مهسا جلالی

در سال های اخیر، ارزیابی عملکرد پایداری شرکت ها به یکی از مهم ترین دغدغه های سرمایه گذاران، نهادهای نظارتی و بازارهای سرمایه تبدیل شده است. رشد سرمایه گذاری های مبتنی بر معیارهای محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) موجب شده است که توسعه مدل های دقیق و هوشمند برای سنجش پایداری شرکت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار شود. با این حال، اغلب مدل های سنتی امتیازدهی پایداری بر تحلیل شاخص های مستقل و داده های ساختاریافته متمرکز بوده و قادر به استخراج روابط پیچیده میان شرکت ها، صنایع و ذی نفعان نیستند. این محدودیت باعث کاهش دقت ارزیابی و ضعف در پیش بینی عملکرد آتی پایداری شرکت ها می شود. هدف این پژوهش طراحی یک مدل هوشمند امتیازدهی پایداری برای شرکت های پذیرفته شده در بورس مبتنی بر شبکه های عصبی گرافی است. در مدل پیشنهادی، شرکت ها به عنوان گره های یک گراف و روابط مالی، صنعتی، مالکیتی و اطلاعاتی میان آن ها به عنوان یال های شبکه تعریف می شوند. سپس با استفاده از الگوریتم های یادگیری عمیق گرافی، الگوهای پنهان و وابستگی های ساختاری میان شرکت ها استخراج و در فرآیند محاسبه امتیاز پایداری لحاظ می شود. روش پژوهش از نوع کاربردی و توسعه ای بوده و در چارچوب رویکرد کمی انجام می شود. داده های مورد نیاز شامل شاخص های مالی، معیارهای ESG، اطلاعات مالکیتی و داده های ارتباطی شرکت های پذیرفته شده در بورس جمع آوری خواهد شد. پس از پیش پردازش داده ها، مدل شبکه عصبی گرافی طراحی و با مدل های یادگیری ماشین متداول نظیر Random Forest، XGBoost و شبکه های عصبی چندلایه مقایسه می شود. ارزیابی عملکرد مدل با استفاده از شاخص هایی نظیر MAE، RMSE،Accuracy و ضریب تعیین انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که بهره گیری از ساختارهای گرافی و روابط بین شرکتی می تواند دقت و قابلیت تبیین مدل های امتیازدهی پایداری را به طور معناداری افزایش داد. همچنین مدل پیشنهادی قادر بود ابزاری کارآمد برای سرمایه گذاران، مدیران و سیاست گذاران بازار سرمایه در راستای تصمیم گیری های مبتنی بر توسعه پایدار فراهم آورد.

به عقیده صاحب نظران، تاریخ ادبیات ایران تاکنون به ادب عامه توجهی نداشته و از دلایل آن وجود موانعی بر سر راه تدوین تاریخ ادب عامه است. به نظر نگارندگان این تحقیق یکی از این موانع، نادیده گرفتن اهمیت منابع عربی قرون نخست اسلامی و نهضت ترجمه در حفظ ادبیات فولکلور ایرانی در تدوین تاریخ ادبیات عامه است؛ اهمیت این منابع در حفظ هویت، شکل اصیل و سیر تطور بسیاری از مؤلفه های فرهنگ و ادب عامه ایرانی به همراه بازتاب چگونگی اختلاط آن با فرهنگ عربی اسلامی است. با وجود این حتی در مهم ترین آثار پژوهشی پیشین نظیر مدخل ادبیات عامیانه دانشنامه زبان و ادب فارسی، کتاب زبان و ادبیات عامه ایران تألیف حسن ذوالفقاری، پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ایران تألیف حسینعلی بیهقی و یا کتاب ادبیات عامیانه ایران نوشته محمدجعفر محجوب نیز به اهمیت این منابع در حفظ فرهنگ و ادبیات عامه ایرانی توجه کمتری شده است یا در موارد استثنا نظیر بخشی از مجموعه مقالات «زمینه فرهنگ مردم» نوشته جلال ستاری، صرفاً بر متون حاوی اطلاعاتی درباره اخلاق عامه تأکید شده است. در تحقیق حاضر با هدف تبیین اهمیت منابع عربی در تاریخ ادب عامه ایرانی، بازتاب مؤلفه های ادب عامه به ویژه امثال و حکم و حکایات موجود در آثار ابن مقفع (به دلیل تقدم تاریخی بر دیگر نویسندگان) بررسی شده است. نتایج این بررسی نشان می دهد که آثار ابن مقفع حاوی مجموعه کثیری از مؤلفه های ادب عامه به ویژه امثال و حکم و حکایات تعلیمی است که در تبیین سیر تاریخی، انواع و زمینه استفاده از این مؤلفه ها تا حد زیادی سودمند است.

