مطالب

هدف از این پژوهش بررسی و تعیین کارکردهای و کاربردهای رده بندی علوم در کتابخانه های معاصر با توجه به حضور اینترنت و شبکه های فضای مجازی است. در این مقاله سعی شده است با بررسی مروری منابع کتابخانه ای و با مطالعه متون و پژوهش های کیفی و کمی در گذشته و مرور یافته های آنها به این نکته رسید که نسبت به گذشته کارکردها و کاربردهای رده بندی در کتابخانه ها چه تغییراتی نموده است. بررسی های این پژوهش نشان می دهد که هر چند که نیازهای کتابخانه ها در دوران معاصر فراتر از گذشته شده اند لیکن نقش رده بندی علوم نیز در کمک به فرآیند کتابخانه های معاصر بسیار چشم گیرتر شده و حتی در برخی از موارد به کمک کتابخانه ها در جهت پیشبرد اهداف آنها حرکت کرده است. نتایج به دست آمده از این پژوهش لزوم بازنگری های برای طبقه بندی علوم و به طبع آن رده بندی علوم در محیط های کتابخانه ای را به وضوح نشان می دهد که در نتیجه آن تغییرات برای آینده ، توسط کتابداران و متخصصان امور کتابداری باید صورت بپذیرد.

روایت زندگی، اندیشه ها و کرامات حلاج و عبارت معروف \"انالحق\" وی، همواره مورد توجه شاعران و نویسندگان زیادی بوده و از ظرفیت بالای تعلیمی در متون عرفانی برخوردار می باشد. این مقاله با روش توصیفی_ کتابخانه ای به تبیین تصویر حسین بن منصور حلاج و کرامات او پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که حلاج یکی از شخصیت های مشهور عرفان می باشد که با طی مراحل سیر و سلوک به مرحله ای رسیده بود که «اناالحق» بر زبان می راند به عبارتی اسرار الهی را هویدا می ساخت. این امر باعث شد تا افراد بسیاری با وی مخالفت کنند در نتیجه سرانجام او را به قتل برسانند. لذا این پژوهش با هدف شناخت شخصیت و کرامات این عارف والامقام نگاشته شده است. همچنین در این راستا از منابع معتبر کتاب های مختلف و مقالات معتبر مانند کتاب شهید راه حقیقت و عشق، شعله طور و ... استفاده گردیده است.

استفاده افراطی دانش آموزان از فضای مجازی به بهانه آموزش مجازی در دوران کرونا سبب شد که در دوران پساکرونا نیز این استفاده افراطی ادامه داشته باشد. این مسئله در حالی است که دانش آموزان ایرانی تا قبل از شیوع ویروس کرونا به هیچ عنوان آموزش های لازم جهت استفاده صحیح از فضای مجازی را در مدارس دریافت نکرده بودند، بنابراین پژوهش حاضر با با هدف آموزش و ترغیب دانش آموزان به استفاده صحیح از فضای مجازی و رعایت حدود دوستی در استفاده از فضای مجازی در دوران پساکرونا اجرا شده است. پژوهش حاضر توصیفی از نوع اقدام پژوهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان شهرستان زاهدان بود که از این میان تعداد 31 نفر دانش آموز پایه ششم آموزشگاه هاجر به شیوه نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز اقدام پژوهی از 1- نظرسنجی از والدین دانش آموزان در مورد چگونگی استفاده دانش آموزان از فضای مجازی 2- مشاهده رفتار دانش آموزان در شبکه شاد 2- نظرسنجی از والدین در مورد میزان استفاده دانش آموزان از فضای مجازی 4- مصاحبه با کادر آموزشی و 5- پیشینه پژوهش و منابع موجود استفاده شد. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده با کمک متخصصان و کارشناسان، 3 اقدام راهبردی و 36 زیرمؤلفه متناسب با اطلاعات بدست آمده، طراحی و برای دانش آموزان پایه ششم آموزشگاه هاجر به اجرا درآوردیم. پس از 52 روز از اجرای راهکارهای اجرا شده، نتایج شواهد 2 و مقایسه آن با شواهد 1 نشان داد که راهکارها و آموزش های ارائه شده کاملاً اثرگذار بوده است و این آموزش ها باعث استفاده صحیح از فضای مجازی و رعایت حد و حدود دوستی توسط دانش آموزان پایه ششم آموزشگاه هاجر شده است.

