درخت حوزه‌های تخصصی

خاستگاه دولت، یکی از مباحث مهم علم سیاست است و رویکردهای مختلف درباره علت به وجود آمدن دولت و زمان پیدایی آن، وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی درصدد پاسخ دادن به این سؤال است که؛ خاستگاه دولت مهدوی با تمرکز بر رویکردهای موجود علوم سیاسی و با توجه به آموزه های مهدویت در قرآن کریم و روایات معصومین؟عهم؟ چگونه تبیین می شود؟ مهم ترین یافته پژوهش حاضر، آن است که دولت مهدوی براساس نظریه های موجود، خاستگاه الهی دارد، خاستگاه الهی دولت مهدوی، به همراه هم افزایی رضایت مردمی، آن را از حکومت های مدرن، متمایز می کند. خاستگاه دولت مهدوی از حیث زمان ظهور به فلسفه نظری تاریخ و تکامل تاریخ مرتبط است. نگاه تکاملی به تاریخ و طبیعت، در فرآیند مدرنیته غربی، رویکرد سکولار و دنیوی گرفت، اما براساس آموزه های مهدویت، در بین رویکردهای مختلف درباره تکامل تاریخ؛ با وجود پلیدی و بی عدالتی، هرگز نسل بشر به انقراض نرفته و حاکمیت زمین، به حکومت عدل می رسد. باور به پایان خوش تاریخ، یکی از اصول قطعی مهدویت شیعی است. تبیین خاستگاه دولت مهدوی به عنوان؛ مدینه فاضله اسلامی برای جوامع و دولت های اسلامی، از حیث تئوریک؛ در کاوش جوانب سیاسی مهدویت؛ و از حیث عملی؛ در پویش و رفتار سیاسی مسلمانان، نقش اساسی دارد.

رجعت به مثابه بازگشت برخی انسان ها پس از مرگ به زندگی دنیوی، یکی از باورهای خاص در منظومه مهدویت است. این باور، افزون بر پشتوانه های روایی، نیازمند تحلیل فلسفی در بستر هستی شناسی نفس است. حکمت متعالیه به عنوان یکی از غنی ترین نظام های فلسفی اسلامی، با مباحث عمیق درباره حقیقت نفس، تجرد و اتحاد آن با بدن و بقاء پس از مرگ، می تواند زمینه ای برای تبیین عقلانی رجعت فراهم سازد. این رویکرد با ترکیب مبانی وجودشناسی تشکیکی، حرکت جوهری و معرفت شناسی صدرایی، الگویی بدیع در تبیین نسبت مراتب نفس و رجعت ارائه میدهد که هم از حیث روش شناسی و هم در نتایج، نوآوری محسوب میشود. این مقاله با رویکرد توصیفی_تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، به بررسی امکان رجعت بر اساس مبانی فلسفه نفس در حکمت متعالیه می پردازد. در فلسفه صدرایی، نفس انسانی موجودی زنده و متحرک است که به تدریج از مرتبه جسمانی به سوی کمالات معنوی و تجرد حرکت می کند. ملاصدرا با تبیین تجرد و فاعلیت وجودی نفس و تفکیک مراتب تجرد، مبنایی فلسفی برای تحلیل معقول رجعت ارائه می دهد؛ به گونه ای که بازگشت برخی نفوس به بدن های پیشین، با توجه به تعلق تدبیری و فاعلی نفس به بدن، نه تنها ممکن بلکه معقول نیز خواهد بود. بر اساس این دیدگاه، نفس می تواند بدن جدیدی را به عنوان مظهر وجودی خود ایجاد کند. این تحلیل، امکان رجعت را به عنوان پدیده ای عقل پذیر و متفاوت با تناسخ ونظریه های پیشین تفسیر می کند.

