امین پژوهش جهرمی

شرکت ها به طور مداوم به دنبال روش های جدید عملیاتی هستند که فرصت هایی برای بهبود موقعیت رقابتی و کسب مزیت رقابتی برای شان ایجاد کند. یکی از این روش ها، بازمهندسی مدل های کسب وکار قبلی و نوآوری مدل های جدید است؛ به بیان دیگر جستجوی مزیت رقابتی بر اساس کسب ارزش از نوآوری در مدل کسب وکار. هدف اصلی این مقاله مطالعه موضوع نوآوری در مدل کسب وکار و کسب ارزش از این طریق است. مقاله ضمن مفهوم شناسی نوآوری در مدل کسب وکار و انواع آن، با بررسی ادبیات موضوعی به تاثیر فاکتورهایی همچون اندازه، سن، تجربه ائتلاف و مدت زمان ائتلاف شرکت بر نوآوری در مدل کسب وکار و کسب ارزش می پردازد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی، از نظر نوع، کیفی و با توجه نحوه گردآوری داده ها، کتابخانه ای (مطالعات ثانویه از نوع فراترکیب) و مبتنی بر مطالعه منابع اطلاعاتی برخط است. مقاله نتیجه می گیرد شرکت های بزرگ تر برای تسخیر ارزش از نوآوری در مدل کسب وکار توانایی بیش تری داشته و شرکت های قدیمی تر به دلیل پیری، انعطاف پذیری کمتری برای نوآوری در مدل کسب وکار نشان می دهند. هم چنین تجربه بیش تر در حوزه ائتلاف و مدت زمان بیش تر آن، منجر به افزایش ایده برای نوآوری در مدل کسب وکار می شود.

نوآوری باز تأکید می کند کهسازمان ها فقط بخشی از شایستگی مورد نیاز را در اختیار دارند و برای نوآوری نیازمند دانش خارج از سازمان هستند. رسانه های اجتماعی مهم ترین ابزار برای دسترسی به این دانش اند. ادبیات موضوعی دربارة رابطة رسانه های اجتماعی و نوآوری باز در طی سال های اخیر افزایش داشته، اما در داخل کشور توجهی بدان نشده است؛ چنان که به سختی می توان به مقاله ای فارسی در این باره دست یافت. هدف این مقاله معرفی نقش رسانه های اجتماعی به عنوان ابزاری برای نوآوری باز در شرکت های کوچک و متوسط است. این تحقیق از نظر هدف، مروری، از نظر نوع، کیفی و با توجه نحوة گردآوری داده ها، کتابخانه ای (مطالعات ثانویه از نوع فراترکیب) و مبتنی بر مطالعه منابع اطلاعاتی برخط است. مقاله ضمن مروری بر کاربرد رسانه های اجتماعی در نوآوری باز، چارچوبی برای نوآوری باز ارائه کرده و چالش های به کارگیری شان را مورد مطالعه قرار می دهد و در پایان نتیجه می گیرد حرکت پیشرو در همگرا کردن رسانه های اجتماعی و نوآوری باز، موجبات پیشرو شدن شرکت در حوزه فعالیتش را فراهم می سازد

هدف از این پژوهش، مطالعه عوامل و بازیگران اکوسیستم کارآفرینی دانشگاه پایه، تعیین شاخص های سلامت و مدل های شکل گیری آن است. اکوسیستم کارآفرینی دانشگاه پایه، ساختار و رفتار شبکه ای از شرکت های دانش بنیان با خاستگاه دانشگاهی است که پایگاه فناوری کلیدی را به اشتراک گذاشته و حول آن به همکاری و رقابت پرداخته و تکامل مشترک یافته اند. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد اکوسیستم کارآفرینی دانشگاه پایه ظرفیت بیش تری برای تحول اقتصادی نسبت به شرکت های زایشی دانشگاهی دارد و توصیه می کند پارک های علم و فناوری دانشگاه ها تبدیل به اکوسیستم کارآفرینی حول یک یا چند فناوری هسته ای شوند.

تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی، مواد خام توسعه و تداوم رشد اقتصادی شناخته می شود. هدف تحقیق حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی و طراحی مدل ساختاری آن در دانشکده های فنی مهندسی دانشگاه های دولتی شهر تهران است. تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته است. جامعه نظری در بخش کیفی خبرگان و در بخش کمی، اعضای هیئت علمی دانشکده های مهندسی دانشگاه های دولتی تهران است. حجم نمونه در بخش کیفی 55 نفر (نمونه گیری هدفمند با اشباع نظری) و در بخش کمی، 334 نفر (طبقه ای تناسبی تصادفی) تعیین شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساخت یافته و پرسشنامه محقق ساخته بود. یافته های تحقیق شامل ارائه مدل مفهومی و شناسایی متغیرهای مستقل در چهار دسته عوامل فردی، درون سازمانی، برون سازمانی و ارتباط دهنده (دروازبان فناوری) است. بر اساس نتایج، وضعیت تجاری سازی در دانشگاه ها و همچنین عوامل درون سازمانی، پایین تر از سطح متوسط قرار دارد.