آنچه که در رشد و روند آموزشی تأثیر گذار است و تأثیر بسیاری در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد مبحث انگیزه است که می بایست تقویت شود. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی انگیزه و انگیزش بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می باشد. این مقاله به روش کیفی انجام شده است که برای گردآوری اطلاعات آن به منابع مکتوب و معتبر در این زمینه مراجعه شد که پس از بررسی دقیق این منابع و طبقه بندی به یک نتیجه کلی در این زمینه دست یافتیم. در هر نظام آموزشی، پیشرفت تحصیلی از مهم ترین شاخص های توفیق فعالیت های علمی و آموزشی محسوب می شودانگیزش و انگیزه تاثیر به سزایی در تلاش دانش آموزان دارد و افزایش هر چه بیشتر انگیزه در دانش آموزان باعث تأثیر گذاری در روند آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می شود.

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر اختلافات خانوادگی در افت تحصیلی و نقشی که خانواده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند است. این پژوهش به روش مروری - توصیفی انجام شده که برای گردآوری اطلاعات آن به منابع مکتوب و معتبر در این زمینه مراجعه شده است. بدون تردید بیشتر پدر و مادران به تحصیل و پیشرفت فرزندان خود توجه نشان داده و به آن علاقه مندند و در فراهم ساختن محیط و شرایطی خوب از هیچ تلاشی دریغ نمی کنند. محیط خانواده بسیاری از مسائل را به فرزندان می آموزد، نحوه رابطه والدین با یکدیگر اثر مستقیم و مهمی بر روی فرزندان می گذارد برای همین نمی توان از تأثیری که والدین در پیشرفت و رشد فرزندان شان دارد چشم پوشی کرد والدین باید بتوانند محیطی به دور از هیچ گونه تنش و اختلافی به وجود بیاورند،چنین محیط هایی میتواند باعث رشد مناسب،شکوفایی در فرزندان شود. در این مقاله به تعاریفی از خانواده ، تاثیری که شرایط خانواده بر فرزندان می گذارد و تاثیری که مسائل عاطفی در پیشرفت تحصیلی فرزندان دارد و... پرداخته ایم.

هدف از پژوهش حاضر اثربخشی درمان ذهن آگاهی بر اضطراب و خودباوری مبتلایان به دیابت نوع2می باشد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه و جامعه آماری 222 نفر بیمار دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت ،بیمارستان ۵۵۰ ارتش در زمستان1398 بود که از میان آنها 30 نفر(مرد) به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شد و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطّلاعات آزمون خودباوری بک سال( 1985) و مقیاس اضط راب هامیلت ون (1960 ) بود.برای هر دو گروه پیش آزمون و پس آزمون انجام شدو گروه آزمایش 10 جلسه تحت درمان ذهن آگاهی قرارگرفتند و پس از آن پس آزمون انجام شد. نتایج نشان داد که درمان گروهی ذهن آگاهی بر اضطراب وخودباوری مبتلایان به دیابت نوع 2 موثر است.و پیشنهاد می شود که از مشاوره روانشناختی جهت درمان و بهبودی بیماران دیابتی استفاده شود.

هدف: بررسی نقش سیستم اداری در تاثیرگذاری انواع استراتژی بازاریابی تحقق یافته و عملکرد شرکت. روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه سطوح مدیریت و کارشناسان شرکتهای دانش بینان فناوری مالی پارک علم و فناوری پردیس تهران بوده که حجم نمونه 98 نفر از بین آنها انتخاب شده و با پرسشنامه ای که روائی و پایایی آن تائید شده مورد سنجش قرار گرفته است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها جمعیت شناختی و استخراج شاخص های مرکزی از امار توصیفی و نرم افزار24 SPSS و برای برای تجزیه و تحلیل امار استنباطی از مدل معادلات ساختاری و از نرم افزار PLS2 Smart استفاده شده است. یافته ها: یافته-های حاصل از پرسشنامه در دو سطح توصیفی و استنباطی انجام گرفته است و با استفاده از آزمون های مختلف آماری مدل مفهومی پژوهش مورد بررسی قرار گرفته و فرضیات مربوط به آن آزمون شده است. فرضیات اصلی تحقیق مبنی بر تاثیر انواع استراتژی های بازاریابی واقعی بر عملکرد بنگاه با نقش میانجی سیستم اداری بطور قوی تائید شد. نتایج: انواع استراتژی بازاریابی تحقق یافته که شرکت های دانش بینان اتخاذ می کنند بطور موثری بر عملکرد مالی و غیر مالی این شرکتها موثر است. علاوه بر این وضعیت تاثیر سیستم اداری می تواند به این روند شدت بیشتری ببخشد.

