اخلاق حرفه ای

بی تردید سازمان های اطلاعاتی نقش محوری و تعیین کننده ای در تأمین و حفاظت از امنیت را بر عهده دارند. لیکن آنچه که سبب کارایی این سازمان ها می شود، نظام اخلاقی حاکم بر این سازمان هاست. هدف از این پژوهش، شناسایی و معرفی اصول و بایسته های اخلاق حرفه ای سازمان های اطلاعاتی از منظر قرآن کریم می باشد. پژوهش پیش رو که با رویکرد کاربردی توسعه ای و با روش توصیفی تحلیلی به رشته تحریر درآمده است، با استفاده از منابع و اسناد کتابخانه ای و اینترنتی و با تکیه بر آیات قرآن کریم به استخراج اصول و بایسته های اخلاق حرفه ای سازمان های اطلاعاتی پرداخته و به این نتیجه رسیده است که قرآن کریم با تأکید بر اصول چهارگانه «عدالت»، «آزادی»، «کرامت انسانی» و «امانت داری»، رهنمودهای فراوانی همچون «عمل بر طبق احتیاط»، «اعزام مخبر»، «عمل به یقینیات و اعتماد به مردم»، «نگرش خدماتی و توحیدی به فعالیت های اطلاعاتی»، «اهتمام به سلامت دستگاه محاسباتی عوامل سازمانی»، «احترام به حریم خصوصی آحاد جامعه دینی» و «اجتناب از تجسس و ظن»، در نظام اخلاق حرفه ای سازمان های اطلاعاتی دارد.

پیشینه و اهداف: در دنیای پیچیده و رقابتی امروز، موفقیت سازمان ها و نقش سرمایه انسانی در دست یابی به این موفقیت در اثر اخلاق حرفه ای و تعهد شغلی و مسایل مرتبط با آن همچون باورهای مذهبی، اهمیت روزافزون دارد. توجه به این مهم در سازمان های آموزشی جامعه ازجمله آموزش و پرورش و نیروی انسانی مرتبط با آن بخصوص معلمان تربیت بدنی و ورزش که بخشی از بار سلامت و سواد سلامتی و حرکتی جامعه را بر دوش دارند، اهمیت دوچندان دارد. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اخلاق حرفه ای در رابطه علّی باورهای مذهبی با تعهد شغلی معلمان تربیت بدنی انجام شد. روش ها: روش این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از نوع مطالعات علّی بوده است که به شکل پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان تربیت بدنی و ورزش تمامی مقاطع مدارس استان های مرکزی کشور بود که ۳۴۰ نفر از آن ها براساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه آماری در این تحقیق شرکت کردند. ابزار تحقیق، شامل پرسش نامه های اخلاق حرفه ای کادوزیر (۲۰۰۲)، تعهد شغلی بلاو (۱۹۹۳) و باورهای مذهبی نویدی (۱۳۷۶) با روایی و پایایی قابل قبول (به ترتیب ۷۹/۰، ۸۸/۰ و ۷۸/۰) بود. داده ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از تحلیل مدل معادلات ساختاری در نرم افزار ِسمارت پی ال اس تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد ارتباط مستقیم و مثبت بین باورهای مذهبی و تعهد شغلی همچنین بین اخلاق حرفه ای و تعهد شغلی وجود دارد. از تحلیل داده ها نیز مشخص شد متغیر اخلاق حرفه ای، نقش میانجی گری معناداری (119/2t-value=  و 172/0= β ) در رابطه علّی باورهای مذهبی با تعهد شغلی داشته است. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان اظهار داشت تصمیم سازان و برنامه ریزان سازمان، آموزش و پرورش و نیز دانشگاه فرهنگیان باید توجه داشته باشند که برنامه ریزی در جهت ارتقای ارزش های اخلاقی و باورهای مذهبی در شغل مقدس معلمی و بویژه معلمان تربیت بدنی و ورزش، به عنوان یکی از تأثیرگذارترین معلمان بر دانش آموزان و از این طریق افراد جامعه و تعالی آن بسیار ضروری است.

