نظم ژئواکونومیک در حال دگرگونی منطقه خزر؛ فرصت چندجانبه گرایی در دیپلماسی اقتصادی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
نظم ژئواکونومیک منطقه خزر در رقابت پیچیده قدرت های جهانی، شرایط روبه تغییری را تجربه می کند. این منطقه در گذشته بیشتر شاهد تسلط یک یا دو قدرت جهانی بوده، اما اکنون هند و چین با برنامه های تعریف شده، ایالات متحده با توسعه دامنه سنتی اقتصادی خود و روسیه نیز با ابزارهای ضد تحریمی، هریک بخشی از این نظم را تغییر می دهند. در کنار این بازیگران بزرگ، قدرت های منطقه ای کوچک تر همچون ترکیه نیز می کوشند تا شرایط موجود را به نفع خویش تغییر دهند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، پیرامون بررسی عوامل و تحولات مؤثر بر نظم ژئواکونومیک منطقه خزر و تبیین فرصت پیش روی دیپلماسی اقتصادی ایران است. اهمیت راهبردی نوشتار پیش رو، ناظر به ارائه درکی واقع بینانه از تحولات جهانی و مؤثر بر نظم ژئواکونومیک منطقه خزر است. پرسش کلیدی در جستار حاضر آن است که این نظم در حال تغییر، چه فرصتی برای جمهوری اسلامی ایران به همراه خواهد داشت؟ به نظر می رسد می توان این فرضیه را مطرح ساخت که ایران در این نظم در حال تغییر می تواند فرصت چندجانبگی توسعه یافته را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه آورد. یافته های پژوهش به روشنی نشان از این چندجانبگی توسعه یافته دارد. ایران در حالی که می تواند هند را به منطقه متصل کند، هم زمان می تواند در ابتکار کمربند - راه چین نقش آفرینی کند. هم زمان با اینکه می تواند گاز ترکمنستان را به آذربایجان و حتی اروپا منتقل سازد، می تواند پایه های نهادی دیپلماسی اقتصادی خود را در شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا بهبود بخشیده و همچنین با روسیه تحریم شده، سازوکارهای ضد تحریمی جدیدی را در بستر ژئواکونومیک خزر پیاده سازد.The changing geo-economic order of the Caspian region; The opportunity of multilateralism in Iran's economic diplomacy
The geo-economic order of the Caspian region is experiencing changing conditions in the complex competition of world powers. In the past, this region mostly witnessed the dominance of one or two world powers, but now India and China, with defined plans, the United States, with the development of its traditional economic scope, and Russia, with anti-sanctions tools, are changing every part of this order. Along with these big actors, smaller regional powers like Turkey are also trying to change the existing conditions in their favor. The main problem of the current research is the investigation of the factors and developments affecting the geo-economic order of the Caspian region and the explanation of the opportunity for the advancement of Iran's economic diplomacy. The strategic importance of this research is related to providing a realistic understanding of global developments and affecting the geo-economic order of the Caspian region. The key question in this article is what opportunities will this changing order bring to the Islamic Republic of Iran? It seems that the hypothesis can be put forward that Iran, in this changing order, can bring the opportunity of developed multilateralism to the Islamic Republic of Iran. The research findings clearly show this developed multilateralism. While Iran can connect India to the region, it can also play a role in China's Belt and Road initiative. At the same time, while it can transfer Turkmenistan's gas to Azerbaijan and even Europe, it can improve its institutional foundations of economic diplomacy in Shanghai and the Eurasian Economic Union, and also implement new anti-sanction mechanisms with sanctioned Russia in the geo-economic context of the Caspian Sea.
تبلیغات