داستان و قصه از ژانرهای محبوب بشر از همان دوران اولیه زندگی است. داستان خلقت بشر، داستان های پیامبران و... دال بر اهمیت قصه در زندگی و نقش آن در آموزش می باشد. قصه، آیینه ای است که شنونده یا خواننده خود را در آن می یابد.قصه منعکس کننده امیدها،ترس ها،شادی ها،غم ها،مصائب،شانس،خلق و خو،نگرش و اعتقادات است.قصه پاسخی است به کنجکاوی انسان و کنجکاوی یکی از ابعاد فطرت انسان است.میل ذاتی انسان به شنیدن قصه موجب شده است تا قصه گویی به عنوان یکی از روش های آموزشی و تربیتی در طول اعصار مورد توجه باشد.قصه گویی در نظام آموزشی می تواند با اشکال مختلف درسی بیامیزد،به شرطی که روی برنامه ها به خوبی فکر شده باشد و ارتباط بین بخش های آن منسجم باشد.اگر فعالیت قصه گویی توسط فردی ناتوان که با اصول قصه گویی آشنا نیست،ارائه شود؛نه تنها نمی تواند موثر واقع شود بلکه علی رغم میل فطری کودک به قصه او را از محیط قصه فراری می دهد.معلم در نقش یک قصه گوی خوب می تواند مهارت خوب گوش کردن و مهارت زبانی کودکان را بالا برده و با خوب تلفظ کردن،استفاده از عبارات صحیح و اصولی و خوب بیان کردن الگویی صحیح در اختیار قرار داده و تاثیرگذار باشد.گفتن قصه انگیزه یادگیری را زنده می کند و مطلب را در حافظه جای می دهد.هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر ادبیات داستانی و قصه گویی بر یادگیری دانش آموزان است.پژوهش حاضر از نوع توصیفی-مروری می باشد که برای جمع آوری آن از مقالات و منابع معتبر در این زمینه استفاده شده است.

یکی از اهداف آموزش و پرورش این است که فراگیران از سطح یادگیری بالایی را برای تصمیم گیری و حل مسائل فرا بگیرند. مهمترین عواملی که باعث ارتقاء سطح یادگیری دانش آموزان می شود، برنامه آموزش فلسفه به کودکان است. پژوهش حاضر با هدف جایگاه برنامه آموزش فلسفه به کودکان بر یادگیری دانش آموزان پایه پنجم ابتدائی بوده است. روش پژوهش تحلیلی- اسنادی است و ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش، کتابخانه ای، مجلات و مقالات علمی معتبر از سایت های (SID , Magiran ,civilica , Noormags) می باشد. شالوده مهارت های فکری کودکان باید از همان سال های اولیه زندگی شان پی ریزی شود. از این رو در سال های اخیر، علاقه به تقویت مهارت های تفکر و بالا بردن سطح یادگیری و با سوادی در نظام آموزش و پرورش جهان به طور فزاینده ای رواج یافته است و به دنبال آن از دهه 1970 نهضت های تربیتی از جمله برنامه فلسفه برای کودکان گسترش یافتند. با اجرای برنامه آموزش فلسفه به کودکان در نهادهای آموزشی می توان در افزایش و ارتقای سطح یادگیری دانش آموزان بهره گرفت.

وسعت جغرافیایی ایران اسلامی از طرفی و ضرورت توزیع عدالت آموزشی از سوی دیگر موجب شده است در دور دست ترین روستاها و آبادی های سراسر کشور به شرط حضور دانش آموز لازم التعلیم ، کلاس های درسی با مدارس چند پایه تشکیل شود.کلاس های چند پایه در استان سیستان و بلوچستان که از محرم ترین استان های کشور از منظر شرایط فیزیکی و دور افتادگی و فاصله روستاها از شهرها می باشد، بیشترین آمار مداس و کلاس های چند پایه را به خود اختصاص داده است.قطعا تدریس پایه های همزمان در یک کلاس خصوصا کلاس هایی با فاصله سنی و پایه های زیاد یکی از چالش ها و مشکلات معلمان این کلاس هاست ، اما استفاده از وجود دانش آموزان برای تدریس سایر پایه ها، استفاده از زمان های همزمان برای تدریس ، و..... فرصت هایی را برای آموزش متفاوت در این کلاس ها ایجاد می کند، در این که با روش توصیفی است به بررسی محاسن و معایب مدارس چند پایه در شهرستان نیکشهر پرداخته ایم که یافته های پژوهش نشان داد استفاده از طرح درس متفاوت و جامع و همسوی با تدریس همزمان ، گروه بندی متنوع و.... می تواند چالش های تدریس در این کلاس ها را کاهش دهد.

