هدی بابایی کفاکی

زمینه و هدف: افسردگی و اضطراب دو علامت شایع بسیاری از اختلال های روانشناختی ازجمله اختلال افسردگی اساسی هستند. تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای برای کمک به بیماران مبتلا به آسیب های مغزی ساخته شد. هدف از انجام این پژوهش تعیین اثربخشی تحریک مستقیم فراجمجمه ای بر افسردگی و اضطراب افراد دارای اختلال افسردگی اساسی بود. روش: این مطالعه یک مطالعه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل افراد دارای اختلال افسردگی اساسی بود. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نفر از زنان دارای اختلال افسردگی اساسی منطقه ۵ تهران بود که با روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه انتخاب شدند. آن ها پرسشنامه افسردگی بک-۲ (بک و همکاران، ۱۹۹۶) و پرسشنامه اضطراب بک (بک و همکاران، ۱۹۸۹) را در پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. گروه آزمایش ده جلسه درمان تحریک مستقیم فراجمجمه ای دریافت کردند. داده ها با استفاده از آزمون t دو گروه مستقل تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین تفاوت نمره های پیش آزمون و پس آزمون متغیرهای افسردگی و اضطراب گروه آزمایشی دریافت تحریک مستقیم فراجمجمه ای بیشتر از گروه گواه بوده است (۰/۰۵>p). نتیجه گیری: بر این اساس نتیجه گیری می شود درمان تحریک مستقیم فراجمجمه ای می تواند افسردگی و اضطراب زنان دارای اختلال افسردگی اساسی را کاهش دهد.

مقدمه: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی تحلیل رفتار کاربردی و آموزش پاسخ محور بر جهت گیری زندگی، پذیرش مثبت بی قید و شرط خود و اضطراب اجتماعی مادران دارای کودک مبتلا به اوتیسم انجام گرفت. روش: طرح پزوهش حاضر به صورت نیمه آزمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای کودک مبتلا به اوتیسم شهرستان ساری که در شش ماهه دوم سال 1395 به مراکز آموزش کودکان استثنایی مراجعه کردند، بود. حجم نمونه شامل 24 نفر بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه جایگزین شدند. گروه های آزمایش درمان های ABA و PRT را دریافت کردند اما گروه گواه درمانی دریافت نکرد. ابزارهای این پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه پذیرش بی قید و شرط خود(USAQ) ، پرسشنامه جهت گیری زندگی(LOT) و مقیاس اضطراب اجتماعی (SPI) که در دو مرحله اجرا شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره تحلیل شد. یافته ها: نتایج حاصل از مدل عمومی خطی: تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون در مرحله ی پس آزمون در متغیرهای جهت گیری زندگی،  پذیرش مثبت بی قید و شرط خود و اضطراب اجتماعی  بین گروه های آزمایشی (آموزش پاسخ محور و تحلیل رفتار کاربردی) تفاوت معنادارای وجود نداشت و تنها یک روند بهبود مشاهده شد. نتیجه گیری: مداخلات آموزش پاسخ محور و تحلیل رفتار کاربردی تأثیر مهمی بر جهت گیری زندگی، پذیرش مثبت بی قید و شرط خود و اضطراب اجتماعی مادران کودکان اوتیستیک نداشت اما یک روند بهبودی نسبت به گروه کنترل در اضطراب اجتماعی ماداران مشاهده شد. لذا تحقیق بیشتر در خصوص امکان اجرای مؤثرتر این مداخلات به محققان توصیه می شود.