نقد ادله قرآنی و روایی قاعده مقاصّه نوعیه (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
یکی از مشکلاتی که برای مکلّفین در تعامل با اهل سایر ادیان وجود دارد، اختلاف در احکام ملل و مذاهب مختلف است. یکی از قواعدی که در فقه شیعه برای حلّ این مشکلات مطرح شده است قاعده الزام است که به موقع آن می توان اهل ملل و مذاهب دیگر را به مقتضای دین خود الزام کرده و با آن معامله صحت نمود، قاعده مقاصّه نوعیه، بدیلی است که برای قاعده الزام مطرح شده است و ادعا شده ادله دلالتی بر قاعده الزام نداشته و بر قاعده مقاصّه نوعیه دلالت می کنند. با توجه به اینکه قاعده الزام، تطبیقات و اثرات زیادی دارد و از طرفی قاعده مقاصّه نوعیه ضیق تر است و به نحوی است که در شرائط فعلی جامعه ایران جاری نمی شود، لذا این مسئله ایجاد می شود که آیا ادله ای که ادعا شده است دلالت بر قاعده مقاصّه نوعیه دارد، از جهت سند و دلالت تمام اند؟ این نوشتار با روش تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای، در صدد این است که ادله قرآنی و روایی که برای این قاعده مطرح شده است را بیان و بررسی کند؛ تأمّل در این ادله برای ما روشن می کند که این ادله دلالتی بر مقصود نداشته و برخی از حیث سند و برخی از حیث دلالت مخدوش هستند و دلالتی بر مطلوب ندارند.Criticism of Quranic and Narration Proof of the Rule of Generic Recompense
One of the problems that exist for those responsible in interacting with people of other religions is the difference in the rulings of different nations and religions. One of the rules that has been proposed in Shiite jurisprudence to solve these problems is the rule of obligation, which allows people of other nations and sects to be obligated in accordance with their religion and to make a valid transaction with them. The rule of generic recompense is an alternative that has been proposed as an alternetive of the rule of obligation, and it has been claimed that the evidence does not indicate the rule of obligation, but rather indicates the rule of generic recompense. Given that the rule of obligation has many applications and effects, and on the other hand, the rule of generic recompense is narrower and is in a way that does not apply in the current conditions of Iranian society, the question arises as to whether the evidence that has been claimed to indicate the rule of generic recompense complete in terms of evidence and implication? This article, using an analytical method and library resources, seeks to explain and examine the Quranic and narrational evidence that has been put forward for this rule; reflecting on this evidence makes it clear to us that this evidence does not indicate the intention and that some of it is distorted in terms of evidence and some of it is distorted in terms of implication and does not indicate the desired outcome.
واژگان کلیدی؛ قاعده، مقاصّه نوعیه، الزام، ادله قرآنی، ادله روایی
تبلیغات