خود مراقبتی از مهمترین اصول آموزش در مدارس می باشد که به فراموشی سپرده شده است خود مراقبتی مهمترین اصل بهداشت در همه ابعاد رشد و زندگی فرد می باشد، هجمه های فراوان برنامه های ضد فرهنگی دشمن در فضای مجازی و واقعی نیاز و لزوم آموزش برنامه های خود مراقبتی در دانش آموزان را روز به روز بیشتر می نماید،در این پژوهش که از نوع توصیفی کاربردی است ، با روش نمودنه گیری تصادفی ساده از جامعه آماری معین با استفاده از فرمول کوهن تعداد 60 نفر دانش آموز ابتدایی پسرانه آموزش و پرورش شهرستان نیمروز برای جامعه آماری انتخاب شدند.برای جمع آوری داده ها میدانی از پرسشنامه رفتارهای مراقبت از خود میلر (1982) استفاده شد.این پژوهش در دو مرحله پیش از اجرای برنامه ها و پس از اجرای برنامه ها اجرا شد ، یافته های پژوهش نشان اجرای برنامه های آموزش خود مراقبتی در بین دانش آموزان می تواند در افزایش انگیزش و آگهی دانش آموزان در خود مراقبتی تاثیردارد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر جذابیت و انتخاب مقصد با رویکرد گردشگری ورزشی در مناطق آزاد کشور طراحی و اجرا شد. برای انجام این پژوهش از رویکرد پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش این تحقیق دارای دو جامعه بود. جامعه ی اول مربوط به بخش کیفی تحقیق است و عبارت است از: گروه متخصصان مدیریت ورزشی و بازاریابی و گردشگری (خبرگان) که بر اساس دیدگاه ها و نظرات آنان ابزار تحقیق ساخته خواهد شد ( تعداد 15 نفر) و جامعه آماری بخش کمی تحقیق شامل اساتید تربیت بدنی دانشگاه های کشور ، کارشناسان ادارات ورزش و جوانان شهر های مناطق آزاد ، کارشناسان بخش گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ، مدیران آژانس های مسافرتی ، گردشگران ورزشی و به ویژه گردشگران مناطق آزادبودند و با توجه به حجم هر جامعه نمونه آماری مناسب (تعداد 313 نفر) از طریق نمونه گیری طبقه ای و به روش انتساب متناسب با حجم انتخاب شدند. نتایج بخش کیفی پژوهش نشان داد که جذابیت و انتخاب مقصد دارای چهار مؤلفه اصلی ( رضایت گردشگر، شخصیت مقصد (برند)، تصویر مقصد، بازاریابی مقصد) و 15شاخص می باشد. نتایج بخش کمی از دیدگاه نخبگان، که وضعیت کلی جذابیت و انتخاب مقصد با رویکرد گردشگری در مناطق آزاد کشور بالاتر از میانگین و نسبتا مطلوب نشان داد. همچنین شاخص های برازش مدل جذابیت و انتخاب مقصد با رویکرد گردشگری ورزشی در مناطق آزاد کشور نشان داد که مدل ارائه شده دارای برازش مطلوبی می باشد.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر مسئولیت اجتماعی بر عملکرد شرکت با توجه به نقش میانجی سرمایه فکری در سازمان بود. جامعه آماری پژوهش کارکنان نیروگاه اصفهان (700 نفر) می باشند که به صورت نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 248 نفر آن ها به عنوان حجم نمونه انتخاب می گردند. پژوهش از منظر روش شناسی به صورت توصیفی – پیمایشی بوده و برای اندازه گیری متغیرها، از پرسشنامه های استاندارد مسئولیت اجتماعی شرکت کیم و همکاران (2010)، عملکرد شرکت توسط نوبخت در سال 1396 و سرمایه فکری الیویرا و همکاران در سال 2020 استفاده گردیده است. آزمون فرضیه های پژوهش با استفاده از معادله های ساختاری از طریق smart Pls انجام پذیرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که مسئولیت اجتماعی شرکت بر روی سرمایه فکری کارکنان تاثیر معناداری دارد بنابراین مسئولیت اجتماعی بر عملکرد شرکت با نقش میانجی سرمایه فکری در بین کارکنان تاثیر معنی داری دارد.