گرایش ادبیات عامه در ایران، سال 1392 در مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی تأسیس شد. در سرفصل این گرایش، دو واحد به «متون نظم و نثر عربی» اختصاص داده شده است. منابع این درسنامه با منابع درس نظم و نثر عربی در سایر گرایش های کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی مشترک است و به ادبیات نخبه گرا و رسمی عربی تکیه دارد. این در حالی است که فرهنگ و ادبیات عامه ایرانیان که از فرهنگ عربی_اسلامی نیز تأثیر پذیرفته، در قرون نخست اسلامی تا حد زیادی در منابع عربی بازتاب یافته و دلایل بسیاری مبنی بر اهمیت این منابع در باب فرهنگ و ادب عامه ایرانی وجود دارد. به بیان بهتر رویکرد تطبیقی کلید حل ابهام ها و خلل های تاریخی موجود در زمینه پژوهش های مربوط به ادب عامه ایرانی است. بر این اساس لازم است در درس «متون نظم و نثر عربی» در گرایش ادبیات عامه اهداف، رؤوس مطالب و منابع با توجه به اهمیت رویکرد تطبیقی در قرون نخست اسلامی متناسب سازی شود. در این جستار ابتدا دلایل اهمیت رویکرد تطبیقی در تاریخ ادب عامه ایرانی با روش توصیفی_تحلیلی بررسی شده و سپس اهمیت این درسنامه در سرفصل گرایش ادب عامه نیز تبیین شده است. سرانجام با تکیه بر ظرفیت فراوان ادبیات تطبیقی از نظر مؤلفه های ادب عامه، درسنامه ای متناسب با نیاز علمی دانشجویان این گرایش برای درس متون نظم و نثر عربی طراحی می شود

اصلاح قیمت حامل های انرژی، با توجه به نوع حامل ها در مصرف نهایی یا واسطه ای می تواند در تغییر سطح عمومی قیمت ها نقش داشته باشد. برخی از حامل های انرژی که در سبد مصرف نهایی خانوارها قرار دارند، اصلاح قیمت آن ها به طور مستقیم شاخص قیمت مصرف کننده را تغییر می دهد و برخی دیگر از این حامل ها به عنوان کالای واسطه ای برای بنگاه های اقتصادی مورداستفاده قرار می گیرند که اصلاح قیمت آن ها بر شاخص قیمت تولیدکنندگان اثر می گذارد، در نهایت تغییر در شاخص قیمت تولیدکنندگان، می تواند در افزایش قیمت کالاهای تولیدی بنگاه ها مؤثر باشد. هدف اصلی این تحقیق بررسی سرریز تلاطم بین شاخص قیمت حامل های انرژی و شاخص قیمت گروه های منتخب کالاها و خدمات مصرفی است برای این منظور از مدل VAR-BEKK GARCH دومتغیره جهت وابستگی های پویا بین نوسانات متغیرها طی دوره زمانی اردیبهشت ماه 1381 تا فروردین 1395 استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد هر نوع اصلاح یا تعدیل قیمت حامل انرژی علاوه بر تأثیر مستقیم بر سطح عمومی قیمت ها از کانال شاخص قیمت گروه های «کالاها»، «حمل ونقل»، «ارتباطات»، «تفریح و فرهنگ» و «مسکن» نیز منجر به نوسان و تغییرات شاخص کل می گردد. همچنین نتایج حاصل از آزمون انتقال سرایت از گروه های منتخب روی شاخص قیمت حامل های انرژی حاکی از آن است که شاخص قیمت گروه های «خدمات»، «آموزش»، «خوراکی، دخانیات، آشامیدنی»، «حمل ونقل»، «کالاها»، «بهداشت»، «ارتباطات» و «پوشاک» به ترتیب بیشترین انتقال نوسان به شاخص قیمت حامل های انرژی داشته اند.