منصوره مکبریان

هدف: شناسایی عوامل پیشگیرانه در برابر فرسودگی ورزشی در سالهای اخیر مورد توجه بسیاری از محققین قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سرسختی ذهنی و فرسودگی ورزشی با نقش تعدیلگر شایستگی ادراک شده می باشد. مواد و روش ها: این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی و همبستگی است. جامعه آماری کلیه دانش آموزان ورزشکار شهرستان بجنورد در مقطع متوسطه اول و دوم بود. برای برآورد حجم نمونه از روش تعیین حجم نمونه در مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد که بین 160 تا 280 نفر برآورد شد و داده های حاصل از 273 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ابزار مورد استفاده پرسشنامه های سرسختی ذهنی ورزشی، فرسودگی ورزشی و شایستگی ادراک شده بودند که روایی و پایایی همه آنها تایید شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری SPSS (نسخه 23) و Smart-PLS 3.2.8 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین سرسختی ذهنی و فرسودگی ورزشی، و نیز بین شایستگی ادراک شده و فرسودگی ورزشی یک رابطه منفی معنی دار وجود دارد. یک رابطه بسیار قوی، مثبت و معنی دار نیز بین فرسودگی ورزشی و فرسودگی هیجانی بدنی، بین فرسودگی ورزشی و کاهش احساس، بین فرسودگی ورزشی و کاهش ارزش وجود دارد. شایستگی ادراک شده نیز اثر تعدیلی معناداری بر رابطه بین فرسودگی ورزشی و سرسختی ذهنی دارد. نتیجه گیری: فرسودگی ورزشی یک مشکل چندوجهی است که بر جنبه های مختلف سلامت روان و روابط اجتماعی ورزشکاران تأثیر می گذارد. همچنین این تحقیق به اهمیت شایستگی ادراک شده به عنوان یک عامل محافظتی و تعدیل کننده تأکید دارد. طراحی برنامه های کاربردی، بهبود محیط ورزشی، ارائه آموزش به مربیان و معلمان، ایجاد سیستم های حمایتی و ارزیابی منظم از جمله توصیه های عملی این تحقیق هستند.

پژوهش حاضر به بررسی نقش میانجی انگیزه مشارکت ورزشی در ارتباط بین حمایت اجتماعی درک شده و کیفیت زندگی دانش آموزان پرداخته است. این پژوهش بخشی از طرح پژوهشی درون دانشگاهی در دانشگاه صنعتی شاهرود و دارای کد اخلاق به شماره IR.SHAHROODUT.REC.1401.022 است. از نظر هدف کاربردی، از نظر روش جمع آوری داده ها توصیفی-همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره اول و دوم متوسطه شهرستان ارومیه در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرهای پژوهش، از پرسشنامه های حمایت اجتماعی درک شده زیمت و همکاران (1988)، کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (1996) و انگیزه مشارکت ورزشی ساچلی اوزونوز (2015) استفاده شد. تجزیه وتحلیل اطلاعات با روش مدلسازی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS 2 انجام شد. نتایج حاکی از تأثیر مستقیمِ مثبت و معنادار عوامل حمایت اجتماعی درک شده و انگیزه مشارکت ورزشی بر کیفیت زندگی دانش آموزان بود. همچنین، 7/26 درصد از اثر کل حمایت اجتماعی درک شده بر کیفیت زندگی از طریق غیرمستقیم، توسط متغیر انگیزه مشارکت ورزشی تبیین شد که مؤید نقش میانجی انگیزه مشارکت ورزشی در رابطه بین متغیرهای حمایت اجتماعی درک شده و کیفیت زندگی است. به طور کلی می توان اظهار کرد که یکی از عوامل مؤثر در ارتباط با افزایش کیفیت زندگی دانش آموزان، ایجاد جو انگیزاننده کلاس های ورزشی و نیز حمایت و همراهی والدین و مربیان از دانش آموزان می باشد.