مفهوم انتظار و مهدویت به عنوان یکی از اصول بنیادین تفکر شیعی، نقش مهمی در گسترش عدالت خواهی و ظلم ستیزی دارد. این آموزه، بر امید به ظهور امام مهدی(عج) به عنوان منجی موعود و برقرارکننده عدالت جهانی تأکید می کند. انتظار، تنها یک حالت منفعلانه نیست؛ بلکه از دیدگاه اسلامی، یک مسئولیت اجتماعی است که افراد را به تلاش برای برقراری عدالت و مقابله با ظلم در هر سطحی از جامعه تشویق می کند. در جهان امروز که نابرابری های اجتماعی، فساد، و ظلم در ابعاد مختلف گسترش یافته اند، ایده مهدویت می تواند انگیزه ای برای مقاومت در برابر ستم و تقویت ارزش های انسانی باشد. انتظار موعود به افراد و جوامع این پیام را می دهد که ظلم و بی عدالتی هرگز پایدار نخواهند بود و تحقق عدالت، یک هدف دست یافتنی است. از منظر عملی، این تفکر زمینه ساز حضور فعال انسان ها در صحنه های اجتماعی و سیاسی است، زیرا انتظار واقعی به معنای آمادگی برای ظهور منجی و ایجاد جامعه ای عادلانه است؛ بنابراین، مهدویت و انتظار به عنوان مفاهیمی امیدبخش، انسان ها را به مبارزه با بی عدالتی و تلاش برای بهبود شرایط جهانی سوق می دهند. این آموزه می تواند همگرایی میان ملت ها و ایجاد یک گفتمان جهانی برای صلح، عدالت و کرامت انسانی را تسریع کند. در مجموع، مهدویت به عنوان یک ایده فرازمانی، ابزار قدرتمندی برای تقویت روحیه عدالت طلبی و ظلم ستیزی در جهان معاصر محسوب می شود

مهم ترین تحولی که در قرن بیستم میلادی رخ داد و منشأ تحولاتی در جهان و بلوک بندی دوقطبی گردید، انقلاب اسلامی ایران بود. با گذشت حدود نیم قرن از این تحول عظیم، هم چنان کنش ها و تحولات جهان و به ویژه منطقه خاورمیانه و غرب آسیا در قالب بیداری اسلامی و شکل گیری جبهه مقاومت از این رخداد تأثیرپذیرند و نظام برآمده از این انقلاب به عنوان یکی از بازیگران اصلی تحولات نقش ایفا می کند. نویسنده در این مقاله درصدد بررسی دیدگاه آیت الله خامنه ای در خصوص انقلاب اسلامی ایران و تأثیرگذاری آن بر تحولات آینده جهانی است. از نظر آیت الله خامنه ای، انقلاب اسلامی حرکتی مستمر و تکاملی و با نگاه به آینده رسالتی جهانی دارد و درصدد دستیابی به حیات طیبه اسلامی و ایجاد تمدن نوین اسلامی است. روش پژوهش توصیفی _ تحلیلی است که از طریق تحلیل محتوای بیانات آیت الله خامنه ای موضوع پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد. یافته پژوهش عبارت از این است که از نظر آیت الله خامنه ای آینده انقلاب اسلامی درخشان و قابل پیش بینی است و این انقلاب ضمن به هم زدن نظم موجود در جهان، آرمان هایی مثل تشکیل حیات طیبه اسلامی و ایجاد تمدن نوین اسلامی را نوید می دهد.

این پژوهش در پاسخ به این پرسش که: کاربست فرق شیعه امامی از غیبت چگونه بوده است؟ با تمرکز بر چگونگی بهره مندی از مفهوم غیبت در مذاهب غیر امامی شیعه، به بررسی و تحلیل دیدگاه های گوناگون و ناهمگونی های آن می پردازد که پیرامون این باور کلیدی مطرح شده اند. بررسی این دیدگاه ها، درک روشنی از چگونگی تفسیر و دریافت مفهوم غیبت در چارچوب های گوناگون اعتقادی و مذهبی ارائه می دهد. مذاهبی مانند: سبأیه، کیسانیه، زیدیه، اسماعیلیه و واقفه، هر یک با رویکرد و نگاه ویژه خود به پدیده غیبت می پردازند که ریشه در تاریخچه، متون مذهبی و تجربیات اجتماعی آن ها دارد. این تنوع در نگرش ها، نه فقط به درک عمیق تری از جایگاه و نقش امام مهدی (عج) در فرهنگ اسلامی کمک می کند، بلکه چالش ها و فرصت های موجود در تعاملات بین مذهبی و اجتماعی را نیز آشکار می سازد. آورده این پژوهش، با تحلیل نقاط همانندی و ناهمانندی میان دیدگاه های مذاهب گوناگون و هم سنجی آن ها با حقیقت غیبت حضرت مهدی (عج)، فهم عمیق تر و دقیق تری از تعاملات مذهبی در میان شیعیان را نشان خواهد داد.

