بررسی مشکلات اقتصادی دوره قاجار از منظر سه رساله (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
بررسی نوشتجات دوره مشروطه اغلب به آنچه از کلک طبقه موسوم به روشنفکران جاری شده است محدود میشوود. بوا این حال، برخی کتابچهها و رسالهها وجود دارد که نویسندگان آنها را نمیتوان در جرگه روشونفکران طبقوهبنودی کورد. اهمیت این کتابچهها در آن است که اطلاعات موجود در هریک از آنهوا، ناشوی از تیبیور شورایر ایوران و کشوورهای پیشرفته نیست؛ بلکه نویسندگان کوشیدهاند آنچه را از تجربه زیسته خود دریافتهاند به زبانی که بورای عاموه موردم قابو فهم باشد بیان کنند. نکته دیگر آنکه بررسیهای انجامشده از نوشتجات عصر مشروطه بهطور عموده معیوو بوه اموور کتابچوه « سیاسی است و به ابعاد اقتصادی آنها کمتور توجوه شوده اسوت. از ایون رو، در نوشوتار پویه رو، سوه رسواله از بعد اقتصادی بررسی شده است. میالعه صوورتگرفتوه، » کتابچه پیشنهادی یک دیوانی « و » رساله مجدیه « ،» قزوینی بیانگر آن است که در دو رساله نخست تنگی نان، قشون دولتی و فقودان مفهووم مالکیوت از اهمیوت ویوژهای برخووردار است. در کتابچه پیشنهادی یک دیوانی نیز بر ناتوانی قشون دولتی تأکید شده است؛ اما نکته دیگری کوه در ایون رسواله اهمیت دارد اشاره به تأسیس کارخانجاتی بهوسیله دولت است که کشور در تولیود آن محصوو،ت، دارای مزیوت نیسوت. نتیجه پژوهه حاضر نشان میدهد که دیگر موضوعات طرحشده در این سه رساله، شام تنگی نان و تأسویس کارخانوه دولتی، وابسته به فقدان مفهوم حقوق مالکیت بوده و در صورت وجود طرحی از آن بروز مشکلات یادشده نیوز نامحتمو میبود.IInvestigating Qajar’s economic problems from the three booklets' perspective
It is common to investigate Mashruteh’s era via the books and papers of those known as “intellectuals”. However, there are other booklets whose authors can be categorized as intellectual. The importance of these booklets is that their authors are not influenced by the new ideas which were pervasive in Europe and they are simply the description of the society in that period. Hence, they are good sources to obtain firsthand information about the different aspects of Iran’s society in the Qajar era. In this paper three booklets, the “Qazvini booklet”, “Majdiyeh booklet”, and “Suggested booklet of a Diwani”, from the economic point of view are investigated. Our study shows that from the first two booklets the lack of bread, the chaotic situation of the military members, and the senselessness of the property rights were important issues and the third booklet emphasized the military problem too. But another important issue that is described in the “Suggested booklet of a Diwani” is the story of the unsuccessful attempt of the government to establish factories that are not compatible with the resources of Iran. Based on the discussion of the author, this problem arises because Iran did not have a comparative advantage in producing those products. Generally, the results show that the economic problems that were discussed in those booklets had a unique root, the senselessness of property rights.
تبلیغات