اختلال هماهنگی رشدییکی از اختلال های شایع رشدی است که بر عملکرد تحصیلی و حرکتی تأثیر می گذارد. در این مطالعه به بررسی اثر مداخله تمرین های حرکتی بر کارکرد اجرایی و انعطاف شناختی کودکان با اختلال هماهنگی رشدی پرداخته شده است. این پژوهش به روش نیمه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون اجرا شده است. تعداد 18 کودک براساس معیارهای دستورالعمل آماری و تشخیصی اختلال های روانی نسخه چهارم، ازمیان دانش آموزانپسر پایه دوم تا پایه چهارم دوره ابتدایی منطقه یک تهران غربال شدند. سپس، آن ها به صورت تصادفی در دو گروه تجربی (نُه نفر با میانگین سنی 39/1 ± 6/8) و کنترل (نُه نفر با میانگین سنی 15/1 ± 11/8) قرار گرفتند. در پیش آزمون و پس آزمون، دو متغیر کارکرد اجرایی و انعطاف شناختی با استفاده از ابزار VSX Assessment platform اندازه گیری شدند. گروهتجربی تمرین های حرکتی منتخب را به مدت 20 جلسه 75 دقیقه ای (سه جلسه در هفته) انجام دادند. از روش تحلیل کوواریانس برای تحلیل داده ها استفاده شد. مقایسه پس آزمون گروه کنترل و تجربی نشان داد که کارکرد اجرایی کودکان با اختلال هماهنگی رشدی پس از مداخله تمرینی بهبود معنادار داشته است ( P = 0.021)، اما در متغیر انعطاف شناختی تغییری معنادار مشاهده نشد ( P = 0.193). براساس نتایج پژوهش، احتمالاً تمرین های بدنی می توانند زیربنای شناختی رفتار حرکتی را بهبود دهند؛ بنابراین، باید گفت که مداخله های حرکتی راهی امن برای بهبود اختلال هماهنگی رشدی هستند.

هدف از پژوهش حاضر، تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی آزمون ارزیابی سیستم های تعادل در سالمندان بود. به منظور اجرای این پژوهش، نسخه نهایی آزمون ارزیابی سیستم های تعادل در سالمندان، پس از طی کردن روند بازترجمه و بهره مندی از نظر استادان متخصص در حوزه سالمندان تدوین شد و 100 نفر از زنان و مردان سالمند به صورت داوطلبانه از خانه سالمندان سمنان (حکیم الهی) انتخاب شدند. در این زمینه از آمار توصیفی و استنباطی برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شد، به طوری که در بخش آمار استنباطی، از تحلیل عاملی تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب برای بررسی روایی سازه عاملی و پایایی درونی استفاده شد. نتایج نشان دهنده برازش مطلوب مدل تحلیل عاملی نسخه فارسی آزمون ارزیابی سیستم های تعادل در سالمندان بود. همچنین نتایج ضریب آلفای کرونباخ، نشان دهنده همسانی درونی مطلوب این ابزار بود. احتمالاً ترجمه مطلوب و انتخاب نمونه نامتجانس، زمینه ساز برازش مطلوب مدل تحلیل عاملی بوده است.

بازتاب ها، پاسخ های غیرارادی و خودکار بدن به انواع محرک ها مثل فشار، صدا و تحریک لمسی هستند که به عنوان ابزارهایی برای تعیین سطح بالیدگی عصبی و تشخیص اختلالات دستگاه اعصاب مرکزی مورد استفاده قرار می گیرند. بنا بر این مهم، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تحریکات لمسی حرکتی توسط مادر بر وضعیت بازتابی نوزادان زودرس بود. به همین منظور از میان نوزادان زودرس بستری در بخش نوزادان بیمارستان امیرالمومنین(ع) شهرستان سمنان در بازه زمانی یک الی دو ماهه، 40 نوزاد و مادر به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. سپس، مادران گروه تجربی تا تکمیل دوره جنینی(40 هفته بارداری)، تحریکات لمسی حرکتی را روزی سه بار و هر بار به مدت 20 دقیقه بر روی نوزادان زودرس شان اعمال نمودند. در حالیکه گروه کنترل، تنها مراقبت های معمول را دریافت می کردند. از مقیاس ارزیابی رفتاری نوزادان به منظور بررسی وضعیت بازتابی نوزادان، در قبل از شروع مداخله و پس از آن، استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل واریانس مختلط نشان داد که با وجود بهبود بیشتر در بازتاب های نوزادان زودرس گروه تجربی نسبت به گروه کنترل، این افزایش معنادار نبود (05/ 0p≥). با این حال، با توجه به نتایج پژوهش حاضر می توان گفت که تحریکات لمسی حرکتی می تواند راهکاری برای بهبود وضعیت بازتابی نوزادان زودرس باشد و احتمالاً بازه زمانی بیشتری برای بروز اثرات سودمند مداخله، مورد نیاز است.