زمینه سازی برای ظهور امام عصر(عج) از اموری است که شیعیان هم نسبت به آن علاقه دارند و هم از وظایف دینی ایشان است، در این که زمینه سازی برای ظهور باید چگونه باشد راه های مختلفی بیان شده است، در این پژوهش به بررسی رابطه نظریه نظام انقلابی که توسط رهبر معظم انقلاب بیان شده است و زمینه سازی برای ظهور پرداخته شده است و سعی شده با تبیین این نظریه و رابطه انقلابی بودن نظام با اسلامی بودن آن، تأثیر انقلابی بودن نظام در زمینه سازی برای ظهور تبیین شود، به نظر می رسد هر قدر نظام انقلابی به همان معنایی که رهبر معظم انقلاب بیان کرده اند تحقق بیشتری داشته باشد، هم ثبات و عملکرد نظام بهبود خواهد یافت و هم طبق آیات و روایاتی که در این زمینه ذکر شده است، در زودتر محقق شدن ظهور موثر خواهد بود .

تمدن اسلامی بر خلاف دیگر تمدن ها، تمدنی متقن، آینده پژوه، مُوَسع و بر اساس منشور حقیقی اسلام و سیره حکمرانی معصومین (علیهم السلام) پایه گذاری و سپس الگو و جاری مجرای دیگر حکومت های اسلامی پس از خود گردیده است. بر اساس سنّت الهی و عقاید اسلامی به ویژه شیعه در آینده، زنجیره طلایی خلافت به بزرگ حکمران تمدن اسلامی؛ یعنی مهدی موعود (عج) به عنوان متمّم و آخرین وارث از خانواده معصومین خواهد رسید. برای دست یابی به این موقعیت ممتاز و جهان شمول، زمینه سازی مبتنی بر بیداری اسلامی و یکسان سازی گفتمان اندیشمندان، رهبران و سیاسیون جوامع اسلامی امری انکارناپذیر است. پیداست پدیده سترگ انقلاب اسلامی و گفتمان جامع الاطراف آن، این مسیر را به خوبی تبیین، هموار و امیدوارانه ترسیم نموده است. این نوشتار می کوشد به روش توصیفی _ تحلیلی و بهره مندی از مطالعات کتابخانه ای، موضوع اجماع هدف مند و وحدت محور گفتمان سازی جهان اسلام که اکنون اولی ترین و بدیهی ترین مسئله دنیای مسلمانان تلقی می گردد مورد کنکاش قرار دهد؛ و سپس به این سؤال پاسخ دهد که گفتمان تجربه مند انقلاب اسلامی و مواضع امامین انقلاب به چه میزان می تواند در فرایند تجمیع و آنالیز افکار متکثّر و متنوع حاکمان سیاسی و رهبران دینی کشورهای مسلمان منطقه در راستای گفتمان سازی واحد و در نهایت بستر حکمرانی تمدن نوین جهان اسلام و به انزوا کشاندن نظریه تک قطبی استکبار جهانی نقش آفرین باشد؛ موانع این تحوّل و حرکت پیشران را چگونه باید احصاء، شناسایی و در نهایت آسیب شناسی و علاج نمود.

از جمله گروه های تأثیرگذار در تحولات جهانی راکفلرهای یهودی می باشند آنها به عنوان یکی از قدرتمندترین و ثروتمندترین افراد جهان، با هدف تحقق«حکومت جهانی»، در مهم ترین مسائل بشریت از جمله جنگ ها، معاملات جهانی، روابط دیپلماتیک، بهداشت و تغذیه، علوم و ادیان و... تأثیرگذارند. اهمیت مطلب از این جهت است که تلاش آنان در تعیین یا جهت دهی به تحولات جهانی اثرگذار بوده و اقدام مناسب در جهت مواجهه یا مقابله با برنامه های آنان، می تواند نسبت به ملل دیگر مصونیت بخش باشد. از این رو مقاله حاضر به روش تحلیلی _ توصیفی، بر آن است تا به بررسی فعالیت های سیاسی، اقتصادی، فرهنگیِ این خاندان در تحولات جهانی بپردازد. مطالعات انجام شده حاکی از این حقیقت است که راکفلرها همواره به دنبال تحولاتی برای رسیدن به قدرت جهانی هستند و برای رسیدن به آن، از همه ابزارها از جمله تأسیس و حمایت از رژیم صهیونیستی، کنترل جمعیت جهان از طریق نفوذ در بهداشت(ساخت واکسن) و تغذیه(تراریخته) و حکومت بر رسانه ها استفاده می کنند.

