تعیین قلمروهای مناسب فعالیت پرورش دام سبک با رویکرد آمایشی (نمونه موردی: استان خراسان رضوی) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف از تعیین قلمروهای مناسب فعالیتی آن است که هر قلمرو با توجه به شایستگی ها و مزیت های خود و در چهارچوب سیاست های کلان سرزمینی، در چند رشته از فعالیت های اقتصادی نقش تخصصی ایفا نماید و بر اساس آن با سایر مناطق تعامل برقرار کند؛ لذا در این مطالعه سعی شده است با استفاده از سه گروه شاخص شامل: اقلیم (بارش و درصد تبخیر و تعرق به مجموع بارش سالانه)، آب (وضعیت سرانه آب تجدیدشونده) و دام- مرتع (نسبت دام موجود به دام مجاز و توان اکولوژی مرتع) به تعیین قلمروهای مناسب مرتع داری و پرورش دام سبک در خراسان رضوی پرداخته شود. برای این منظور، داده های آن ها برای 33 شهرستان استان تهیه و به کمک یکی از روش های تصمیم گیری چندمعیاره یعنی «تاپسیس فازی»، اولویت بندی شد و سپس بر اساس آن، قلمروهای مناسب توسعه فعالیت دام سبک، به تفکیک شهرستان ها، تعیین شد. پژوهش حاضر به لحاظ نوع هدف در میان پژوهش های کاربردی و به لحاظ نوع روش در طبقه بندی تحقیقات توصیفی-پیمایشی قرار می گیرد. جامعه آماری مورد بررسی شامل 20 نفر از خبرگان و کارشناسان در حوزه های کشاورزی، مرتع داری و پرورش دام سبک در استان خراسان رضوی در سال 1401 بوده است. نتایج مطالعه نشان داد که شهرستان های: چناران، خوشاب، تربت حیدریه، صالح آباد، کوه سرخ، سرخس و قوچان قلمروهای مناسب برای تداوم فعالیت پرورش دام سبک در استان هستند؛ لذا در راستای تداوم این فعالیت در سال های آتی اگرچه شرط لازم با درنظرگرفتن آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی، کاهش تعداد دام در حد مجاز و انجام طرح های مرتع داری جهت بهبود و تقویت مراتع می باشد ولی شرط کافی کاهش وابستگی دام به مرتع است که تنها از طریق اصلاح نژاد و حرکت از دامداری سنتی به سمت دامداری صنعتی به وقوع می پیوندد. در نتیجه با وجود این که هزینه نگهداری دام سبک به شیوه صنعتی بالاست ولی وضعیت مراتع، آب و اقلیم استان دامداران را ناگزیر به حرکت به سوی دامداری صنعتی می نماید.Determining the Suitable Areas of Light Livestock Breeding Activity With an Experimental Approach (Case Study: Razavi Khorasan Province)
The purpose of determining suitable activity territories is that each territory, according to its merits and advantages and within the framework of macro-territorial policies, plays a specialized role in several fields of economic activities and interacts with other regions based on that. Therefore, in this study, it has been tried to use three groups of indicators, including climate (rainfall and percentage of evaporation and transpiration to total annual precipitation), water (renewable water status per capita) and livestock-pasture (the ratio of existing livestock to permitted livestock and capacity Pasture ecology) to determine suitable areas for pasture and light livestock breeding in Razavi Khorasan. For this purpose, their data for 33 cities of the province were prepared and prioritized with the help of one of the multi-criteria decision-making methods, i.e. Fuzzy TOPSIS, and then based on that, the suitable territories for the development of light livestock activities were determined by the cities. In terms of the type of goal, the current research is among applied researches and in terms of the type of method, it is classified as descriptive-survey research. The studied statistical population included 20 experts in the fields of agriculture, grazing and light livestock breeding in Razavi Khorasan province in 1401. The results of the study showed that the cities of Chenaran, Khoshab, Torbat Heydarieh, Saleh Abad, Kohsorkh, Sarkhs and Qochan are suitable areas for the continuation of light livestock breeding in the province. Therefore, in order to continue this activity in the coming years, although it is a necessary condition to reduce the number of livestock within the permissible limits and to carry out grazing projects to improve and strengthen the pastures, taking into account the water that can be programmed for agriculture, but the sufficient condition is to reduce the dependence of livestock on pastures. It happens only through breeding and moving from traditional animal husbandry to industrial animal husbandry. As a result, even though the cost of maintaining light livestock in an industrial way is high, but the condition of the pastures, water and climate of the province makes the ranchers inevitably move towards industrial livestock farming .
تبلیغات
