محمدرضا یکتا

طراحی های مبتنی بر زیست دوست (ادغام عناصر طبیعت در فضاهای ساخته شده) به عنوان راهکاری بالقوه برای کاهش استرس و ارتقای کیفیت زندگی مطرح شده اند، اما شواهد آزمایشی کنترل شده و کمّی شده درباره اثربخشی آنان در بافت های داخلی محدود است. هدف مطالعه حاضر بررسی اثر یک مداخله استانداردشده زیست دوست بر استرس ادراک شده و کیفیت زندگی در بزرگسالان بود. این مطالعه به صورت نیمه آزمایشی طراحی شد. شرکت کنندگان بزرگسال (۱۸–۶۵ سال) ساکن استان اصفهان که حداقل ۲۰ ساعت در هفته در فضای مورد مطالعه حضور داشتند، به صورت تصادفی به گروه مداخله (فضای اصلاح شده با گیاهان، افزایش نور طبیعی و مصالح/نماهای طبیعی؛ n=64) یا گروه کنترل (فضای بدون تغییر؛ n=64) اختصاص یافتند. دوره مداخله ۸ هفته بود. متغیرها تنها با ابزارهای خودگزارشی اندازه گیری شدند: استرس ادراک شده با Perceived Stress Scale-10 (PSS-10) و کیفیت زندگی با WHOQOL-BREF. تحلیل ها شامل مدل های خطی مختلط (LMM) برای آزمون تعامل گروه×زمان و مقایسه تغییرات پیش –پس (Δ) بود. در پایه میانگین PSS در گروه کنترل 18.7±6.1 و در گروه مداخله 18.4±6.0 بود. پس از مداخله میانگین PSS به ترتیب 17.8±6.3 و 14.1±5.2 شد. تعامل گروه×زمان برای PSS معنادار بود (β = −3.20, SE = 0.80, t = −4.00, p < .001; 95% CI = [−4.80, −1.60]). میانگین تغییر ΔPSS در گروه مداخله −4.3 (SD = 5.0) و در گروه کنترل −0.9 (SD = 4.8) بود (تفاوت بین گروهی = −3.4; 95% CI = [−5.0, −1.8]; p < .001; Cohen’s d ≈ 0.68). برای WHOQOL-BREF نیز تعامل گروه×زمان معنادار بود (β = +4.50, SE = 1.40, t = 3.21, p = .0016; 95% CI = [+1.70, +7.30])؛ میانگین ΔWHOQOL در مداخله +6.1 (SD = 8.0) و در کنترل +1.0 (SD = 7.6) بود (تفاضل = +5.1; 95% CI = [+2.0, +8.2]; p = 0.0016; Cohen’s d ≈ 0.45). در این نمونه انتخابی، یک مداخله عملی و نسبتاً ساده زیست دوست در بسترهای داخلی بعد از ۸ هفته منجر به کاهش معنادارِ استرس ادراک شده و بهبود کیفیت زندگی گردید. یافته ها نشان می دهد که ادغام عناصر طبیعی در طراحی داخلی می تواند به عنوان یک راهکار مؤثر و عملی برای ارتقای رفاه روانی مورد توجه قرار گیرد. پژوهش های آینده با نمونه های بزرگ تر، پیگیری بلندمدت و سنجش های فیزیولوژیک و رفتاری لازم است تا سازوکار های اثر و پایداری نتایج به روشنی روشن شود.

این پژوهش با هدف روایابی نسخه فارسی مقیاس پذیرش بیماری (PDAS) در بین زنان 18 سال به بالا در دوره شیوع کووید-19 در پاییز سال 1400 انجام شد. ابزار مورد استفاده نسخه اصلاح شده مقیاس پذیرش بیماری (لئونگ و همکاران، 2021) بوده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل عاملی اکتشافی؛ تحلیل عاملی تاییدی و ضریب آلفای کرونباخ بوده است. نتایج نشان داد شاخص های برازندگی در ساختار عاملی بدست آمده طی تحلیل اکتشافی دارای NFI، NNFI، GFI، CFI، IFI، RFI در محدوده 9/0 بوده است که در سطح خطای RMSEA مورد تایید واقع شد. این مطلب بیانگر تایید روایی سازه نسخه فارسی ابزار مورد بررسی بوده است. ضریب آلفای کرونباخ نیز برای تک تک خرده مقیاس ها و نیز مقیاس کل بالاتر از 7/0 حاصل شد. در خصوص سطوح پذیرش بیماری نیز، یافته ها نشان داد 8/48 درصد سطح پایین پذیرش بیماری، 8/43 درصد سطح متوسط پذیرش بیماری و 5/7 درصد سطح پذیرش خوب از بیماری را دارا هستند. با توجه به اینکه روایی این ابزار مورد تایید واقع شده است، استفاده از این ابزار در مراکز مشاوره خانواده، مراکز نگهداری افراد دارای بیماری زمینه ای، بیماران مبتلا به بیماری های صعب العلاج یا افراد دارای نیازهای ویژه جهت اندازه گیری میزان پذیرش بیماری افراد پیشنهاد می گردد.