پس از انقلاب اسلامی ایران، تمدن اسلامی دگربار و در قالب تمدن نوین اسلامی، با پیشگامی جمهوری اسلامی ایران و با هدف رسیدن به قله تمدنی خود، ظهور حضرت امام عصر(عج)، احیا گردید. تمدنی که علاوه بر جنبه سخت افزاری، نیاز به جنبه نرم افزاری نیز دارد که عبارت است از بهره گیری از روش مناسب سبک زندگی که مبتنی بر آموزه های اسلامی و منطبق با شرایط و اقتضائات روز باشد. از طرفی حجم عظیم روایات معتبر و مربوط به دوران ظهور، چنانچه با رویکردی کاربردی مورد استفاده قرار گیرد، کاربرد پیشینی به خود گرفته و می توان از رهنمودهای آنان در جهت مواجهه با بحران ها و تحولات دوران پیش از ظهور استفاده نمود. بر همین مبنا در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با تصویرپردازی روایات مربوط به دوران پیش از ظهور در کتاب معجم احادیث امام المهدی(عج) و تحلیل آنان، سبک زندگی منتظرانه مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا 228 مورد از روایات این کتاب با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار تحلیل شده و در نهایت 12 مؤلفه توحید و مبانی معرفتی، ولایت محوری، تولی و تبری، رعایت احکام و مقررات دینی، التزام به حکومت اسلامی، اخلاق فردی و خانوادگی، اخلاق اجتماعی، نفی سبیل و مقابله با ظلم، عدالت محوری، مواسات و همیاری، شناخت امام(ع) و دوران غیبت و نیز شناخت نشانه ها در سبک زندگی منتظرانه به دست آمد و در نهایت نسبت به تصویر هریک از مؤلفه ها توضیحاتی ارائه گردید.

بحث از چرایی غیبت امام زمان (عج) حتی پیش از غیبت ایشان مورد توجه بوده است و از این روی، در روایات فراوانی از اهل بیت (ع)، با عناوین متعددی انعکاس یافته است: ۱. اجرای سنت انبیای پیشین؛ ۲. خشم و غضب الهی؛ ۳. آزمایش و امتحان مردم؛ ۴. خوف قتل؛ ۵. رهایی از بیعت طاغوت ها؛ ۶. ستم پیشگی مردمان؛ ۷. خارج شدن مؤمنان از صلب کافران؛ ۸. فرصت یابی مدعیان حکومت شایسته. بر اساس برخی از این احادیث، ظهور حضرت، به خروج مؤمنان از صلب کافران معلّق شده است. بر این اساس و به دلالت التزامی، علت غیبت امام مهدى (عج) را بیان داشته است. در مقاله پیش رو دو روایت از کتاب کمال الدین شیخ صدوق (ره) که متناسب با این عنوان است، از لحاظ سند و دلالت به دقّت مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت، با کمک از اصول تحلیل رفتار امامان، به ارتباط این عنوان با چرایی غیبت امام زمان پرداخته است. از آنجایی که نهضت جهانی آن حضرت، به یاران توانمند و فداکار متعددی نیازمند است و در زمان آغاز امامت ایشان، از چنین یاورانی برخوردار نیست؛ پس امام باید از ابزار غیبت و نهان زیستی بهره ببرد تا یاوران کافی برای تحقق آن قیام جهانی فراهم آید. گفتنی است بخشی از این یاوران مؤمن از میان کافران ظهور و بروز خواهند کرد.

