غیرهمزمان، هم مکان در مقابل توزیع شده و عمق میانجی گری قرار دارند و حاصل مطالعات در زمینه اطلاع جویی مشارکتی، ایجاد سیستم هایی می باشد که از این فرایند پشتیبانی می کند. نتیجه گیری: اطلاع جویی مشارکتی را می توان مطالعه انگیزه ها، روش ها، و سیستم هایی دانست که افراد را قادر می سازد تا در فرایند جستجو اطلاعات همکاری داشته باشند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان آشنایی و استفاده طلاب حوزه علمیه قم از فناوری های وب2 انجام شد. روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که به روش پیمایشی و با رویکرد توصیفی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل 180 نفر از طلاب حوزه علمیه قم است. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته است که بر مبنای پرسش های اساسی پژوهش و مرور متون مرتبط طراحی و تنظیم گردیده است. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش، میزان آشنایی جامعه مورد مطالعه با فناوری های وب2 در حد کمتر از متوسط (43 درصد) و میزان استفاده آن ها از فناوری وب2 نیز در حد کمتر از متوسط (38 درصد) است. از دیدگاه طلاب، استفاده از فناوری های وب2 در زمینه حمایت از آموزش و یادگیری در سطح پایین (1/29 درصد) بود. افزون بر این دیدگاه آن ها در مورد استفاده از فناوری وب2 در راستای ارتقای دریافت اطلاعات و ارتقای آموزش و پژوهش در سطح بالا بود. نتیجه گیری: استفاده از فناوری وب2 در حوزه های علمیه در گرو آشنایی طلاب با ابزارها و امکانات فناوری وب2 است. لذا برگزاری کارگاه های آموزشی، دوره های آموزشی، برگزاری سخنرانی ها و هم اندیشی ها، گنجاندن برنامه فناوری وب2 در سطوح تحصیلی طلاب، استفاده از متخصصان آشنا با فناوری وب2 و ترغیب طلاب نسبت به شناخت و استفاده از فناوری های وب2، از مواردی است که لازم است به آن پرداخته شود.