سجاد بشرپور

مقدمه: سطح بالای صفات اُتیستیک در نوجوانان، پیامدهای منفی آموزشی و اجتماعی را به همراه دارد؛ بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر آن ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بازشناسی هیجان چهره ای و علائم زیر بالینی اُتیسم با نقش تعدیل کنندگی کارکردهای اجرایی (انعطاف پذیری شناختی، بازداری، حافظه کاری) انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع توصیفی_همبستگی بود و به روش مدل یابی معادلات ساختاری صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پایه دوازدهم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود. از میان آنها به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای، تعداد 280 نفر (151 دختر و 129 پسر) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اُتیسم بهر، آزمون 60 چهره Ekman و نسخه رایانه ای آزمون های دسته بندی کارت های ویسکانسین، استروپ و حافظه کاری Daneman و Carpenter بود. داده ها با استفاده از روش پیشرفته آماری مدل یابی معادلات ساختاری، در نرم افزار Smart PLS 3 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بازشناسی هیجان چهره ای بر علائم زیر بالینی اُتیسم تأثیر معناداری دارد (211/2 t=،324/0-=β). از کارکردهای اجرایی، فقط انعطاف پذیری شناختی بر علائم زیر بالینی اُتیسم تأثیر معناداری داشت (958/2 t=،367/0=β). همچنین، نتایج در مورد نقش تعدیل کنندگی کارکردهای اجرایی حاکی از آن بود که انعطاف پذیری شناختی (174/2 t=،317/0=β) و بازداری (975/1 t=،212/0=β) در رابطه بین بازشناسی هیجان چهره ای با علائم زیر بالینی اُتیسم اثر تعدیل کننده داشتند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد مؤلفه هایی از کارکردهای اجرایی (انعطاف پذیری شناختی و بازداری) نقش تعدیل گر نسبی در رابطه بین بازشناسی هیجان چهره ای و علائم زیر بالینی اُتیسم دارند. بر این اساس، به روان درمانگران توصیه می شود نقش کارکردهای شناختی را در مداخلات آموزشی و درمانی نوجوانان با علائم زیر بالینی اُتیسم مدنظر قرار دهند.

هدف از این پژوهش بررسی روابط علی حساسیت اضطرابی با علائم اختلال استرس حاد؛ نقش میانجی تکانشوری رفتاری بود. پژوهش حاضر همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه شامل کلیه دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی (13400 N= ) بود که 244 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه واکنش استرس حاد استنفورد راکاردنا، کلاسن و اسپیگل (1991) پرسشنامه حساسیت اضطرابی تیلور و کاکس (۱۹۹۸) و پرسشنامه تکانشگری رفتاری پاتون، استانفورد و بارت (1995) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS23 و Lisrel8.8 استفاده شد.حساسیت اضطراب علاوه بر اثر مستقیم، به طور غیر مستقیم و از تکانشوری رفتاری نیز بر استرس حاد تاثیر می گذارند. با توجه به میزان به دست آمده برای آماره VAF مشاهده می شود که 36 درصد تأثیر حساسیت اضطراب بر استرس حاد از طریق تکانشوری رفتاری می تواند تبیین گردد. بررسی های علمی و شناسایی ویژگی های رواشناختی اثرگذار بر بروز علائم استرس حاد به درمانگران در دستیابی به اهداف درمانی و کاهش علائم این اختلال کمک بسیار شایانی دارد