مفهوم انتظار در آیه «فَانْتَظِرُوا إِنَّیْ مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ» (سه آیه قرآن) از انتظار عذاب تا فرج مهدوی، نیازمند بررسی تطبیقی تفاسیر فریقین است. هدف نوشتار حاضر، بررسی تطبیقی معنا و متعلق انتظار در تفاسیر فریقین است. گردآوری اطلاعات پژوهش به صورت کتابخانه ای و مطالعه اهم تفاسیر شیعی و اهل سنت انجام گرفت و نظرات علمای فریقین احصا گردید. پردازش تحقیق به صورت تطبیقی انجام یافت و اشتراکات و افتراقات تفاسیر فریقین در معنا و متعلق انتظار مشخص شد؛ در مواردی نیز تحلیل قرآنی و روایی بر آن افزوده شد. یافته های پژوهش نشان داد: علمای شیعه و اهل سنت در سه مورد؛ انتظار نزول عذاب، انتظار داوری خداوند و انتظار پاسخی در برابر درخواست معجزه از مشرکان، دیدگاه مشترکی دارند. لکن گروهی از مفسران شیعه انتظار امر و سنن خداوند را مطرح کرده و گروه دیگری با استناد به روایات تفسیری، «فَانْتَظِرُوا» را انتظار فرج معنا کرده اند. دو دیدگاه افتراقی شیعی با دیدگاه های مشترک فریقین قابل جمع است؛ چراکه ظهور امام مهدی «عجل الله تعالی فرجه الشریف» سنت الهی، قضای خدا و عذاب مخالفان انبیاء در پایان تاریخ است.

مسئله این پژوهش بررسی جایگاه «وصایت» در سنت پیامبران الهی و تبیین جایگزینی آن در سیره پیامبر اسلام(ص) است. با توجه به روایات پیامبر(ص)، امامان اهل بیت(ع) و نیز گزارش های بر جای مانده از کتب انبیا، شواهدی وجود دارد که پیامبران گذشته امت های خویش را بدون سرپرست رها نکرده و برای استمرار مسیر رسالت، وصی و جانشین تعیین می کرده اند. هدف مقاله، واکاوی این سیره و نشان دادن تطبیق آن در رفتار و گفتار رسول گرامی اسلام(ص) است. پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر اساس منابع روایی، تاریخی و گزارش های صحابه سامان یافته است. داده های پژوهش نشان می دهد که چهار تن از امامان اهل بیت(ع) با نقل روایاتی از پیامبر(ص)، و یازده تن از صحابه با نقل شمار زیادی روایت، امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع) را وصی پیامبر(ص) معرفی کرده اند. همچنین هجده تن دیگر از صحابه، هرچند روایت مستقیمی از پیامبر(ص) نقل نکرده اند، اما در اشعار و گفتار خود تحت تأثیر روایات نبوی، از علی(ع) به عنوان وصی پیامبر(ص) یاد کرده اند. مجموعه این شواهد از درجه ای از کثرت و هماهنگی برخوردار است که وصایت امیرالمؤمنین علی(ع) از سوی پیامبر اسلام(ص) را در حدّ تواتر بالا قرار داده و از هرگونه تردید برکنار می سازد.

بنا بر آیات و روایات بعد از تشکیل حکومت مهدوی تحولات عظیم علمی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، به گونه ای بی نظیر، در جامعه موعود ایجاد می شود، اما با وجود همه این تحولات مثبت، سوال این است که آیا ارتکاب فسق و گناه در چنین جامعه ای امکان دارد یا اینکه به کلی فسق در جامعه موعود منتفی می گردد؟ طبق نتایج این پژوهش، صدور فسق در جامعه موعود از نظر عقلی، امکان ذاتی و وقوعی دارد و از لحاظ نقلی، از آیات متعدی از قرآن کریم استفاده می شود که فسق در جامعه موعود محقق می شود و فاسقان نیز حضور خواهند داشت همچنین روایات متعددی هم دلالت بر وقوع فسق و وجود فاسقان در چنین جامعه موعودی دارند. در نقطه مقابل، روایاتی دلالت بر انتفاء صدور فسق در جامعه موعود دارند. وجه جمع میان این دو دسته از ادله این است که اخبار دال بر انتفاء صدور فسق در جامعه موعود را حمل بر ندرت صدور فسق در جامعه موعود کنیم، بدین بیان که در حکومت مهدوی با تضعیف زمینه های صدور فسق و تقویت زمینه های صدور اعمال صالح، به حدی فضای جامعه عاری از معاصی می شود که گویا فسق جزئی که صادر می شود، به حساب نیامده و منتفی است. این مقاله با روش کتابخانه ای و به شیوه توصیفی و تحلیلی نگاشته شده است.

