فرهاد اصغری

زمینه و هدف: مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی با مشکلات روان شناختی بالایی مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و واقعیت درمانی بر اضطراب، خودکارآمدپنداری، و تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع شبه تجربی با طرح چند گروهی پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر رشت در سال 1403 بود. از این جامعه 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه 10 نفره (درمان پذیرش و تعهد، واقعیت درمانی، و گواه) جایگزین شدند. گروه درمان پذیرش و تعهد پروتکل باند و همکاران (2011) را در 8 جلسه 90 دقیقه ای و گروه واقعیت درمانی پروتکل گلاسر (2003) را در 7 جلسه 90 دقیقه ای دریافت کردند؛ در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای در جریان پژوهش دریافت نکرد ولی در پایان مطالعه، خلاصه ای از مداخله مؤثرتر را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اعتبار یابی شده در ایران مقیاس تاب آوری (کانر و دیویدسون، 2003)، سیاهه اضطراب (بک و همکاران، 1988)، و مقیاس خودکارآمدپنداری عمومی (شرر و همکاران، 1982) بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-28 و از طریق آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد هر دو مداخله منجر به کاهش معنادار اضطراب و افزایش خودکارآمدپنداری و تاب آوری شدند (05/0P>). با وجود این درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با واقعیت درمانی، تأثیر معنادار تری بر افزایش خودکارآمدپنداری (049/0P=، 26/4F=)، و به ویژه تاب آوری (001/0P<، 66/16F=) داشت. تفاوت دو مداخله در کاهش اضطراب، معنادار نبود (288/0P=، 17/1F=). نتیجه گیری: نتایج نشان داد اگرچه هر دو روی آورد درمانی کارآمد هستند، اما درمان پذیرش و تعهد با تقویت فرایندهایی مانند انعطاف پذیری روان شناختی و عمل مبتنی بر ارزش ها به عنوان یک مداخله مؤثرتر می تواند مادران را نه تنها در مواجهه با کشاکش ها، که در مسیر شکوفایی روان شناختی و تحول پس از تنیدگی هدایت کند.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت هیجان مبتنی بر طرح واره درمانی و زوج درمانی هیجان مدار بر رضایت زناشویی زوجین جوان دارای تعارض زناشویی بود. روش : این مطالعه نیمه تجربی بر روی زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره رشت در ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر ۱۴۰۱ انجام شد. ۳۰ زوج به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه EFT، ST و کنترل قرار گرفتند. دو گروه آزمایش هر کدام ۱۰ جلسه درمانی ۹۰ دقیقه ای با یک جلسه هفتگی به مدت ۱۰ هفته دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله درمانی دریافت نکرد. علاوه بر این، یک مرحله پیگیری نیز در طرح گنجانده شد.. برای جمع آوری داده ها از مقیاس زوجی ENRICH استفاده شد و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تحلیل کواریانس چند متغیره در نرم افزارSPSS24 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله EFT و ST در مراحل پس آزمون بر افزایش رضایت زناشویی زوجین تأثیر مثبت و معنادار دارند(P<0/01). همچنین، نتایج آزمون تعقیبی، میزان اثربخشی مداخله EFTبر افزایش رضایت زناشویی زوجین را بیشتر از ST نشان داد(P<0/01). اما نتایج آزمون تعقیبی در مرحله پیگیری نشان داد که تفاوت میانگین، از نظرآماری معنی دار است (0/05 ≥ P). بنابراین می توان نتیجه گرفت که اثربخشی EFT و ST بر رضایت زناشویی زوجین، حتی در مرحله پیگیری نیز متفاوت است و EFT بیشتر از ST بر رضایت زناشویی زوجین اثر داشته است. نتیجه گیری: هر دو رویکرد بر افزایش رضایت زناشویی زوجین اثربخش است. اما اثربخشی EFT کارآمدتر از ST است.