زمینه و هدف: این مطالعه با هدف رواسازی مقیاس آشفتگی روانی تحصیلی (APDS) و بررسی رابطه آن با باور به شایسته سالاری علمی جامعه در میان دانشجویان انجام شد. روش : پژوهش از نوع توصیفی و روان سنجی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان سال تحصیلی 1403–1404 بود که از طریق فراخوان اینترنتی در رسانه های اجتماعی شرکت کردند. نمونه ای شامل 714 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. داده ها با استفاده از مقیاس آشفتگی روانی تحصیلی (APDS ؛ اسکندورا و همکاران، ۲۰۲۵)، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-12؛ گلدبرگ و ویلیامز، ۱۹۷۸) و مقیاس محقق ساخته باور به شایسته سالاری علمی گردآوری شد و با نرم افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 تحلیل شد. یافته ها: تحلیل عاملی اکتشافی ۲۴ گویه را در ۶ عامل شامل اضطراب تحصیلی، پاسخ های جسمانی استرس تحصیلی، تنهایی تحصیلی، خودارزشمندی منفی، خستگی و بی انگیزگی تحصیلی شناسایی کرد که 63/73 ٪ واریانس کل را تبیین نمود. تحلیل عاملی تأییدی برازش مطلوب مدل را تأیید کرد. پایایی داخلی، پایایی ترکیبی و پایایی بازآزمون زیرمقیاس ها و کل مقیاس بالاتر از 70/0 برآورد شد. روایی همگرا با همبستگی مثبت با پرسشنامه سلامت عمومی )61/0 (R= و روایی واگرا با همبستگی منفی با باور به شایسته سالاری علمی )64/0- (R= تأیید شد. نتیجه گیری: مقیاس آشفتگی روانی تحصیلی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و می تواند به عنوان ابزاری معتبر برای پژوهش و ارزیابی بالینی آشفتگی روانی در دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد. افزون براین کاهش سطح باور به شایسته سالاری علمی در جامعه با افزایش میزان آشفتگی روانی تحصیلی در دانشجویان همراه است.

پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش میانجی ذهن آگاهی در رابطه بین ناگویی هیجانی و نوموفوبیا در دانشجویان بود. این پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش را دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1404 تشکیل دادند؛ 233 نفر از آن ها به روش نمونه گیری در دسترس در این مطالعه مشارکت داشتند و به یک نظرسنجی آنلاین پاسخ دادند. به منظور سنجش متغیرهای پژوهش از مقیاس آگاهی ذهن آگاهانه (MAAS؛ براون و رایان، 2003)، مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو-20 (TAS-20؛ بگبی و همکاران، 1994) و پرسشنامه نوموفوبیا (NMP-Q؛ یلدریم و کوریا، 2015) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش مدلیابی معادلات ساختاری با حداکثر درست نمایی انجام شد. یافته ها نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. نتایج نشان داد که ناگویی هیجانی به طور مثبت و ذهن آگاهی به طور منفی بر نوموفوبیا اثر معنادار داشت (05/0>P). یافته دیگر نشان داد که ناگویی هیجانی بر ذهن آگاهی اثر منفی و معنادار داشت (05/0>P). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که نقش میانجی ذهن آگاهی در رابطه بین ناگویی هیجانی و نوموفوبیا معنادار بود (05/0>P). از یافته های این پژوهش، اینگونه می توان نتیجه گرفت که ذهن آگاهی می تواند رابطه بین ناگویی هیجانی و نوموفوبیا را میانجی گری کند.

پژوهش حاضر باهدف شیوع شناسی مشکلات هیجانی-اجتماعی در نوجوانان شهر مشهد و تعیین رابطه آن با ترومای دوران کودکی و نشانگان شخصیت مرزی انجام شد. این مطالعه ازنظر روش شناسی در دو قالب زمینه یابی و توصیفی همبستگی از نوع رگرسیون بود. جامعه هدف تمام نوجوانان دختر و پسر بازه سنی 14 تا 18 سال شهر مشهد در سال 1403-1402 بودند که از بین آن ها تعداد 630 نفر به عنوان نمونه و به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات نیز سیاهه مشکلات هیجانی-اجتماعی (WPI)؛ پرسشنامه ترومای کودکی (CTQ) و پرسشنامه ویژگی های شخصیت مرزی (STB) بود. برای تحلیل داده ها از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در بین مشکلات هیجانی-اجتماعی اجتناب_گوشه گیری (4/6 درصد) و مشکلات بیش فعالی-بی قراری (8/4 درصد) از شیوع معنی داری برخوردارند. علاوه بر آن بین ترومای کودکی (01/0 > P، 32/0= r) و نشانگان شخصیت مرزی (01/0 > P، 67/0= r) با مشکلات هیجانی-اجتماعی رابطه مستقیم معنی داری وجود داشته و این دو متغیر در ترکیب با یکدیگر 45 درصد (01/0 > p) تغییرات مشکلات هیجانی را پیش بینی می نمایند. از این نتایج می توان برای طراحی مداخلاتی باهدف پیشگیری از مشکلات هیجانی-اجتماعی نوجوانان استفاده نمود.