زمین افتادن و سقوط یکی از شایع ترین و جدی ترین مشکلات دوران سالمندی محسوب می شود. هدف از این پژوهش، بررسی اثر نوع کانون توجه با استفاده از راهبرد خودگفتاری آموزشی بر تعادل ایستا و پویای زنان سالمند بود. به همین منظور، از میان زنان سالمند 60 تا 80 سال ساکن در سرای سالمندان شهرستان قزوین، 45 نفر که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند انتخاب شدند و بعد از پیش آزمون، بصورت تصادفی به سه گروه خودگفتاری آموزشی با توجه درونی، خودگفتاری آموزشی با توجه بیرونی و گروه کنترل تقسیم شدند. گروه کنترل بدون خودگفتاری، گروه خودگفتاری با کانون توجه درونی و گروه خودگفتاری با کانون توجه بیرونی، طی پنج جلسه به تمرین مهارت های تعادلی پرداختند و در پایان جلسه پنجم از هر سه گروه، با استفاده از آزمون های تعادل ایستا (لک لک) و تعادل پویا (برخاستن و راه رفتن زماندار)، پس آزمون بعمل آمد. نتایج حاصل از تحلیل واریانس مختلط نشان داد که هر دو گروه خودگفتاری نسبت به گروه کنترل در تعادل ایستا بطور معناداری عملکرد بهتری نشان دادند این در حالیست که مداخلات خودگفتاری با هر دو نوع کانون توجه، تفاوت معناداری را در تعادل پویای سالمندان موجب نگردید(05/0 P≥). بطور کلی با توجه به نتایج این پژوهش می توان گفت، خودگفتاری با دستورالعمل کانون توجه بیرونی و درونی می تواند به عنوان یک راهکار شناختی برای بهبود تعادل ایستای سالمندان در نظر گرفته شود.

هدف از پژوهش حاضر، تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی مقیاس لذت فعالیت بدنی در کودکان بود. بدین منظور 564 کودک از بازه سنی 10 تا 12 سال به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و نسخه فارسی مقیاس لذت فعالیت بدنی را تکمیل کردند. روش اجرا بدین شکل بود که ابتدا با استفاده از روش باز ترجمه، صحت ترجمه نسخه فارسی پرسش نامه تأیید شد و در ادامه برای تعیین روایی سازه پرسش نامه از تحلیل عامل تأییدی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری، برای تعیین همسانی درونی از ضریب آلفای کرونباخ و برای پایایی زمانی سؤالات، از همبستگی درون طبقه ای در روش آزمون آزمون مجدد استفاده شد. نتایج پژوهش نشان دهنده برازش مطلوب مدل نسخه فارسی مقیاس لذت فعالیت بدنی است. شاخص های برازندگی رمزی 05/0، سی.اف.آی 92/0 و ان.ان.اف.آی 9/0 بود؛ همچنین، ضریب آلفای کرونباخ با 83/0 و ضریب همبستگی درون طبقه ای با 80/0 از مقادیر قابل قبولی برخوردار بودند. یافته ها همچنین از ساختار تک عاملی و 16 سؤالی مقیاس اصلی حمایت می کند. بنابراین، نسخه فارسی مقیاس لذت فعالیت بدنی از روایی سازه و پایایی درونی و زمانی قابل قبولی در بین کودکان 10 تا 12 سال برخوردار است و می توان از آن به عنوان ابزاری روا و پایا برای ارزیابی لذت فعالیت بدنی کودکان ایرانی استفاده کرد.

