علی رهایی

هدف اصلی پژوهش حاضر اعتبارسنجی پرسشنامه ی محقق ساخته ی مالکیت برنامه ی درسی معلمان (رهایی و همکاران، 1404) در مدارس ابتدایی دولتی شهرستان شهرضا می باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیرات عوامل مختلف بر برنامه ریزی درسی معلمان ابتدایی شهرستان شهرضا انجام شده است. این تحقیق به روش توصیفی- پیمایشی و با رویکرد کمّی انجام گردید. جامعه آماری شامل ۵۰۱ معلم ابتدایی و نمونه ای متشکل از ۲۱۷ نفر به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزار اصلی جمع آوری داده ها، پرسشنامه ی محقق ساخته که شامل ۳۰ گویه در شش خرده مقیاس بوده که اعتبار و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (۰.۸۵۷) و تحلیل عاملی تأییدی تأیید شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و RStudio استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که ساختار مفهومی ابزار از انسجام مناسبی برخوردار است و شاخص های روایی همگرا، واگرا و پایایی در سطح قابل قبول قرار دارند. این نتایج حاکی از آن است که ابزار مورد استفاده، از شایستگی لازم برای سنجش مؤلفه های مورد نظر برخوردار بوده و می تواند در مطالعات آتی به عنوان ابزاری معتبر و پایا مورد بهره برداری قرار گیرد. پرسشنامه ی مالکیت برنامه ی درسی معلمان ابزاری شایسته برای پژوهش در بافت آموزش و پرورش است.

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش دوره ی فلسفه برای کودکان بر مؤلفه های رضایت از زندگی دانش آموزان پسر در دوران همه گیری ویروس کرونا انجام شد. روش نیمه آزمایشی و از نظر هدف کاربردی بود و از طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه استفاده شده است. جامعه ی آماری تمام دانش آموزان پسر کلاس پنجم ابتدایی شهرستان شهرضا در سال تحصیلی 1401-1400 بودند که یک مدرسه ابتدایی پسرانه به صورت تصادفی انتخاب شد و در مجموع تعداد 40 نفر دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت جلسات آموزشی به وسیله ی بسته ی آموزشی فلسفه برای کودکان که از قبل تهیه شده قرار گرفت؛ در حالی که گروه گواه، آموزش به شیوه ی سنتی را دریافت کردند. فرایند جمع آوری داده ها در مرحله پیش آزمون و پس آزمون با مقیاس رضایت از زندگی در دانش آموزان (MSLSS) هیوبنر 2001، برای همه شرکت کنندگان در دو گروه انجام گرفت. داده های گردآوری شده با روش تحلیل کواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که آموزش فلسفه برای کودکان باعث افزایش برخی از مؤلفه های رضایت از زندگی گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه در پس آزمون شده است (05/0> p). آموزش فلسفه برای کودکان می تواند برای افزایش مؤلفه های رضایت از زندگی دانش آموزان در مدارس و مراکز آموزشی به ویژه در دوران همه گیری ویروس کرونا مورد استفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر بسته آموزشی مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر حافظه کاری و نشاط ذهنی دانش آموزان انجام شد. طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون به همراه گروه گواه بود. در این پژوهش جامعه آماری تمام دانش آموزان پسر کلاس پنجم ابتدایی شهرستان شهرضا در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که که در مجموع تعداد 40 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت 10 جلسه آموزش مبتنی بر کارکردهای اجرایی قرار گرفت؛ درحالی که گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکرد. فرایند جمع آوری داده ها در مرحله پیش آزمون و پس آزمون با مقیاس سنجش حافظه کاری دانیمن وکارپنتر (1980) و پرسشنامه نشاط ذهنی ریان و فردریک (1997) برای همه شرکت کنندگان در دو گروه انجام گرفت. داده های گردآوری شده با روش تحلیل کواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مبتنی بر کارکردهای اجرایی باعث افزایش حافظه کاری و نشاط ذهنی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه در پس آزمون شده است (05/0> P). بنابراین بسته آموزشی مبتنی بر کارکردهای اجرایی می تواند برای افزایش حافظه کاری و نشاط ذهنی دانش آموزان در مدارس و مراکز آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

دنیاگیری کرونا نشان داد هرچه قدر کشوری در زمینه توسعه حرفه ای معلمان در طی سالیان گذشته ضعیف عمل کرده باشد، در این وضعیت نظام آموزش وپرورش آن کشور دچار تسلسل و مشکلات فراوان می شود. پژوهش حاضر، به منظور رفع مشکل توسعهحرفه ای معلمان مدرسه خیام شهرستان شهرضا در دوران دنیاگیری کرونا صورت گرفته است. در این مطالعه، به بررسی توسعه حرفه ای معلمان دبستان خیام در سال تحصیلی 1400_1399 پرداخته شد و هدف، ارتقای توسعه حرفه ای معلمان این مدرسه بود. پژوهش حاضر، به روش ترکیبی (کمی و کیفی) انجام شد. در بخش کیفی پژوهش از تکنیک اقدام پژوهی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش کنونی تمام معلمان مدرسه خیام (13 نفر) است که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش اجرا، توصیفی_تحلیلی و پیمایشی است و جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه محقق ساخته انجام شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات در بخش کمی با استفاده از نرم افزار SPSS26 انجام شد. پایایی سؤالات پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ برای کل سؤالات پرسشنامه معادل 80/0 محاسبه شد. روایی محتوایی سؤالات پرسشنامه توسط متخصصان پژوهشی مشخص شد. طبق یافته های بدست آمده، نتیجه گرفته شد که اجرای راه کارهای به کار رفته مؤثر بوده و پس از مقایسه سؤالات پیش آزمون و پس آزمون، می توان دریافت که راه حل های اجرا شده بسیار مؤثر بوده اند و تفاوت معناداری در سطح 0001/0>P در پاسخ به سؤالات پس آزمون و پیش آزمون وجود دارد که فرضیه پژوهشگر تأیید می گردد.