سورئالیسم به عنوان یک جنبش هنری - اجتماعیِ بنیاد ستیز در قرن بیستم از زمان شکل گیری در غرب در پی آن بود که جهان بینی و نگرش انسان را نسبت به تحوّلات بشری تغییر دهد و در این پویش، کشف ذهن ناخودآگاه انسان را به عنوان روشی برای آفرینش اثر هنری قلمداد می کرد و در این گذار، توانست حوزه های زبانی بسیاری را تحت شعاع قرار دهد. شعر نیما یوشیج و سِرکون بولُص (1946-2007) شاعر معاصر عراقی به عنوان دو تن از پیشگامان سبک شعری جدید، دربردارنده برخی از رویکردها و سبک های ادبی جریان ساز است که با خلق اندیشه های نوین و دگردیسی در قالب و سطوح به ادبیات و به ویژه شعر، روحی دوباره بخشیده و خواستار پیدایش ادبیاتی نو و همگام با زندگی امروزی بوده است. جستار حاضر با روش توصیفی - تحلیلی، مجموعه «افسانه» اثر نیما یوشیج و «إذا کنت نائماً فی مرکب نوح» اثر سرکون بولص را بررسی، سپس به وجوه تشابه، تفاوت و کیفیت حضور شناسه های سورئالیسم در آن دو پرداخته است. یافته های پژوهش گویای تبلور مؤلّفه های سورئالیستی همچون نگارش خود به خودی، رؤیا، تصاویر شگفت، گسست زمان و مکان و عشق در هر دو مجموعه است. با این تفاوت که چهار مؤلّفه نخست، بسامد تقریباً یکسانی دارند؛ اما ماهیت عنصر عشق در منظومه افسانه، همان عشق عفیفِ توأم با شوق و نزاکت است، در حالی که این شاخصه در شعر بولص، تصویری کام پرور، اروتیک و به دور از ارزش های اجتماعی را به نمایش می گذارد.

«تربیت درونی» یا «اکتشافی» مبتنی بر فطرت آدمی است و یکی از ناب ترین شیوه های تربیتی است که در دوره معاصر بسیار به آن توجه شده است؛ روان شناسان جدید تربیتی این روش را یکی از مؤثرترین شیوه های تربیتی به شمار می آورند. عارفان پهنه ادب فارسی نیز توجه ویژه ای بر تربیتِ مبتنی بر فطرت داشته اند. مولوی در مثنوی معنوی ، به اصل «تربیت» توجه ویژه ای دارد. تربیت در مثنوی ازجمله مفاهیمی است که مولانا برای نهادینه کردن آن در وجود انسان ها در کنار اموری مانند خدا، معرفت، سیرو سلوک، اعمال عبادی به درونی شدن آن نظر داشته است. این مقاله با هدف بررسی ابعاد تربیت درونی در مثنوی مولوی، درپی پاسخ به این پرسش است: مهم ترین مؤلفه های تربیت درونی که اندیشمندان و روان شناسانِ امر تعلیم و تربیت نیز به آن تأکید داشته اند در مثنوی معنوی کدام است؟ بدین منظور نگارندگان به روش توصیفی  تحلیلی، مؤلفه های تربیت درونی را در شش دفتر مثنوی مولوی تحلیل و بررسی کرده اند. با توجه به دستاورد پژوهش، تأکید بر زبانِ عمل، تدریجی بودن امر تربیت، تقلیدنکردن، ثروت محرومیّت، حذف کردن به جای ارائه کردن، عادت ستیزی و توجه به تمایزهای فردی از مهم ترین مؤلفه های تربیت درونی در مثنوی است که جزئیات و مباحث مربوط به آن در محورهایی جداگانه تحلیل و بررسی شده است.        