این مقاله به بررسی رابطه بین اخلاق حرفه ای و عملکرد شغلی معلمان می پردازد. هدف اصلی، تحلیل تأثیر رعایت اصول اخلاقی بر بهبود عملکرد معلمان و در نهایت ارتقای کیفیت آموزش است. روش تحقیق مبتنی بر مرور سیستماتیک مقالات و مطالعات پیشین در این حوزه است که از منابع داخلی و خارجی استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که اخلاق حرفه ای به عنوان یک عامل کلیدی، تأثیر مستقیمی بر عملکرد شغلی معلمان دارد و منجر به افزایش انگیزه، تعهد، و اثربخشی در فرایند یاددهی-یادگیری می شود. همچنین، رعایت اخلاق حرفه ای باعث ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد و همکاری در مدارس می شود که این امر به نوبه خود عملکرد دانش آموزان را بهبود می بخشد. نتیجه گیری کلی این است که توجه به اخلاق حرفه ای در نظام آموزشی نه تنها به عنوان یک ضرورت اخلاقی، بلکه به عنوان یک راهبرد مؤثر برای توسعه آموزشی و اجتماعی باید مورد توجه قرار گیرد.

این پژوهش با هدف تعیین نقش فرهنگ حاکم بر مدرسه و اخلاق حرفه ای با مسئولیت پذیری معلمان در مدارس ابتدایی اجرا شد. هدف این پژوهش کاربردی، و از نظر روش این پژوهش توصیفی- همبستگی بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهرستان ساوه در سال تحصیلی 1404-1403 می باشد که تعداد آن ها ۱۰۸۶ نفر می باشد. نمونه آماری پژوهش با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری در دسترس تعداد 284 نفر انتخاب شد. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه های مسئولیتپذیری معلم لارمن و کارابنیک (2013)،با 13 سوال، فرهنگ مدرسه گرونرت و ولنتاین (١٩٩٨)،با 35 سوال و اخلاق حرفه ای کادوزیر (٢٠٠٢)،با 16 سوال بود، همچنین میزان پایایی پرسشنامه ها توسط آلفای کرونباخ به ترتیب 87/0، 82/0 و 84/0 محاسبه گردید.. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات داده ها در بخش آمار استنباطی از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه توسط نرم افزار SPSS نسخه 27 استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو متغیر فرهنگ حاکم بر مدرسه و اخلاق حرفه ای قادر به پیش بینی مسئولیت پذیری معلمان می باشند (p<0/05)، به این صورت که سهم فرهنگ حاکم بر مدرسه 23 درصد و سهم اخلاق حرفه ای 38 درصد می باشد. بنابراین با اطمینان 95 درصد می توان گفت اخلاق حرفه ای بیشترین سهم را در پیش بینی مسئولیت پذیری معلمان دارد. در نتیجه، ارتقای مسئولیت پذیری معلمان نیازمند تمرکز هم زمان بر اخلاق حرفه ای و فرهنگ حاکم بر مدرسه است. این دو عنصر به صورت متقابل بر یکدیگر تأثیر می گذارند و در کنار هم موجب بهبود تعاملات آموزشی، افزایش کیفیت تدریس و دستیابی به اهداف تربیتی می شوند.