هدف از پژوهش حاضر، ارائه مدلی جامع در تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی است که تا حد امکان حالات مختلف تجاری سازی را پوشش داده و ذی نفعان درگیر در این حوزه را در جهت پاسخ گویی به پرسش های فرارو توانمند سازد. مولفه های مدل پیشنهادی پژوهش با مطالعه تطبیقی مدل های تجاری سازی دانشگاه های دنیا و نیز با نظرسنجی از خبرگان این حوزه شناسایی شدند. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش تطبیقی است و جامعه آماری مورد بررسی این تحقیق شامل 73 دانشگاه از پنج قاره است که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور اعتباریابی، مدل نهایی به 37 صاحب نظر ارائه شد. این مطالعه روی بررسی تطبیقی مدل های تجاری سازی 73 دانشگاه دنیا متمرکز است و  مدل بهبود یافته ای ارائه می دهد که می تواند در افزایش بهره وری سازوکار تجاری سازی دانشگاه های کشور مفید واقع شود. این مدل جدید با بهره مندی از مزایای تمام مدل ها، فاقد برخی از معایب مدل های قبلی است. طراحی مدل مذکور به گونه ای صورت پذیرفته تا بتواند راهگشای افرادی باشد که در عمل به دنبال کنش تجاری سازی دانشگاهی هستند. دلایل برتری این مدل نسبت به 73 مدل مطالعه شده در طی فرایند تحقیق، از یک سو جامعیت آن با توجه به مدل های جدید تحقیقات خارجی(کارکردی و نه فرایندی) و از سوی دیگر، توجه به معیارها و عواملی است که در تحقیقات داخلی و مصاحبه با صاحب نظران به دست آمده است.

هدف از مقاله حاضر، ارائه مدل مفهومی نظری پدیده تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی (عوامل تشکیل دهنده و عوامل موثر) است که تا حد امکان جنبه مغفول این پدیده را پوشش داده و ذینفعان درگیر در این حوزه را برای پاسخگویی به پرسش های فرارو توانمند سازد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است. جامعه آماری مورد بررسی این تحقیق، دانشکده های صنعتی بخش دولتی در شهر تهران است. حجم نمونه شامل 55 شخصیت حقیقی و حقوقی (مشتمل بر 20 شرکت دارای فناوری با خاستگاه دانشگاهی، 22 عضو هیات علمی درگیر در کنش تجاری سازی و 13 صاحب نظر این حوزه) است که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته های پژوهش، مدلی مفهومی است که مشتمل بر 4 گروه عوامل فردی، درون سازمانی، برون سازمانی و ارتباط دهنده (دروازه بان فناوری) و مولفه های تشکیل دهنده تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی مشتمل بر تاسیس شرکت زایشی دانشگاه، واگذاری لیسانس فناوری، فروش فناوری و ارائه خدمات است. دلیل برتری این مدل نسبت به مدل های کنونی، معرفی دروازه بان فناوری دانشگاهی است که عامل مهمی در تقارن اطلاعات و ایجاد ارتباط میان دانشگاه و صنعت بوده و البته در هیچیک از پژوهش های گذشته در داخل و خارج از کشور به این موضوع به طور خاص پرداخته نشده است.

هدف از این پژوهش، مطالعه تحلیل نیروهای نهادی عامل بر تجاری سازی دستاوردهای تحقیقات دانشگاهی و ارائه مدل سه سطحی تاثیر؛ سطح جامعه، دانشگاه (کوچک ترین واحد تحلیل در سطح سازمان دانشگاه، گروه علمی در دانشگاه است)، و سطح فردی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، از نوع پژوهش های کاربردی محسوب می شود. هم چنین از نظر نحوه گردآوری داده ها، از نوع پژوهش های کیفی و روش تحقیق، کتابخانه ای (مطالعات ثانویه از نوع فراترکیب) و مبتنی بر مطالعه منابع اطلاعاتی حوزه عوامل موثر بر تجاری سازی دانشگاهی با استفاده از بانک های اطلاعاتی تهیه شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات در این تحقیق در 3 مرحله رخ داد: بررسی کامل ادبیات تحقیق؛ خلاصه کلام این مقالات؛ و ترکیب و جمع بندی نهایی. مقاله نتیجه می گیرد تغییر نهادی اجتماعی (به صورت مستقیم) و از طریق تغییر هنجارهای دانشگاه (به طور غیرمستقیم) بر انتخاب نحوه انتشار دستاورد (دسترسی عمومی یا ایجاد مالکیت فکری به منظور صدور مجوز و تجاری سازی) تاثیر می گذارد.