هدف پژوهش حاضر تحلیل کیفی عوامل موثر بر استرس کووید -19 با استفاده از نظریه داده بنیاد بوده است. نمونه پژوهش حاضر 40 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی در نیمسال دوم سال تحصیلی 99-98 بوده و جهت جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختارمند بهره گرفته شد. داده ها از 29 مرداد تا 29 مهر سال 1399 جمع آوری و رویکرد تحلیل داده ها، براساس نظریه داده بنیاد (گراندد تئوری) با اتکا بر روش اشتراوس و کوربین (1990) بوده است. یافته ها نشان داد عواملی همچون خطر آلودگی (03/48 درصد)، ترس از غریبه ها (13/24 درصد)، بررسی مداوم (31/15 درصد)، پیامدهای اقتصادی (50/6 درصد) و علائم استرس آسیب زا (03/6 درصد) در بازه زمانی ذکر شده، مهم ترین عوامل در ایجاد استرس نسبت به کووید-19 بوده اند. مطابق یافته های پژوهش؛ براساس فراوانی و درصد مشاهده شده، از بین 5 عامل ذکر شده، عامل مهم ایجاد کننده استرس نسبت به کووید-19 در درجه اول خطر آلودگی؛ در درجه دوم ترس از غریبه ها، سپس بررسی مداوم شناخته شده اند و بیماری همه گیر کووید-19 می تواند به طور جدی بر ابعاد مختلف زندگی افراد نقش داشته باشد. بنابراین ارائه مشاوره های مطلوب به خانواده ها می تواند نقش مهمی در بهبود این بحران داشته باشد.

کیفیت زندگی امروزه یکی از پیامدهای مهم سلامتی به شمار می آید که جهت مواردی همچون ارزیابی مداخلات بهداشتی، اندازه گیری آن در بسیاری از پژوهش های سلامتی ضروری است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ساختار عاملی پرسشنامه کیفیت زندگی در بین دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر خرم آباد با تکیه بر رویکرد اکتشافی بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضر دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر خرم آباد و نمونه آماری 240 دانش آموز بوده که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش پرسشنامه کیفیت زندگی هوانگ و همکاران (2017) بوده است. جهت بررسی روایی پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده گردید. نتایج نشان داد نسخه فارسی پرسشنامه کیفیت زندگی دانش آموزان ابتدایی از 4 عامل تشکیل شده که روی هم رفته 42/45 درصد از واریانس کل را تبیین نمودند. همه 4 عامل آلفای کرونباخ قابل قبولی را نشان داده و اعتبار ابزار مورد تایید واقع شد. بنابراین می توان گفت نسخه فارسی پرسشنامه کیفیت زندگی در دانش آموزان مقطع ابتدایی روا و پایا بوده و می توان از آن در مراکز مشاوره تحصیلی استفاده نمود.

این پژوهش با هدف تعیین شاخص های روانسنجی مقیاس "تعامل بین شناخت، هیجان و انگیزه در خلاقیت" در بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی در سال تحصیلی 99-98 انجام شد. ابزار مورد استفاده مقیاس تعامل بین شناخت، هیجان و انگیزه در خلاقیت (سوروآ و همکاران، 2015) بوده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل عاملی اکتشافی و ضریب آلفای کرونباخ بوده است. نتایج نشان داد این مقیاس از 4 عامل تشکیل شده است (عامل اول 63/10، عامل دوم 06/4، عامل سوم 89/1، عامل چهارم 76/1) که روی هم رفته 91/59 درصد واریانس کل را تبیین کردند. ضریب آلفای کرونباخ نیز برای تک تک خرده مقیاس ها و نیز مقیاس کل بالاتر از 7/0 حاصل شد. به طور کلی نتایج نشان داد مقیاس مذکور از شاخص های روانسنجی قابل قبولی در نمونه دانشجویی برخوردار است و ویژگی های روانشناختی به دست آمده از این مقیاس، استفاده آینده آن را برای ارزیابی تفاوت های فردی در خلاقیت هیجانی و انگیزشی توجیه نموده است.

