پدیده های صرفی

قرآن به عنوان نیکوترین نماد زبان عربی، سرشار از جلوه های بدیع و بی بدیلی است که برآمده از زیرساخت ها و ارکان اساسی آن همچون صرف، نحو و بلاغت واست. در این میان علم صرف با رویکردهای گسترده ، سهم بسزایی در آرایش این زبان داشته است. …و با ارائه ی شواهد قرآنی به بیان پدیده های صرفی بکار رفته در قرآن مبادرت ورزیده و تأثیری که برخی از افعال و اسماء در لفظ و معنای آیات قرآن کریم داشته است را مورد بررسی قرار دهیم. از وجوه زیبایی آیات قرآن کریم گزینش ساختار و وزن صرفی مناسب برای الفاظ است. این ساختارها و اوزان متنوع همگی در راستای اغراض بلاغی ویژه و در نهایت زیبایی قرار گرفته اندکه شناخت آن جنبه هایی از اعجاز آیات را روشن میکند.ظرافت معنایی، ظرافت آوایی و تناسب با بافت از مهم ترین ظرائف قرآن در کاربرد پدیدهای صرف است که در شبکه ای منسجم و منظم، آیات جای گرفته اند. در این مقاله با بررسی برخی از پدیده های صرفی اثر آن را در سیاق آیات مورد بررسی قرار می دهیم.

این پژوهش به بررسی طرح واره های تصریفی فعل فارسی درچارچوب صرف ساختی می پردازد و عدم تقارن صورت و معنا را درشماری از طرح واره های تصریفی فعل و نیز برخورد رویکرد ساختی را با تنوعات در رفتار تصریفی افعال فارسی تحلیل می نماید. بدین منظور130 ریشه واژگانی فعلی از فرهنگ زانسوگردآوری و نمونه هایی از افعال با روشی توصیفی-تحلیلی بررسی شده اند. به کمک طرح واره های ساختی و وراثت پیش فرض، مشخصه های تصریفی هر فعلی از طرح واره ساختی مسلّط برآن به ارث گرفته می شود و این مشخصه ها به همراه ستاک فعلی متناسب به عنوان یک کلِّ واحد تحقق صوری می-یابندکه با یک واحد معنایی درتناظر هستند. با این شیوه، می توان تصریف فعل فارسی را در عین تنوعات صوری ومیزان متفاوت انگیختگی میان صورت و معنا به شیوه ای منسجم تبیین کرد. از این رو، به جای تمرکز بر قواعد واج- واژی فراوان، تکواژ صفر و توجیه پدیده های صرفی گوناگون می توان از مفهوم ساخت و فرض وجود تمایز بُعد صوری از بُعد معنایی در ساخت تصریفی فعل بهره برد و تحلیلی تعمیم یافته ارائه داد، اگرچه چالش آن این است که تحلیل دستوری از ساخت تصریفی فعل فارسی را تاحدّی نامقیّد می سازد.