هدف این پژوهش، ارایه الگوی اخلاق حرفه ای معلمان بود. ماهیت پژوهش، اکتشافی و روش آن کیفی، بر اساس نظریه داده بنیاد بود. جامعه پژوهش کلیه خبرگان حوزه اخلاق حرفه ای معلمان بودند که بر اساس روش نمونه گیری گلوله برفی و مبتنی بر اصل اشتهار، 14 نفر به عنوان مشارکت کننده بر اساس ملاک های ورودی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس روش، و مبتنی بر سه کدگذاری باز، کدگذاری محوری و گزینشی، انجام شد. یافته ها نشان داد، الگوی اخلاق حرفه ای شامل این موارد است: شرایط علی (هویت اجتماعی فرهنگی؛ خودشناسی؛ رجحان منافع سازمانی)؛ شرایط مداخله گر (معنویت؛ شخصیت)؛ راهبردها (توسعه روزافزون؛ انتخاب و انتصاب)؛ شرایط زمینه ای (آگاهی و احترام به سیاست های کلان؛ منزلت اجتماعی) و پیامد (اخلاق حرفه ای در قبال دانش آموزان؛ اخلاق حرفه ای در قبال اولیای دانش آموزان؛ اخلاق حرفه ای در قبال همکاران؛ اخلاق حرفه ای در قبال جامعه). الگوی به دست آمده و فرآیند کدگذاری به پنج نفر از استادان دانشگاه ارایه شد و این استادان تا 0/85 کدگذاری ها و فرآیند را تأیید کردند. نتایج این پژوهش زمینه اولیه باری طراحی ابزارهای سنجش اخلاق حرفه ای در بین معلمان و همچنین مداخلات آموزشی مرتبط با فراهم می کند.

هدف این پژوهش ارائه مدلی برای ارتقای صلاحیت حرفه ای مدیران آموزشی با رویکرد اقتصادی در دانشگاه های آزاد اسلامی استان تهران است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد (طرح نظام مند) انجام شد. جامعه آماری شامل استادان، مدیران و کارشناسان دانشگاه بود که با روش نمونه گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری (۱۵ نفر) انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته گردآوری و با سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. نتایج نشان داد توسعه صلاحیت حرفه ای مدیران آموزشی در شش مقوله اصلی قابل تبیین است: شرایط علّی، پدیده محوری (صلاحیت حرفه ای مدیران)، راهبردهای توسعه حرفه ای، شرایط مداخله گر، پیامدهای توسعه و کارایی اقتصادی. بر اساس یافته ها، افزایش مهارت های حرفه ای و اقتصادی مدیران موجب ارتقای بهره وری سازمانی و بهبود سرمایه انسانی در نظام آموزش عالی می شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اخلاق حرفه ای و اعتماد سازمانی با رضایت شغلی معلمان با تاکید بر تفاوت های دموگرافیک معلمان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، توصیفی – همبستگی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه معلمان مدارس دولتی پسرانه دوره دوم مقطع ابتدایی ناحیه یک شهرستان کرج به تعداد 400 نفر بود که حجم نمونه بر اساس جدول مورگان، 196 نفر تعیین و نمونه گیری با روش خوشه ای انجام شد. ابزار جمع آوری داده های پژوهش، پرسشنامه ی استاندارد اخلاق حرفه ای قاسم زاده(1393)، پرسشنامه ی استاندارد اعتماد سازمانی یو و کاناواتاناچی(۲۰۰۲)، پرسشنامه ی استاندارد رضایت شغلی مینه سوتا (1977) بود که روایی آن ها براساس روایی صوری و پایایی آلفای کرونباخ (اخلاق حرفه ای 855/0، اعتماد سازمانی 907/0، رضایت شغلی 856/0) تایید شد. در نهایت 200 پرسشنامه کامل جمع آوری شد. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی و نرم افزار Spss24 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که اخلاق حرفه ای با رضایت شغلی معلمان دارای رابطه معنادار است. همچنین رابطه بین اعتماد سازمانی و رضایت شغلی مورد تایید قرار گرفت. از این رو، مدیران و دست اندرکاران نظام آموزش و پرورش می توانند با تاکید بر نتایج این تحقیق به تقویت اخلاق حرفه ای و اعتماد سازمانی معلمان همت گمارند تا موجبات افزایش رضایت شغلی آنان فراهم شود.