مقاله حاضر به تحلیل دکترین مهدویت در قالب مفاهیم«انتظار»، «سوژه مدرن»، «جهانی شدن» و «آینده تمدنی جهان» می پردازد. این پژوهش با استفاده از روش شناسی نشانه شناسی ساختارگرا و براساس طیفی از نظریات میشل فوکو، جان فیسک، استوارت هال، مانوئل کاستلز و آرنولد توین بی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهند که مفاهیم سوژه مدرن و جهانی شدن در دکترین مهدویت در چارچوب انقلاب اسلامی و آموزه های دین اسلام جای می گیرند. این دکترین به ویژه در زمینه انتظار ظهور، چرخشی از سوژه مدرن به سوی سنت های دینی و اعتقادی ایجاد می کند که در آن تکثر معنایی جایگاهی ندارد. در این رویکرد، سوژه ای یکپارچه و منسجم شکل می گیرد که می تواند به عنوان پاسخگویی به چالش های جهانی شدن و بحران هویت در دنیای مدرن عمل کند. همچنین، دکترین مهدویت قادر است به عنوان یک مدل تمدنی جدید با تأکید بر اصول عدالت و صلح جهانی، به بازتعریف چشم اندازهای اجتماعی و فرهنگی جهانی کمک نماید. این تحلیل به درک عمیق تری از روابط میان هویت، تحولات اجتماعی و دکترین های دینی می انجامد.

یکی از مهم ترین شبهات مطرح شده در حوزه کلام امامیه، ادعای ساختگی بودن مذهب اثنی عشریه بر پایه غیبت امام دوازدهم (ع) است. بر اساس این انگاره، امام دوازدهم شخصیتی تاریخی و موجود نبوده و ادعای ولادت و غیبت وی، صرفاً ابزاری برای جلوگیری از فروپاشی مذهب امامیه پس از وفات امام حسن عسکری (ع) تلقی شده است. این دیدگاه، مکتب اثنی عشری را نه استمرار منطقی و تاریخی اندیشه امامت، بلکه پدیده ای نوظهور، بحران زده و مبتنی بر جعل مذهبی می داند. پرسش محوری در این تحقیق آن است که: آیا ادعای غیبت، صرفاً توجیهی تاریخی برای پرکردن خلأ جانشینی بوده و عنوان «اثنی عشریه» بعداً و به شکل تصنعی در پاسخ به این بحران شکل گرفته است؟ چالش اصلی نیز در تمایز میان روایت تاریخی درون مذهبی و نگاه انتقادی برون مذهبی به این رخداد نهفته است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از منابع کتابخانه ای، داده ها و مستندات تاریخی و روایی جمع آوری و مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش بر اساس منابع تاریخی و روایی معتبر، نشان می دهد که اعتقاد به وجود امام دوازدهم و انتظار غیبت او، در میان شیعیان از قرن دوم هجری ریشه داشته و در کلام ائمه پیشین (ع) نیز اشاراتی روشن به غیبت، قیام و استمرار امامت در دوازده امام دیده می شود. همچنین تحلیل زمینه های اجتماعی، سیاسی و امنیتی دوران عباسی، به ویژه در عصر امام عسکری (ع)، امکان پنهانی بودن ولادت امام دوازدهم را قابل تبیین می سازد. افزون بر آن، وجود آثار حدیثی، رجالی و کلامی متقدم، مؤید آن است که غیبت یک واکنش اضطراری بوده و نه مذهب اثنی عشریه محصول یک بحران، بلکه نتیجه ی روندی باورمندانه، مستمر و معطوف به آموزه های دینی در بستر تاریخ اسلام است.