زمینه و هدف : استفاده افراطی و غیرمناسب از اینترنت در حوزه های مختلف زندگی اختلال جدی وارد می کند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل کیفی عوامل مؤثر بر اعتیاد به اینترنت زنان 30-15 ساله بزه دیده پرونده های اخلاقی پلیس فتا در سال 1400 بوده است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، اکتشافی و از نظر نوع داده، کیفی است. شرکت کنندگان شامل 40 نفر از زنان 15 تا 30 ساله بزه دیده پرونده های اخلاقی پلیس فتا در سال 1400 بوده که به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و اشباع نظری با 38 مصاحبه انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساختاریافته براساس نظریه داده بنیاد است. برای روایی از روش قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال پذیری، قابلیت اطمینان و تأییدپذیری و برای پایایی از توافق درون موضوعی استفاده شد. با استفاده از شاخص کاپا، ضریب توافق محاسبه شده بالاتر از 0/7 بود که بیانگر قابل قبول بودن و پایا بودن است. برای تحلیل محتوای داده ها و کدگذاری، از نرم افزار تحلیل داده های کیفی مکس کیودا استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد، در مجموع 92 کد باز در قالب 32 کد محوری و 10 کد اصلی عوامل اعتیاد به اینترنت در زنان بزه دیده پرونده های اخلاقی را پوشش دادند. عواملی که در پدیده اعتیاد به اینترنت زنان بزه دیده نقش دارند در سه دسته شرایط عِلّی، زمینه ای و مداخله ای قرار می گیرند و به واسطه عوامل، راهبردهایی به کار گرفته می شود که منجر به پیامدهای منفی جبران ناپذیری می شوند. درنهایت، مدل اعتیاد به اینترنت زنان 15 تا 30 ساله بزه دیده پرونده های اخلاقی پلیس فتا با رویکرد گرندد تئوری ارائه شد. نتیجه گیری: مدل ارائه شده می تواند به عنوان ابزار تحلیلی درزمینه عوامل مؤثر بر اعتیاد به اینترنت که یکی از عوامل اصلی وقوع جرائم سایبری در پلیس فتا فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است، مبنای عمل قرار گیرد تا به گونه ای منطقی و اصولی به کاهش جرائم سایبری و حل مشکلات بزه دیدگان پرونده های سایبری در فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران پرداخت.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربه زیسته معلمان مدارس غیرانتفاعی دوره ابتدایی شهر اصفهان از چالش های آموزش بر خط در دوره همه گیری جهانی کووید-19 (بهار سال 1400) انجام شد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختارمند بوده است. حجم نمونه تا اشباع نظری نیز 35 نفر از معلمان این مدارس در شهر اصفهان بود که به شیوه در دسترس به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. نرم افزار مورد استفاده در این پژوهش، نرم افزار کیفی MAXQDA-10 بوده است. رویکرد مورد استفاده نیز با اتکا به نظریه داده بنیاد Strauss و Corbin(1990) بوده است. یافته ها نشان داد در دوره آموزش بر خط، معلمان مدارس غیرانتفاعی دوره ابتدایی شهر اصفهان با دو چالش جدی که از منبع دانش آموز و معلم هستند، روبرو بوده اند که از بین دو منبع، بیشترین چالش ها در درجه اول متوجه معلم و سپس متوجه خود دانش آموز هستند. در منبع معلم، دخالت والدین و در منبع دانش آموز نداشتن بسته و اینترنت مناسب و عدم ارتباط چهره به چهره با معلم، پررنگ ترین چالش ها بودند. منبع آسیب جسمی نیز چالشی بود که به طور مشترک هم متوجه دانش آموز بوده و هم متوجه معلمان. بنابراین به دست اندرکاران آموزش و پرورش توصیه می شود قبل از ورود به سال تحصیلی جدید، تدبیری جهت رفع چالش ها نمایند.

