تبیین چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی در آموزش عالی از دیدگاه اساتید و دانشجویان(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
تدریس پژوهی سال ۱۲ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴
181 - 213
حوزههای تخصصی:
هدف: این پژوهش به تبیین چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی در آموزش عالی از دیدگاه اساتید و دانشجویان می پردازد. روش تحقیق: این پژوهش با استفاده از روش کیفی و پارادایم تفسیرگرایی انجام شد. برای بررسی تجارب زیسته اساتید و دانشجویان دانشگاه تهران از روش پدیدارشناسی بهره گرفته شد. نمونه گیری به شیوه هدفمند و ملاکی و معیار اشباع نظری انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل تماتیک الو و کینگاس (2020) در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تحلیل شدند. یافته های پژوهش: نتایج نشان داد که چالش ها و مشکلات هوش مصنوعی در آموزش و یادگیری شامل کاهش فرصت های یادگیری، عدم سواد کافی و افزایش نابرابری بین افراد است. مزایا و فرصت های هوش مصنوعی شامل بهبود یادگیری فراگیران، دستیار پژوهشی و بهبود کیفیت آموزش و تدریس می باشد. همچنین، ایده های کاربردی برای استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و یادگیری شامل ادغام هوش مصنوعی در کوریکولوم آموزشی، ایجاد زیرساخت های لازم برای ورود هوش مصنوعی و فرهنگ سازی و آموزش هوش مصنوعی است. این نتایج در سه نمودار تحت عنوان چالش ها و مشکلات، مزایا و فرصت ها، و ایده های کاربردی ترسیم گردید. نتیجه گیری: برای بهره برداری بهینه از هوش مصنوعی در آموزش عالی، لازم است که به چالش ها توجه شود و راهکارهای مناسبی برای مقابله با آن ها ارائه شود. توسعه زیرساخت های فنی مناسب، توجه به مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، تشویق به پذیرش فناوری های جدید و افزایش تعاملات انسانی، و افزایش سواد دیجیتال از جمله راهکارهای پیشنهادی می باشد.