با شیوع استفاده از فضای مجازی در دهه کنونی و تأثیرگذاری آن در تحولات جهانی، حکمرانی در این عرصه برای تأثیرگذاری در تحولات جهانی ضروی است و بدیهی است برای جلوگیری از تصمیم گیری های سلیقه ای و موقت، نیازمند تدوین قانونی جامع در عرصه فضای مجازی ایران هستیم و این قانون با عنایت به رویکرد حقوقی بر مبنای فیلترینگ در فضای مجازی و دیدگاه اسلام در فلسفه مجازات، از جهت حقوقی باید دارای خصوصیاتی عمومی که عبارت اند از: روشن و مفهوم بودن، مطابق بافرهنگ عمومی جامعه بودن، قابلیت اجرا داشتن و ضمانت اجرا داشتن و اختصاصی که عبارت اند از: نرم بودن، آزمایشی بودن، تمهیدات ویژه برای کودکان و نوجوانان، تعیین محدودیت در استفاده از فضای مجازی در محیط های کاری دولتی و آموزشی، الزام ارائه ی خدمات در بستر اینترنت ملی، تعیین وظیفه ی دستگاه ها، الزام شرکت های داخلی فعال در فضای مجازی به ارتقاء، الزام شرکت های خارجی فعال در فضای مجازی به رعایت قوانین داخلی ایران، الزام شرکت های خارجی فعال در فضای مجازی به رعایت قوانین داخلی ایران، تعیین مشوق هایی برای بخش خصوصی و جرم انگاری خرید، فروش، تولید و استفاده از فیلترشکن باشد

از جمله وظایف مهم مردم و منتظران در عصر غیبت، بحث زمینه سازی ظهور است. اهتمام ورزی و فراگیری بحث زمینه سازی ظهور در میان بارومندان اسلامی نشان از تأثیر گذاری و ضروری بودن آن دارد. در واقع زمینه سازی ظهور در دو ساحت فردی و اجتماعی قابل بیان است که در ساحت اجتماعی، عالی ترین و کاربردی ترین نوع زمینه سازی، تشکیل حکمرانی اسلامی با هدایت گری ولی فقیه به عنوان نماینده امام زمان (ع) می باشد. پیرامون حکمرانی ولی فقیه به عنوان حکمرانی زمینه ساز سه نگرش مطرح شده است. نگرش اول که بر اساس ملاک فراگیری ظلم و جور پایه گذاری می شود نفی کننده هر حرکت اصلاحی از جمله حرکت ولی فقیه برای زمینه سازی ظهور می باشد. نگرش دوم بر خلاف نگرش اول، گر چه موافق هر نوع حرکت های اصلاحی از جمله حکمرانی ولی فقیه بوده ولی خود باز به دو قسم مختلف تقسیم می شود. قسم اول که بر اساس معیار ثابت بودن زمان ظهور و عدم تغییر آن با افعال و اعمال مردم سنجیده می شود، حکم به عدم تأثیر گذاری حکمرانی ِولی فقیه در رخداد ظهور و تقدم بخشی آن می کند. قسم دوم که بر اساس قانون شناور بودن زمان ظهور و تغییر پیدا کردن آن توسط اعمال و رفتار مردم، محاسبه می شود، رأی به تأثیر گذاری حکمرانی ولی فقیه و هر حرکت اصلاحی در رخداد ظهور و تقدم بخشی آن داده می شود. پس در اینجا سه نگرش «نفی حکمرانی زمینه ساز » ، «نفی اثر بخشی حکمرانی زمینه ساز در ظهور» و « تحقق اثر بخشی حکمرانی زمینه ساز در ظهور» مطرح است که نگرش سوم همان نگرش مختار می باشد که برای تحقیق و پژوهش آن در جمع آوری اطلاعات از فن کتابخانه ای و اسنادی و در پردازش اطلاعات از روش توصیفی و تحلیلی استفاده می شود.