دیاب ت ن وع دو ب ه عن وان یک ی از چال ش برانگیزتری ن و پرخطرتری ن بیم اری ه ای مزم ن ش ناخته ش ده است و عوارض جسمانی و روان شناختی فراوانی برای افراد مبتلا ایجاد می کند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و منبع کنترل سلامت زوجین مبتلا به دیابت نوع 2 دارای اختلال عملکرد جنسی بود. روش پژوهش حاضر آزمایشی و طرح آن پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه زوجین مبتلا به دیابت نوع 2 دارای اختلال عملکرد جنسی مراجعه کننده به کلینیک دیابت پارسیان شهر مشهد در سال 1402 تشکیل دادند. تعداد 30 نفر از این افراد به روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به تصادف جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 60 دقیقه ای تحت درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر قرار گرفتند و گروه کنترل تحت لیست انتظار قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون از آزمون های کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی وبر (1992) و منبع کنترل سلامت والستون و همکاران (1978) ستفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس چند متغیری در نرم افزار spss 24 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثرات پیش آزمون، تفاوت معنی داری بین میانگین نمرات پس آزمون دو گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و منبع کنترل سلامت زوجین مبتلا به دیابت نوع 2 دارای اختلال عملکرد جنسی وجود داشت (01 /0=p). درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و منبع کنترل سلامت زوجین مبتلا به دیابت نوع 2 دارای اختلال عملکرد جنسی مؤثر است.

مقدمه: اعتیاد به اینترنت به عنوان یکی از چالش های مهم سلامت روان در نوجوانان، با پیامدهای منفی فردی و اجتماعی همراه است. تجربه های فشارزا و نگرانی از ارزیابی منفی دیگران (اضطراب ظاهر اجتماعی) از عوامل خطر مهم در گرایش به این اعتیاد محسوب می شوند؛ بااین حال، نقش حمایت اجتماعی به عنوان یک میانجی در این رابطه کمتر بررسی شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس تجربه های فشارزا و اضطراب ظاهر اجتماعی با نقش میانجی حمایت اجتماعی انجام شد . روش : این پژوهش توصیفی- همبستگی در جامعه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ اجرا شد. از این جامعه، تعداد ۴۵۰ دانش آموز ۱۲ تا ۱۴ ساله با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، تجربه های فشارزا مسلچ (۲۰۱۵)، اضطراب ظاهر اجتماعی هارت و همکاران (۲۰۰۸) و حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران (۱۹۸۸) استفاده شد . داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری تجزیه وتحلیل شد. یافته ها: تجربه های فشارزا (0.394 β= ) و اضطراب ظاهر اجتماعی (0.862 β= ) . با افزایش احتمال اعتیاد به اینترنت همراه بودند . حمایت اجتماعی (0.489 β= )، نیز به صورت مستقیم با اعتیاد به اینترنت رابطه داشت . تحلیل میانجی گری نشان داد که حمایت اجتماعی اثرات منفی تجربه های فشار زا و اضطراب ظاهر اجتماعی بر اعتیاد به اینترنت را تعدیل می کند ( P>0.0001 ) . نتیجه گیری: حمایت اجتماعی به عنوان یک سپر روان شناختی عمل کرده و می تواند، تأثیرات مخرب استرس های روزمره و نگرانی از ظاهر را بر تمایل به استفاده ناسالم از اینترنت کاهش دهد. بر این اساس، تقویت شبکه های حمایتی برای دانش آموزان در معرض خطر، می تواند نقش مؤثری در پیشگیری از اعتیاد به اینترنت ایفا کند .