مردم سالاری

آزادی همواره یکی از آرمان های اساسی انقلاب اسلامی بوده و هست. شهید مطهری در بیش از 32 اثر خود از 89 اثر به واژه آزادی، انواع و مشتقّات آن، حدود144بار پرداخته اند. مطهری، آزادی را رمز بقای اسلام می داند و بر این باور است که از صفحات تاریخ درخشان اسلام،دادن آزادی عقیده حتی به ملل کشورهای اسلامی فتح شده است. او تساهل و تسامح را عامل پیدایش و گسترش تمدن اسلامی به حساب می آورد. حکومت اسلامی با رد تساهل و رواداری افراطی لیبرال دموکراسی با اعتقاد به خاتمیت وجامعیت و علوّ اسلام نسبت به کلیه ادیان، افراد را در انتخاب آزادانه عقاید در کلیه زمینه های سیاسی، اجتماعی و مذهبی صاحب اختیار دانسته و معتقد به عدم تفتیش و بازخواست عقیدتی از سوی دولت هست. از نظر وی عدالت با آزادی نه تنها متعارض نیست بلکه متلائم است و مدنی بالطبع بودن انسان به معنای زندگی اجتماعی غریزی و جبری او نیست بلکه منظور زندگی اجتماعی و قراردادی و انتخابی انسانها است که در پرتو آن استعدادها و قابلیت های افراد با عقلانیت، اختیار و آزادیشان فعلیت می یابد

در این مقاله بحث جنبشی بودن فضای سیاسی و اجتماعی ایران را موردبررسی و تحلیل قرار گرفته است. این موضوع بدین خاطر مطرح می شود که در چهار دهه اخیر با نوعی مشارکت از نوع جنبشی موجه هستیم تا رقابت سیاسی در چارچوب یک نظام معنا بخش مشترک و نوع عینی احزاب سیاسی. چون زمانی که احزاب در انتخابات و رقابت ها نقش آفرین باشند، فضای سیاسی حالت جنبشی به خود نمی گیرد و در اصطلاح موج ایجاد نمی شود. نوشتار حاضر که از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی است، با هدف تبیین عوامل مؤثر در جنبشی بودن فضای سیاسی و اجتماعی ایران در دوره جمهوری اسلامی به رشته تحریر درآمده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که نبود نهادهای مدنی و مستقل از دولت، نبود بسترهای مناسب برای شکل گیری احزاب پایدار و عدم رعایت اصول رقابت سیاسی مدنی و فقدان فرهنگ دموکراتیک میان نیروهای اجتماعی از عوامل مؤثر در ایجاد فضای جنبشی در جامعه هستند.