کلام

پیامبر اکرم’ در روایات متعدّدی با واژه «خلیفه» و مشابه آن مانند «وَلی» به معرّفی جانشینان خویش پرداخته اند. در مقاله «مفهوم پژوهی واژه خلیفه» به معنای این کلمه و مشابهات آن به صورت کامل پرداخته شد و امیر مؤمنان× به عنوان نخستین مصداق دوازده جانشین رسول خدا’ و صاحبِ مقام های ایشان معرّفی گردید. بحث های کلامی گسترده ای در توضیح روایات دارای «خلیفه» و مشابهاتش برای معرّفی مصداق های آن صورت گرفته، امّا همچنان مصادیق آن از طرف برخی عالمان سنّی انکار می شود. از این رو، تعیین دقیق همه مصادیق این واژه، برای دفاع از ولایت و امامت امامان دوازده گانه^ ضرورت دارد. خلیفه و کلمات مشابه آن، هرچند توسّط دانشمندان مورد ارزیابی قرار گرفته، امّا تاکنون با استفاده از گونه های ارتباطات معنایی کلمات با یکدیگر مثل تشابه، تحلیل نشده است. بررسی معنایی خلیفه و مشابهاتش از فواید مقاله حاضر شمرده شده و ساختار آن شامل یازده گفتار است که لغات مورد اشاره را در بر می گیرد.