قرن دهم هجری قمری آغاز شکل گیری جریان ادبی تفسیرنویسی قرآن به نظم فارسی است. این جریان تا کنون ادامه یافته و در عصر قاجار رواج بیشتری داشته است. برخی از این آثار به صورت مستقیم و برخی غیرمستقیم چونان قرآن مدعی اعجازند. محمل این ادعا نظم عروضی فارسی است؛ نظمی که تابع قرآن و در تفاهم با آن شکل گرفته است. پژوهش پیش رو مدعای مزبور را با مطالعه تفاسیر برجسته منظوم به ویژه تفسیر صفی (1308ق) که همه قرآن را در بر گرفته؛ مورد بررسی قرار داده و در پی پاسخ به این سؤالات است: ادعای اعجاز نظم در ساحت تفسیر با چه انگیزه ای صورت پذیرفته یا چه عواملی بستر چنین مدعایی را فراهم آورده است؟ آیا این رویه به گسترش سنت تفسیری صوفیانه انجامیده یا صرفاً در حد یک مدعاست؟ دریافت وحی یا الهام در ضمن عمل تفسیر چگونه ممکن است؟ از آنجا که اصل کنش تفسیر در چارچوب یک متن مقدس است آن متن چگونه می تواند محمل تجربه دینی و زمینه دریافت الهامات وحیانی برای عارف شود؟

نقد آثار برجسته در همه ادوار از بدو ظهور آن اثر امری رایج و شایع بوده است و اهمیّت پژوهش در این زمینه کمتر از ارزش آثار خلق شده نیست. در قرن دوازدهم هجری امام بخش صهبایی از جمله منتقدانی است که میراث دار نظریه های ادبی ادیبانی چون مُنیر لاهوری، آزاد بلگرامی و سراج الدین علی خان آرزو است که باعث شکل گیری این شاخه ادبی در شبه قاره شد. رساله "شرح سه نثر ظهوری" از جمله آثاری است که می توان آن را تبلور اندیشه های جدید صهبایی دانست که در نتیجه تحلیل و نقد عناصر زبانی و بلاغی رساله مزبور به دست آمده است. امتیاز دیدگاه های صهبایی، در حوزه نقد ادبی در عین تازگى، علمى و منسجم بودن آن است. مظاهر عدول از مقتضای ظاهر(وضع مُظهر در موضع مُضمر)، استعمال واژه موقوف بر سماع یا قیاس، شعر دو لَخت(مطلع دو لختی)، طَرفِ وقوع(استعاره ایهامی کنایی)، مناسبات الفاظ در کلام، اطلاق و حَملِ الفاظ تازگی و بی سابقه بودن دیدگاه او را به وضوح نشان می دهد. بسیاری از اصطلاحات موجود در آثار او صورت اولیّه تعبیراتی است که امروز در مکاتب نقد ادبی جدید در دنیا مطرح می شود؛ مثلاً او "کلمه بندی" را تقریباً به مفهوم texture یا همان "بافت" و "استخوان بندی" را به معنی structure یا "ساختار"به کار می برد. اصطلاح استعاره ایهامی کنایی(طَرف وقوع) بعد از خانِ آرزو، ظاهراً فقط در آثار صهبایی آمده است. صهبایی ارزش استعاره در آفرینش های ادبی را منوط به پیچیدگی و دیریابی و کاربرد آن در آثار فحول ادبی می داند. این مقاله با رویکرد تحلیلی- توصیفی می کوشد

جدال بین شاعران نوگرا و طرفداران شعر سنتی مسأله ای است که در بررسی تاریخی و فرهنگیِ جریان شکل گیری شعر نو همواره مورد توجّه محققان بوده است. بحث هایی که هر کدام از این دو جناح درباره شعر و ملازمات آن مطرح می کردند، بر اساس نقد گفتارها و دیدگاه های طرف مقابل شکل می گرفت؛ بنابراین با تحلیل گفتارهای هریک از این دو گروه می توان مفاهیم و دیدگاه های گروه مقابل را درک کرد. مسأله جدال نوگرایان و سنّت گرایان در باب شعر نه تنها در محافل ادبی و نشریات مطرح بود، بلکه موضوع شعر شاعران نوپرداز نیز قرار گرفت. طرح ذهنی شاعر در این گونه شعرها بر پایه تقابل ماهیّت شعر نو با شعر کلاسیک بنیان نهاده شده است که با تحلیل آنها می توان هم به گفتمان شعری نوگرایان پی برد و هم به طور ضمنی دیدگاه سنّت گرایان را دریافت. موضوعِ «شعری که زندگی است» از شاملو و شعرِ «هۆنراوه کانم» از شیرکو بیکس، شاعر نوگرای کُرد، برگرفته از همین مباحثات مربوط به ماهیّت شعر نو و تفاوت آن با شعر کلاسیک است که در این جستار به روش تحلیلی و بر اساس گفتمان ادبی واکاوی می شوند تا مفاهیم و بنیان های مشترک گفتمان شعر نو در هر دو ادبیات فارسی و کُردی نشان داده شود. برآیند پژوهش نشان می دهد که گفتمان ادبی موجود در این دو شعر موضوع محور و کارکردمحور است و هر دو شاعر بیشتر از منظر کارکرد انگیزشی و آگاهی بخشی، به تبیین ماهیّت شعر نو و نقد شعر کلاسیک پرداخته اند.