ایجاد تمدن نوین اسلامی و زمینه سازی ظهور حضرت مهدی(عج) نیازمند انسان هایی است که به منظور برپاداشتن حکومت جهانی آن حضرت، پرورش یافته و برای سربازی و خدمت در آن عصر آماده شده باشند. اما بدیهی است که تربیت چنین انسان هایی در دانشگاه ها و مراکز علمی کنونی با الگوهای رایج آموزشی به عاریت گرفته شده از تمدن غربی امکان پذیر نیست. دانشگاه تراز اسلامی به دنبال پرورش انسان و تولید فکر، علم، فناوری و نوآوری به عنوان قلب تپنده تمدن نوین اسلامی و زمینه سازی ظهور حضرت حجت ارواحنافداه است. پرورش انسان در این دانشگاه به یک الگوی تربیتی همه جانبه و منسجم نیازمند دارد. هدف اصلی تحقیق حاضر طراحی الگوی تربیت سربازان عصر ظهور مبتنی بر منظومه فکری امامین انقلاب اسلامی در دانشگاه تراز اسلامی است. برای رسیدن به این هدف از روش کیفی«تحلیل مضمون» استفاده شده و با استخراج 1729 مضمون اولیه، الگویی مشتمل بر سه بُعد، هفت مؤلفه و 39 شاخص، تدوین گردیده است. یافته های این تحقیق نشان می دهد الگوی تربیت سربازان عصر ظهور متشکل از اصول کلی (شامل استادمحوری، مدیریت علمی و انقلابی، تربیت هدفمند و جذب هدفمند و به روزرسانی مستمر)، ساحت ها(شامل ساحت های تربیت فکری و اعتقادی، تربیت فرهنگی و اخلاقی، تربیت علمی و مهارتی)، و ارکان(شامل استاد و معلم، رشته، دوره، متن و محتوا، تشکل های انقلابی و فضا و محیط) است.

انتظار به عنوان یک مفهوم گفتمانی دینی، در جوامع مختلف با گفتمان های متنوعی در تعامل است. این مقاله به بررسی شکاف گفتمانی میان گفتمان انتظار ظهور امام زمان(عج) و سه گفتمان غالب معاصر؛ لیبرالیسم، سکولاریسم و پوزیتیویسم علمی می پردازد. با تحلیل عناصر کلیدی هر گفتمان و نقاط اختلاف و تقابل آن ها، چالش های پیش روی فهم و تعامل این گفتمان ها در دنیای مدرن بررسی می شود. با تحلیل این شکاف ها، به درک عمیق تری از نقش انتظار در شکل گیری هویت های اجتماعی و فرهنگی دست خواهیم یافت. همچنین، راهکارهایی برای کاهش این شکاف و ایجاد پل های ارتباطی میان این دیدگاه ها، ازجمله تأکید بر نقاط مشترک، گفتگوی سازنده و تفسیرهای دقیق و همه جانبه از متون دینی، پیشنهاد می شود. هدف نهایی این مقاله، با روش تحقیق کیفی با رویکرد تحلیل گفتمان، کمک به ایجاد فهم متقابل و تعامل مسالمت آمیز میان این گفتمان ها و ساختن جامعه ای عادلانه تر و انسانی تر است.

فطرت الهی و معنوی در انسان، وجه تمایز آدمی با حیوان است که با نفخه ی روح الهی در کالبد جسمانی اش، مفتخر به خلعت جانشینی خدا در زمین و مسجود فرشتگان گردید و مدال شایستگی ارتباط با خدا را دریافت نمود. همین رابطه معنوی با مبدأ قدرت «الله» رمز و راز بقاء، تفوق و قدرتمندی و اقتدار جبهه مقاومت بر جبهه استکبار و صهیونیزم جهانی است؛ بنابراین؛ شکوفایی آن بذر معنوی و فطری وجود انسان، با معنویت قرآنی و تقویت، تعمیق و استحکام بخشی آن در جبهه های مقاومت، امری حیاتی و وضعیت سنجی آن، از ضروریات است. براین اساس، پژوهش حاضر در صدد است تا شاخصه ها و کارکردهای معنویت قرآنی را بامطالعه کتابخانه ای و روش تحلیلی _ توصیفی و استدلالی، از منظر قرآن و امامین انقلاب، استخراج و تبیین نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که معرفت عقلانی، ایمان ولایی و ولایت مداری، دشمن شناسی، تقوا و التزام عملی به حدود الهی از جمله شاخصه های معنویت قرآنی در جبهه مقاومت است. از طرفی، دارای کارکردهایی در جبهه مقاومت است که؛ بن بست شکنی، بصیرت افزایی، توان افزایی، تاب آوری، امداد و نصرت یابی الهی، امیدافزایی و ریسک پذیری بالا  از جمله آنهاست که نتیجه حتمی آن، اقتدار، تاب آوری، رعب افکنی، شکست ناپذیری و الگو شدن برای دیگر نیروهای مبارز دنیا در برابر صهیونیزم جهانی است.