هدف این پژوهش، تحلیل ادراک معلمان مدارس غیرانتفاعی شهر اصفهان از مشکلات دانش آموزان مقطع ابتدایی در کلاس های بر خط در دوره شیوع ویروس کرونا بود. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و طرح نظریه مبنایی صورت گرفت. به منظور گردآوری داده ها از مصاحبه کیفی نیمه ساختاریافته استفاده شد. با استفاده از نمونه گیری هدفمند، پس از انجام 35 مصاحبه اشباع داده ها حاصل شد. تحلیل عمیق دیدگاه های معلمان، موجب شناسایی و دسته بندی 23 کد باز در قالب 4 مشکل آموزشی (3 کد باز)، اقتصادی (2 کد باز)، فیزیولوژیکی (2 کد باز)، روانشناختی و رفتاری (16 کد باز) گردید. از بین کدهای شناسایی شده عدم ارتباط چهره به چهره با معلم و خستگی ذهنی دانش آموز در مشکلات روانشناختی و رفتاری، افت شدید یادگیری دانش آموزان فعال در مشکلات آموزشی، نداشتن اینترنت و بسته در مشکلات اقتصادی و آسیب های ناشی از اتصال زیاد به اینترنت از دیدگاه معلمان جدی ترین مشکلات دانش آموزان در طول آموزش بر خط بوده است.

هدف این پژوهش، تحلیل ادراک معلمان مدارس غیرانتفاعی شهر اصفهان از مشکلات دانش آموزان مقطع ابتدایی در کلاس های بر خط در دوره شیوع ویروس کرونا بود. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و طرح نظریه مبنایی صورت گرفت. به منظور گردآوری داده ها از مصاحبه کیفی نیمه ساختاریافته استفاده شد. با استفاده از نمونه گیری هدفمند، پس از انجام 35 مصاحبه اشباع داده ها حاصل شد. تحلیل عمیق دیدگاه های معلمان، موجب شناسایی و دسته بندی 23 کد باز در قالب 4 مشکل آموزشی (3 کد باز)، اقتصادی (2 کد باز)، فیزیولوژیکی (2 کد باز)، روانشناختی و رفتاری (16 کد باز) گردید. از بین کدهای شناسایی شده عدم ارتباط چهره به چهره با معلم و خستگی ذهنی دانش آموز در مشکلات روانشناختی و رفتاری، افت شدید یادگیری دانش آموزان فعال در مشکلات آموزشی، نداشتن اینترنت و بسته در مشکلات اقتصادی و آسیب های ناشی از اتصال زیاد به اینترنت از دیدگاه معلمان جدی ترین مشکلات دانش آموزان در طول آموزش بر خط بوده است.

هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین امید به زندگی با هراس و ترس از ویروس کرونا در بین افراد شاغل بود. جامعه آماری شامل افراد شاغل و در حال تحصیل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی در سال 1399 و نمونه آماری شامل 270 نفر فرد شاغل بوده که به شیوه در دسترس انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان داد امید به زندگی با هراس و ترس از ابتلا به ویروس کرونا رابطه معنادار اما معکوس داشته به این معنا که با افزایش ترس و هراس از ابتلا به کووید-19؛ امید به زندگی کاهش می یابد. به طور کلی، مطابق یافته های پژوهش حاضر بیماری همه گیر کووید-19 می تواند به طور جدی بر امید به زندگی تأثیر بگذارد. ادامه نظارت بر روند امید به زندگی در ایران و در سراسر جهان شواهد ارزشمندی در مورد تأثیر کل بیماری همه گیر بر مرگ و میر ارائه می دهد. علاوه بر این با توجه به اینکه داده ها تنها در پیک سوم جمع آوری شده و برای پژوهشگران امکان جمع آوری نمونه در پیک های اول و دوم وجود نداشته است لذا امکان مقایسه سطوح امید به زندگی در طی سه پیک میسر نبوده است از این رو پیشنهاد می شود در پژوهش های آتی این مقایسه انجام پذیرد. بنابراین این برآوردها را می توان محافظه کارانه در نظر گرفت.