رویکرد لطفعلی خان معدل شیرازی در قبال ملی شدن نفت، از مجلس شانزدهم تا کودتای 28مرداد(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
لطفعلی خان معدل شیرازی (1277-1336) معروف به معدل السلطنه از فعالان سیاسی و فرهنگی شیراز بود. او در دوره های نهم تا سیزدهم نماینده جهرم در مجلس شورای ملی بود و در دوره چهاردهم نمایندگی شیراز را عهده دار بود. در دوره شانزدهم (1328-1330) به عنوان نماینده اول شیراز با به دست آوردن بیشترین رأی، به عنوان جوان ترین نماینده به مجلس راه یافت، بدون تردید بزرگ ترین و مهم ترین اقدام مجلس شانزدهم، ملی شدن نفت بود. محور این پژوهش ارزیابی و تحلیل نقش معدل در مجلس شانزدهم در قبال ملی شدن نفت و موضع وی درباره جبهه ملی و ملی شدن نفت پس از پایان مجلس شانزدهم تا کودتای 28مرداد است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی با بهره گیری از منابع محلی و ملی درصدد پاسخ به پرسش های زیر است: نخست اینکه، معدل چه موضعی درباره ملی شدن نفت در مجلس داشت؟ دوم اینکه، فعالیت های معدل در صحنه سیاسی پس از پایان مجلس شانزدهم بر چه مداری قرار داشت؟ یافته ها حکایت از آن دارد که معدل در مجلس شانزدهم از حامیان ملی شدن نفت بود و در حمایت از مصدق فعالیت داشت. فعالیت سیاسی معدل پس از پایان مجلس شانزدهم ادامه یافت و گرایش های آشکاری در همدلی با مصدق و جبهه ملی نشان داد. در اعتراض به کودتای نافرجام 25مرداد به شماتت دربار پرداخت و این کودتا را عملی مجنونانه و بوالهوسانه نامید. پس از کودتای 28مرداد معدل بازداشت و این واقعه به پایان حیات سیاسی او منجر شد.