ذهن آگاهی، فرایندی شناختی است که طی آنها فرد ذهن آگاه، بدون قضاوت و همراه با پذیرش، تمرکز خود را روی تجربه احساسات و اتفاقاتی که در لحظه حال در خود یا اطرافش رخ می دهد، متمرکز می سازد. هدف از پژوهش حاضر، تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی سیاهه ذهن آگاهی ورزشی بود. بدین منظور 150 ورزشکار با سطوح مختلف مهارتی در هفت رشته ورزشی تیمی و انفرادی، به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و نسخه فارسی سیاهه ذهن آگاهی ورزشی را تکمیل کردند. روش اجرا بدین شکل بود که نخست با بهره مندی از روش بازترجمه، صحت ترجمه نسخه فارسی سیاهه ذهن آگاهی ورزشی تأیید شد. در ادامه برای تعیین روایی سازه نسخه فارسی سیاهه ذهن آگاهی ورزشی از تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری، برای تعیین همسانی درونی ابزار از ضریب آلفای کرونباخ، برای پایایی زمانی (ثبات پاسخ) سؤالات از ضریب همبستگی درون طبقه ای در روش آزمون مجدد استفاده شد. نتایج نشان داد که تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول (042/0RMSEA=، 97/CFI=  و 96/0TLI= ) و دوم (042/0RMSEA=، 97/0CFI=  و 96/0TLI= )، ضرایب آلفای کرونباخ (79/0=ɑ) و همبستگی درون طبقه ای نسخه فارسی سیاهه ذهن آگاهی ورزشی (85/0)، از ساختار سه عاملی و 15 سؤالی سیاهه اصلی حمایت کرده و روایی و پایایی آن را تأیید می کنند.

هدف از پژوهش حاضر، تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه تصویرسازی ورزشی کودکان بود. جهت تأیید روایی سازه پرسش نامه، 235 کودک ورزشکار ( 124 پسر ( با میانگین سنی 59/1±77/11 سال) و 111 دختر (با میانگین سنی 44/1±02/12 سال)) به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و نسخه فارسی پرسش نامه تصویرسازی ورزشی کودکان را تکمیل نمودند. ابتدا و با استفاده از روش بازترجمه، صحت ترجمه نسخه فارسی پرسش نامه تصویرسازی ورزشی کودکان. توسط سه روان شناس ورزشی و سه مدرس زبان انگلیسی تأیید گردید. همچنین، به منظور تعیین روایی سازه پرسش نامه از تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری استفاده شد و هم سانی درونی آن توسط آلفای کرونباخ تأیید گردید. جهت بررسی پایایی زمانی سؤالات نیز ضریب هم بستگی درون طبقه ای به روش آزمون مجدد با دو هفته فاصله مورداستفاده قرار گرفت. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان می دهد که شاخص های برازندگی (شاخص رمزی 043/0، سی. اف. آی 96/0 و تی. ال. آی 95/0)، هم سانی درونی (74/0) و پایایی زمانی (76/0) دارای مقادیر قابل قبولی می باشند؛ بنابراین، نسخه فارسی پرسش نامه تصویرسازی ورزشی کودکان از روایی و پایایی مناسبی در بین کودکان ورزشکار ایرانی برخودار است و می توان از آن به عنوان ابزاری روا و پایا جهت مطالعه و ارزیابی تصویرسازی ورزشی کودکان در ایران استفاده کرد.

