منصور غنیان

نگرش نظام مند به توسعه روستایی مشارکت تمامی اقشار روستایی اعم از زن و مرد، جوان و بزرگسال را پیش نیاز دستیابی به توسعه می داند. در این میان مشارکت در برنامه های توسعه به عنوان یکی از عوامل انکارناپذیر فرآیند توسعه روستایی، ضرورت مهمی است که خود به عنوان پیش نیاز بهره مندی از مزایای مشارکت در جهت دستیابی به اهداف توسعه مطرح است. این مطالعه با هدف بررسی تطبیقی موانع مشارکت زنان روستایی دربرنامه های توسعه در دو روستای صلیعه و سماله استان خوزستان انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی زنان باسواد بالای 10 سال دو روستای یاد شده می باشد و حجم نمونه مورد بررسی به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسش نامه در کنار مطالعات کتابخانه ای جمع آوری گردیده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که عوامل مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر مشارکت زنان روستایی تأثیرگذار است. از سوی دیگر موانع مشارکت زنان در دو روستای مورد مطالعه بیشتر عوامل اجتماعی و فرهنگی بوده است. همچنین با توجه به تفاوت های فرهنگی بین دو روستا (عرب زبان و لر زبان)، اولویت موانع و تنگناهای مشارکت زنان متفاوت از هم می باشد. با توجه به نتایج، به نظر می رسد انجام مطالعات نیازسنجی، استفاده از مجریان و آموزشگران زن در برنامه ها و نیز استفاده از گویش و زبان محلی در اجرای برنامه ها می تواند سطح و میزان مشارکت زنان را در برنامه های توسعه ارتقا دهد.

هدف پژوهش، بررسی دیدگاه اعضای هیأت علمی در خصوص رتبه بندی مؤلفه های نظام برنامه ریزی درسی رشته کشاورزی و منابع طبیعی در وضعیت موجود و مطلوب می باشد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ شیوه جمع آوری اطلاعات، توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری شامل 158 نفر می باشد که با استفاده از جدول مورگان تعداد 112 نفر از آنان به شیوه طبقه بندی تصادفی به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. پایایی پرسشنامه با محاسبه آلفای کرونباخ برای بخش های مختلف پرسشنامه (79/.، 88/. و71/.) به دست آمد. نتایج نشان داد از دید اعضای هیأت علمی، برای رسیدن به وضعیت مطلوب، تشکیل گروه های مشترک برنامه ریزی درسی در جهت انطباق برنامه های درسی با نیازهای روز بازار کار، در اولویت می باشد. همچنین مشخص شد از دید پاسخگویان، مدیران ارشد آموزش عالی و اعضای هیأت علمی، نسبت به سایرین، بیشترین شایستگی را برای مشارکت در برنامه ریزی درسی دارند. اعضای هیأت علمی "تدوین برنامه درسی مبتنی بر اصول و روش های علمی توسط صاحب نظران و متخصصان با صلاحیت" و "تناسب محتوای برنامه درسی با پیشرفت ها و شرایط روز" را به عنوان دو راهکار معرفی نمودند که برای رسیدن به شرایط مطلوب باید در اولویت قرار گیرند. 

گردشگری از مهم ترین فعالیت های اقتصادی در جهان امروز است که از نظر درآمدزایی و ایجاد اشتغال از جمله صنایع دارای رشد سریع است و به اقتصاد محلی، ملی و جهانی کمک می کند. اخیرا گردشگری مبتنی بر طبیعت در این صنعت مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. در همین زمینه، مناطقی که دارای منابع آبی هستند می توانند تجربیات متنوعی در رابطه با آب به گردشگران ارائه دهند. گردشگری به منابع آبی پتانسیل زیادی می دهد و توسعه ی این منابع جذاب را تسهیل می کند. این در حالی است که برنامه ریزی برای توسعه گردشگری آبی مستلزم شناسایی ظرفیت های آبی در هر منطقه است. در واقع شناخت ظرفیت های هر منطقه این امکان را می دهد تا راه های توسعه آن را بر اساس وضع موجود و توان منطقه به طور متناسب شناسایی کرد. بر همین اساس مطالعه حاضر به منظور شناسایی مناطق دارای پتانسیل گردشگری آب در استان خوزستان طراحی و اجرا گردید. برای دستیابی به این هدف از روش مصاحبه و مشاهده استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش، دست اندرکاران گردشگری آب در نواحی روستایی و شهری شهرستان های دارای جاذبه های گردشگری در استان خوزستان بودند. نمونه ای به روش هدفمند به تعداد 50 نفر از بین واجدان شرایط که دارای آگاهی و دانش در مورد گردشگری آب بودند، از چهار شهرستان اهواز، دزفول، شوشتر و شادگان انتخاب شد. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از جاذبه های گردشگری در مناطق مورد مطالعه در استان خوزستان، مربوط به گردشگری آب می باشد؛ همچنین شهرستان دزفول دارای بیش ترین جاذبه ی مربوط به گردشگری آب است. علاوه بر این، توسعه ی گردشگری آب در مناطق روستایی و یا شهری در سطح استان خوزستان، باعث افزایش امکانات و زیرساخت های منطقه ای و ایجاد اشتغال و افزایش درآمد برای مردم محلی بخصوص جوانان شده است؛ همچنین ساکنین چنین مناطقی با رضایت از توسعه ی گردشگری آب و حضور گردشگران در منطقه خود، از توسعه ی بیشتر آن استقبال می کنند.