علامه اقبال لاهوری، شاعر اندیشمند مسلمان، شاعری را همسنگ و هم پایه پیامبری می داند؛ او شاعر را پیشوا و راهنما و شعر را وسیله ای برای بیان حقیقت، هدایت انسان ها و ترغیب آنها به بیداری و حرکت به شمار می آورد. به سبب تأکید اقبال بر وجه ارشادی و ترغیبی کلام، در عین توجه به فصاحت و بلاغت الفاظ و معانی شعر و از آنجا که آشکارترین نمود نقش ترغیبی زبان در وجه امری کلام است، در این پژوهش به چگونگی کارکرد معانی ثانویه امر در شعر اقبال توجه شد. روش کار، شناسایی معانی ثانویه امر در شعر شاعر، دسته بندی بسامدی و تحلیل شواهد بر مبنای ارتباط دوسویه گوینده و مخاطب است. اهمیت پژوهش در توجه به کارکرد زبان و شیوه های ابلاغ پیام در شعر اقبال لاهوری، با توجه به مناسبات دوسویه شاعر و مخاطبان اوست. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد از مجموع هفتصد و هفتاد کاربرد امر در معانی ثانویه، در پنجاه درصد شواهد، امر در معنی تحذیر و تنبّه و ارشاد مخاطب آمده و شاعر ازنظر دانش و آگاهی در جایگاه برتری نسبت به مخاطب قرار گرفته است. در سی و پنج درصد شواهد، شاعر با مخاطب هم پایه خود سخن می گوید و بیشترین معنای ثانویه جملات امر در این ارتباطِ برابر، ترغیب مخاطب است. جایگاه فرودست شاعر در مقابل مخاطب، فقط آنجا دیده می شود که روی سخن شاعر با خداوند یا مخاطب غایب و مجازی است و امر در معنای دعا یا تمنّا به کار رفته است.

معیار و سلیقه هنری در هر زمان درحال تغییر و دگرگونی است. تذکره ها چکیده نگاه و ذوق مخاطب به شمار می روند که همانند آیینه بازتاب دهنده تحول معیارهای ذائقه ادبی در هر زمان اند. با تحلیل این آثار در دوره های مختلف می توان شیوه شکل گیری و جهت دهی به ذوق و تحول سلیقه ادبی در هر دوره را به خوبی نشان داد. با بررسی چهار مقاله و لباب الألباب از نظرگاه جامعه شناسی ذوق ادبی مشخص شد، خاک و زمینه اجتماعی و وسایل انتخاب، از عوامل مهم جهت دهی به ذوق ادبی زمان از دید صاحبان این دو تذکره است. از نگاه صاحبان این دو تذکره، سود و منفعت دوسویه ارباب قدرت و هنر برای جاودانگی و حفظ و بقای نام یکدیگر، همکاران هنرمند، آشنایی شخصی هنرمندان نورسیده با نویسندگان و هنرمندان مشهور و نقد ادبی از مهم ترین عوامل فرامتنی شکل دهنده به سلیقه های هنری به شمار می روند؛ موازنه و مقایسه شاعران، رعایت تناسبات لفظی و معنایی همراه با اغراق، از ویژگی های بارز درون متنی نقد ذوقی در تذکره های یادشده است. طبقه اجتماعی هنرمند، آینگی شکوه قدرت و فضل گرایی و هنرگرایی، معیارهای ارزش آفرین فرامتنی و بدیهه سرایی، ایجاز و استفاده از صنایع و آرایه هایی که فلسفه وجودی آنها برانگیختن حس اعجاب در مخاطب است، از مصداق های زیبایی درون متنی در تذکره های مدّنظر به شمار می آید.