بیش از نیم قرن است که مطالعات از ارتباط قوی بین تولد زودرس و اختلالات رشد و تکامل خبر می دهند. بنا بر ضرورت توجه به رشد نوزادان نارس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تحریکات لمسی حرکتی توسط مادر بر وزن، قد، اندازه محیط اندامهایی چون دور سر، سینه، شکم، بازو و ران نوزادان نارس بود. به همین منظور از میان نوزادان نارس بستری در بخش نوزادان بیمارستان امیرالمومنین(ع) شهرستان سمنان در بازه زمانی یک الی دو ماهه، 40 نوزاد و مادر به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. سپس، مادران گروه تجربی تا تکمیل دوره جنینی(40 هفته بارداری)، تحریکات لمسی حرکتی را روزی سه بار و هر بار به مدت 20 دقیقه بر روی نوزادان نارس شان اعمال نمودند در حالیکه گروه کنترل، تنها مراقبت های معمول را دریافت می کردند. اندازه گیری های وزن، قد، دور سر، سینه، شکم، بازو و ران نوزادان، قبل از شروع مداخله و سپس در انتهای 40 هفته بارداری از هر دو گروه بعمل آمد.نتایج حاصل از تحلیل کواریانس چند متغیره (MANCOVA) در سطح معناداری 0071/0 P≤نشان داد که میزان وزن گیری، اندازه دور بازو و دور ران نوزادان گروه تجربی نسبت به گروه کنترل بطور معناداری بیشتر بود در حالیکه علیرغم افزایش در اندازه های قد، دور سر، سینه و شکم نوزادان گروه تجربی، این افزایش معنادار نبود. با توجه به نتایج پژوهش حاضر می توان گفت تحریکات لمسی حرکتی می تواند روشی موثر و در عین حال غیردارویی جهت افزایش رشد جسمی نوزادان نارس باشد.

در این تحقیق تلاش شد تا اثر شرکت در فعالیت های بدنی بر میزان شادکامی زنان و مردان سالمند شهر تهران ارزیابی شود. جامعه آماری تحقیق کلیه افراد سالمند مناطق 22گانه شهر تهران بود که از این میان 400 نفر به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای تعیین فعال و غیرفعال بودن افراد سالمند از پرسشنامه فعالیت بدنی شارکی و برای تعیین میزان شادکامی این افراد از پرسشنامه شادکامی آکسفورد (OHI) که روایی و پایایی آنها تأیید شد، استفاده شد. سن تمامی سالمندان شرکت کننده در این تحقیق بالای 60 سال بود و در عین حال هیچ یک از آنها دچار مشکلات روانی و جسمانی نبودند. پس از توزیع و سپس جمع آوری پرسشنامه و دسته بندی اطلاعات خام، به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار spss نسخه 13 استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) در سطح معناداری0071/0P ≤ نشان داد افراد فعال در تمامی خرده مقیاس های شادکامی از جمله رضایت از زندگی، خوشی، عزت نفس، کنترل، کارامدی، آرامش و به طور کلی شادکامی از افراد غیرفعال به طور معناداری نمره های بالاتری را کسب کردند. در حالی که اثر جنسیت و تعامل سطح فعالیت و جنسیت اثر معناداری بر شادکامی سالمندان نداشت. بنابراین می توان گفت یکی از عوامل مؤثر بر شادکامی افراد در دوران سالمندی روی آوردن به فعالیت بدنی است.

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر تمرین حین بارداری بر شاخص های سلامت نوزادان از جمله قد، وزن، اندازة دور سر، نمرة آپگار و طول مدت بارداری بود. بدین منظور، از میان کلیة زنان باردار مراجعه کننده به درمانگاه های پیش از تولد شهرستان سمنان در سال 1389، 42 نفر به روش هدفمند، انتخاب شده و سپس به صورت تصادفی به دو گروه که هر کدام 21 نفر (تجربی و کنترل) بودند تقسیم شدند. گروه تحت مداخله در سه ماهة سوم بارداری به مدت 8 هفته ( 3 جلسه در هفته و هر جلسه به مدت 30 تا 45 دقیقه ) تحت تمریناتی با شدت 75 60% ضربان قلب بیشینه قرار گرفتند. نتایج حاصل از t مستقل نشان داد که وزن، قد، اندازه دورسر و نمرة آپگار دقیقه 5 نوزادان زنان باردار گروه تجربی، به طور معناداری بیشتر از نوزادان زنان گروه کنترل بود (P≤0.05). در حالیکه در طول مدت بارداری دو گروه (تجربی و کنترل) تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر می توان اذعان داشت که ورزش در طول بارداری، مزایای ارزشمندی برای نوزاد در پی خواهد داشت.